Bạn tự tin mình là một người có tài và khao khát phát huy tài năng để thành công, để củng có những đóng góp xã hội được vinh danh?

Bạn có thấy, hầu hết các bậc thiên tài, trước khi thành danh, họ đã trải qua một quá trình nổ lực rèn luyện và tự hoàn thiện bền bỉ, không ngừng? Tài năng bẩm sinh chỉ là lợi thế khởi điểm, khiến cho bạn được chú ý.

Lựa chọn đúng và hành động theo lựa chọn đó sẽ tạo đà cho tài năng trong bạn phát triển toàn vẹn và đơm hoa kết trái.

Bằng cái nhìn xuyên suốt lịch sử và thời đại chúng ta đang sống, John C. Maxwell, chuyên gia về thuật lãnh đạo, đã đúc kết 13 lựa chọn mấu chốt mà mỗi người cần có trên con đường trở thành người “trên cả tài năng”.

Niềm tin, niềm đam mê, sự tập trung, kiên định, sự can đảm, tinh thần ham học hỏi, v.v… sẽ là những yếu tố phân biệt bạn với những người thuần túy chỉ có tài năng.

Bạn đã có điều kiện cần là tài năng thiên phú?

Trích đoạn sách hay

SỰ CHUẨN BỊ ĐỊNH VỊ TÀI NĂNG

Điều gì xảy ra khi bạn không chuẩn bị? Những việc bạn không hy vọng lại xảy ra và thậm chí nhiều hơn những việc bạn hy vọng sẽ xảy ra. Lý do thật đơn giản: không chuẩn bị khiến bạn ở không đúng vị trí. Hãy hỏi các nhà đàm phán điều gì xảy ra tại bàn thương lượng khi họ không ở đúng vị trí. Hãy hỏi các vận động viên điều gì xảy ra khi họ không ở đúng chỗ. Họ thua cuộc. Sự chuẩn bị đặt chúng ta vào đúng chỗ và đó thường là ranh giới phân biệt thắng thua. Những người có tài năng là những người chuẩn bị tốt và họ sống theo phương châm “Đầu xuôi đuôi lọt”.

THÁCH THỨC LỚN

Cuộc phiêu lưu vĩ đại nhất con người đối mặt trong thế kỷ XX là gì? Khám phá các địa cực? Chinh phục những đỉnh núi cao nhất thế giới? Phóng tàu vũ trụ vào không gian và con người đặt chân lên mặt trăng?

Còn thế kỷ XIX thì sao? Chắc chắn đó chính là cuộc khám phá châu Phi, châu Úc và châu Mỹ. Rất nhiều cuộc khám phá trên toàn cầu đã diễn ra từ năm 1492 đến năm 1800. Những hành trình khám phá lớn đã vẽ nên bản đồ thế giới, xác định vị trí của tất cả lục địa trên phạm vi toàn cầu và có thể vẽ chính xác đường bờ biển của các châu lục. Nhưng những gì nằm bên trong các đường biên giới của một vài châu lục vẫn còn là điều bí ẩn.

Ngay khi nước Mỹ mới thành lập, các nhà lãnh đạo rất nóng lòng muốn biết chi tiết nội địa của châu Mỹ. Phần lớn lãnh thổ nằm giữa Đại Tây Dương và sông Mississippi đã được khám phá nhưng vào năm 1801, khi Thomas Jefferson trở thành Tổng thống Mỹ, hai phần ba trong số 5,3 triệu người dân sống trong vòng 75 km đường bờ biển, rất ít người từng tới phía tây dãy núi Appalachian. Vùng đất nằm phía tây sông Mississippi vẫn chưa được biết đến, vẫn chờ con người khám phá. Số phận của đất nước sẽ được xác định bởi người nắm giữ mảnh đất đó – Mỹ, Pháp, Anh, Tây Ban Nha hoặc những thổ dân sinh sống ở đó.

Không có nhà lãnh đạo Mỹ nào quan tâm đến khu vực Bắc Mỹ hơn Thomas Jefferson. Nhà sử học Stephen E. Ambrose khẳng định rằng Jefferson quan tâm đến vấn đề này bắt đầu từ thập niên 1750. Ambrose viết: “Trong suốt thập kỷ sau khi thống nhất vùng lãnh thổ, Mỹ có bốn bản kế hoạch khai phá miền Tây. Jefferson là tác giả của ba trong số đó.” Vào thập niên 1790, với tư cách là thành viên của Hội Triết học Hoa Kỳ, Jefferson đã nỗ lực tiến hành công cuộc khai phá miền Tây. Ông biết điều mấu chốt của thành công là lựa chọn người dẫn đầu. André Michaux, nhà khoa học đến từ Pháp, được lựa chọn và chỉ định tìm ra con đường ngắn nhất giữa Mỹ và Thái Bình Dương, được cho là nằm phía thượng nguồn sông Missouri, đồng thời tìm cách kết nối với sông Kentucky ở miền Tây. Năm 1793, Michaux đã tiến tới Kentucky trước thời điểm Jefferson triệu hồi phái đoàn này khi phát hiện nhà khoa học này là điệp viên của Chính phủ Pháp cài vào nhằm xúi giục người dân tấn công những vùng do người Tây Ban Nha sở hữu tại miền Tây.

ĐÚNG NGƯỜI ĐÚNG VIỆC

Cơ hội tốt nhất để tiến hành công cuộc khai phá miền Tây nước Mỹ đến với Jefferson khi ông trở thành Tổng thống Mỹ. Tuy nhiên, điểm mấu chốt vẫn là người dẫn đầu hành trình đó. Đó phải là một người thật sự tài năng. Và người mà Jefferson nghĩ tới chính là Meriwether Lewis.

Trước đó, vào năm 1792, khi Jefferson và Hội Triết học Hoa Kỳ đang chuẩn bị cuộc thám hiểm bất thành do Michaux dẫn đầu, một trong những người yêu cầu được lựa chọn để dẫn đầu đoàn là Lewis. Lewis cũng sinh ra ở Albemarle, bang Virginia, nhưng lúc đó anh ta mới mười tám tuổi. Lewis từng sống ở biên giới Georgia ba, bốn năm và đã học được nhiều chiến thuật. Khi tám tuổi, Lewis đã nổi tiếng vì dám đi săn một mình lúc nửa đêm. Anh họ của Lewis, Peachy Gilmer, miêu tả cậu em họ “luôn luôn nổi bật vì sự kiên trì, bướng bỉnh theo đuổi ngay cả những điều lặt vặt của lứa tuổi đó; tinh thần thượng võ; mục đích vô cùng kiên định; tự chủ và lòng can đảm không hề nao núng”. Lewis cũng có kinh nghiệm lãnh đạo. Bố mất sớm, Lewis phải đảm nhận một đồn điền rộng hai ngàn mẫu Anh  khi còn là một thiếu niên. Nhưng tại thời điểm đó Lewis không có đủ tiền để dẫn đầu một cuộc thám hiểm. Cậu có tài nhưng vẫn còn quá trẻ.

Nhiều năm sau đó, Jefferson mới giải thích vì sao ông chọn Lewis thay vì một nhà khoa học uy tín. Theo ông, phải tìm được một người sở hữu “kiến thức hoàn hảo về thực vật, lịch sử tự nhiên, khoáng vật học và thiên văn học” và có “sự ổn định về thể chất và tính cách, sự đảm bảo, thích nghi với rừng núi, hiểu biết phong tục và tính cách người da đỏ, những điều cần thiết cho nhiệm vụ này. Tất cả những phẩm chất này Đội trưởng Lewis đều có”.

Lewis trau dồi thêm những phẩm chất và kỹ năng chiến thuật trong suốt sáu năm quân ngũ. Từ một binh nhì, anh được thăng chức đại úy. Anh trải qua nhiều năm tháng ở chiến trường, đi về phía tây tới Ohio và Michigan. Khi giữ chức vụ trung đoàn trưởng, anh đã đi rất nhiều, tìm hiểu được nhiều điều về người dân da đỏ sống ở miền Tây nước Mỹ và củng cố kỹ năng lãnh đạo của mình.

Điều Lewis thiếu hụt là sự giáo dục chính thống. Những trách nhiệm khác ngăn cản việc học của anh. Tại sao điều đó lại quan trọng? Jefferson hình dung hành trình tới miền Tây không đơn giản là cuộc tìm kiếm một con đường tới Thái Bình Dương. Đó còn là một sứ mệnh khoa học và ngoại giao. Tổng thống muốn biết tiềm năng của vùng đất sẽ dành cho nông nghiệp và hỗ trợ những người định cư sau này. Ông muốn có thông tin đáng tin cậy về các loài động thực vật lạ và các vật hóa thạch trong vùng. Ông cũng hy vọng có nhiều mẫu được thu thập, đưa vào danh sách và mang về miền Đông.

Jefferson giao phó cho đoàn nhiệm vụ lập bản đồ chính xác các vùng đất mới. Ông muốn biết về địa lý và khí hậu. Ông muốn có các dữ kiện liên quan đến văn hóa và phong tục của người bản xứ. Ông cũng chỉ định đoàn thám hiểm phải thiết lập mối quan hệ thân thiện với họ và thuyết phục họ tin vào những lợi ích của việc làm ăn buôn bán với nước Mỹ. Chuyến hành trình có ý nghĩa lớn hơn một cuộc thám hiểm tiên phong.

SỰ CHUẨN BỊ SỚM

Cách Tổng thống Jefferson phát triển tài năng thiên bẩm của Lewis chính là dựa vào tài năng lãnh đạo của anh. Khi chuẩn bị nhậm chức tổng thống, ông đã mời Lewis làm thư ký riêng cho mình và nói với Lewis rằng, vị trí này “sẽ giúp anh biết và được các nhân vật có ảnh hưởng trong các vấn đề quốc gia biết đến, từ đó anh sẽ có lợi thế được biết trí tuệ của họ”. Trong thời gian ở Nhà Trắng, Lewis đã làm được điều đó và còn nhiều hơn thế. Chàng trai trẻ được đối đãi như một thành viên trong gia đình Tổng thống và thực tế anh là người duy nhất ở cùng Tổng thống (lúc này đã góa vợ) ngoài các nhân viên phục vụ.

Nhiệm vụ đầu tiên của Lewis là giúp Tổng thống Jefferson khi ông thu hẹp quy mô quân đội quốc gia. Anh thường xuyên thu thập thông tin cho Tổng thống, sao chép và soạn thảo tài liệu. Anh là người liên lạc giữa tổng thống với Quốc hội. Anh đóng vai trò là người phụ tá của Tổng thống. Họ dành hàng giờ làm việc cùng nhau. Lewis đọc nhiều sách ở thư viện của Jefferson và người đội trưởng trẻ tuổi này luôn dùng bữa cùng Tổng thống khi ông chiêu đãi các nhà tư tưởng, nhà khoa học và nhà lãnh đạo thời bấy giờ. Theo người viết tiểu sử của Lewis, ông Richard Dillon, các trải nghiệm của Lewis tại Nhà Trắng đóng vai trò như “một ngôi trường rèn luyện lý tưởng cho Lewis”.

Mùa hè năm 1802, Tổng thống Jefferson tìm đọc bản sao của cuốn sách Voyages from Montreal, on the River St. Lawrence, Through the Continent of North America, to the Frozen and Pacific (Hành trình từ Montreal, trên sông St. Lawrence, xuyên qua lục địa Bắc Mỹ, tới Bắc Băng Dương và Thái Bình Dương), một bản tường trình về chuyến hành trình xuyên Canada của Alexander Mackenzie, người Scotland. Bản tường trình đã thôi thúc ông nhanh chóng tiến hành một cuộc khám phá do người Mỹ tiến hành. Nó khiến ông trở nên chủ định hơn trong việc chuẩn bị cho Lewis. Tổng thống đã giúp Lewis học địa lý, thực vật học, dùng kính lục phân quan sát bầu trời cùng nhiều thứ khác. Theo Ambrose: “Nói một cách ngắn gọn, từ khi cuốn sách của Mackenzie tới Monticello (tháng 8 năm 1802) đến tháng 12 năm 1802, Tổng thống Jefferson đã giới thiệu cho Lewis những kiến thức ở trình độ đại học về các môn khoa học nhân văn, địa lý Bắc Mỹ, thực vật học, khoáng vật học, thiên văn học và dân tộc học”. Sự chuẩn bị cho chuyến đi đã chính thức bắt đầu.

TRỞ NÊN CHỦ ĐỊNH HƠN

Trong những tháng chuẩn bị, trước khi Lewis khởi hành, có hai sự chuẩn bị cơ bản. Thứ nhất, Lewis cần tập hợp và chuẩn bị quân nhu, thiết bị cho chuyến đi. Thứ hai, Lewis cần tự chuẩn bị cho bản thân. Ở thời đại viễn thông, Internet cùng các dịch vụ chuyển phát siêu nhanh và các cửa hàng tiện lợi ở mọi góc phố, chúng ta thật khó hình dung sự chuẩn bị vật chất thời đó phức tạp như thế nào. Ngày nay, nếu bạn đi nghỉ mà quên không mang theo một cuốn sách, bạn chỉ cần mua nó tại một hiệu sách nào đó. Nếu bị ốm bạn sẽ vào hiệu thuốc. Nếu quần áo bị thất lạc hoặc hư hỏng, bạn chỉ cần mua bộ mới. Nếu quên kính ở nhà, bạn có thể nhờ người gửi chuyển phát nhanh. Những việc đó có thể khiến bạn tốn nhiều tiền hơn mức dự trù nhưng trong hoàn cảnh bức thiết bạn luôn sẵn sàng thanh toán. Những vấn đề này đều có thể giải quyết.

Trước khi xuất hiện các phương tiện chạy bằng động cơ hoặc hình thức liên lạc nhanh, một sơ suất trong chuẩn bị có thể gây thiệt hại to lớn. Thêm vào đó, các chuẩn bị hậu cần của Lewis đều rất quy mô. Anh cần đảm bảo hàng tấn quân nhu, từ súng đạn, các công cụ kỹ thuật tới giấy mực, đồ quân dụng, thực phẩm và cả quà cáp dành cho những thổ dân da đỏ. Anh phải có một chiếc sà lan để đi ngược dòng Mississippi và Missouri (do anh tự thiết kế). Anh cũng phải lựa chọn các thành viên cho đoàn thám hiểm.

Những công việc đó rất dễ khiến nhiều người nản chí, và sự chuẩn bị của người dẫn đầu là quan trọng nhất. Nếu Lewis không sẵn sàng đảm đương nhiệm vụ thì toàn bộ cuộc thám hiểm – dù được chuẩn bị kỹ lưỡng đến mức nào – đều thất bại. Lewis dành hàng tháng trời để tiếp tục học các kỹ năng với những chuyên gia hàng đầu tại Mỹ và sẵn sàng cho nhiệm vụ. Đây là danh sách một số chuyên gia nổi bật nhất, đã giúp đỡ Lewis:

  • Albert Gallatin, nhà sưu tập bản đồ – cung cấp kiến thức địa lý thuộc khu vực phía tây Bắc Mỹ.
  • Andrew Ellicott, nhà thiên văn học và toán học – cung cấp kỹ năng quan sát thiên văn, sử dụng kính lục phân, đồng hồ bấm giờ và các dụng cụ khác.
  • Robert Patterson – trợ giúp việc quan sát thiên văn và mua đồng hồ bấm giờ cho chuyến đi.
  • Tiến sĩ, bác sĩ Benjamin Rush – phụ trách các vấn đề y tế, chọn mua thuốc và lập danh sách câu hỏi dành cho người dân bản địa.
  • Benjamin Smith Barton, Giáo sư Thực vật học – cung cấp kỹ năng bảo quản vật mẫu, kiến thức về các thuật ngữ thực vật học.
  • Caspar Wistar, Giáo sư Giải phẫu học và chuyên gia về hóa thạch – có nhiệm vụ trợ giúp kỹ năng phát hiện và sưu tập hóa thạch.

Tất cả sự chuẩn bị đó đều có kết quả xứng đáng. Ambrose miêu tả kết quả:

Sau hai năm học hỏi Thomas Jefferson, tiếp đó là khóa học hiệu quả ở Philadelphia, Lewis đã trở thành một nhà thám hiểm như Jefferson hy vọng – một nhà thực vật học với giác quan nhạy bén và vốn từ chuyên ngành phong phú, một người lập bản đồ có thể sử dụng tốt các dụng cụ quan sát thiên văn. Tất cả các phẩm chất đó được kết hợp trong một người thợ rừng và một sĩ quan, người có thể dẫn đoàn thám hiểm tới Thái Bình Dương.

Những công đoạn cuối cùng trong quá trình chuẩn bị là lựa chọn một sĩ quan trợ lý và tổ chức một “quân đoàn thám hiểm”. Đó là một nhiệm vụ không dễ dàng. Vị sĩ quan mà Lewis lựa chọn chính là William Clark, người chỉ huy mà Lewis từng làm việc dưới quyền khi còn trong quân đội. Giữa họ đã xây dựng được một tình bạn gắn bó đặc biệt. Việc tập hợp hai mươi chín người cho chuyến đi tốn nhiều thời gian hơn, vì như Clark và Lewis khẳng định: “Lựa chọn sáng suốt các thành viên cho đoàn là điều quan trọng bậc nhất đối với thành công của kế hoạch lớn này.” Khi Lewis đi về hướng tây, từ Philadelphia tới St. Louis, anh tiếp tục tập hợp quân nhu, tìm kiếm các thành viên phù hợp và tính toán vấn đề tài chính. Chính trong giai đoạn này anh nhận được thông báo từ Tổng thống Jefferson, ông đã tiến hành mua tiểu bang Lousiana.

CUỐI CÙNG CŨNG TÌM ĐƯỢC LỐI RA

Ngày 22 tháng 05 năm 1804, từ Trại Mùa đông ngay phía bắc St. Louis, nơi Lewis và Clark hoàn tất những bước chuẩn bị cuối cùng, họ khởi hành ngược dòng Missouri. Tính từ tháng 04 năm 1801, thời điểm Lewis bắt đầu làm việc cho Tổng thống, chuyến thám hiểm được hy vọng sẽ hoàn tất trong vòng 18-24 tháng. Thực tế là chuyến đi kéo dài hơn ba năm. Các nhà thám hiểm tới Thái Bình Dương và quay trở lại St. Louis trong hai năm rưỡi, sau đó tới Washington trong bốn tháng tiếp theo.

Chuyến đi là một thành công đáng kinh ngạc. Đoàn thám hiểm đã đi xuyên lục địa. Họ đi qua những vùng đất ngày nay là Missouri, Kansas, Iowa, Nebraska, Nam Dakota, Bắc Dakota, Montana, Idaho, Washington và Oregon. Họ là những người đầu tiên, trừ dân bản địa, nhìn thấy và vượt qua dãy núi Rocky. James P. Ronda, Giáo sư bộ môn Lịch sử Miền Tây nước Mỹ, Đại học Tulsa, chỉ ra rằng họ đã củng cố tuyên bố chủ quyền của nước Mỹ tại miền Tây. Họ thiết lập mối quan hệ hòa hảo với nhiều nhóm thổ dân. Họ đặt ra lộ trình khám phá mang tính khoa học trên toàn nước Mỹ. Họ đã phát hiện 122 loài động vật hoặc loài phụ và 178 loài thực vật mới. Ronda nói: “Nhật ký, bản đồ, các mẫu động thực vật và ghi chép về đời sống của các nhóm thổ dân xứng đáng là một cuốn bách khoa toàn thư về miền Tây.” Nhà sử học Ambrose nhận xét: “Kể từ năm 1803 và với việc đoàn thám hiểm trở về năm 1806, mọi người dân nước Mỹ đều được hưởng lợi khi Tổng thống Jefferson mua Louisiana và khởi động chuyến thám hiểm của Lewis và Clark.”

Điều đáng buồn là trước chuyến thám hiểm, Lewis đã được chuẩn bị kỹ càng và ông đã làm việc đó rất tốt, thế nhưng sau khi trở về đối với ông mọi chuyện lại trái ngược. Jefferson cử Lewis làm Thống đốc bang Lousiana, một nhiệm vụ mà ông không hề được chuẩn bị, và thực tế ông đã thất bại. Dù Lewis đã cố gắng làm việc với những trang nhật ký đồ sộ của mình nhưng ông không bao giờ hoàn thiện khâu chuẩn bị để xuất bản chúng. Những người khác đã phải làm việc đó sau khi ông mất. Lewis bắt đầu uống rượu rất nhiều. Khi bị ốm, ông bắt đầu dùng thuốc pha thêm thuốc phiện hoặc moóc-phin. Ông tiếp tục cách điều trị này dù đã tuyên bố là sẽ chấm dứt. Ngày 11 tháng 10 năm 1809, trong giây phút tuyệt vọng, Lewis đã dùng súng tự sát và tắt thở vài giờ sau đó.

1% và 99% Tài Năng Và Mồ Hôi Nước Mắt

Nguồn: Internet

BÌNH LUẬN

Please enter your comment!
Please enter your name here