Cuốn sách 20 hành trang cho chuyến xe tuổi 20s của tác giả Nguyễn Mai Đức chắc chắn không giống những cuốn sách self –help khác. Với lối viết chân phương nhưng nhẹ nhàng và gần gũi, tác giả bình tĩnh dẫn dắt bạn đọc qua 20 chương “tuyệt đỉnh bí kíp” được gói gọn trong đúng bốn chữ: “học”, “làm”, “sống” và “đi”. Tuổi trẻ là lúc ta sung sức nhất, đầu óc còn nhạy bén nhất và vì vậy đó là lúc chúng ta phải tích cực học và tích luỹ kinh nghiệm cho sự phát triển của bản thân sau này. Thế nhưng khi sự cạnh tranh trong cuộc sống đang trở nên gắt gao hơn bao giờ hết trong khi mỗi người chỉ có 24 giờ đồng hồ mỗi ngày thì việc học cái gì và học như thế nào để phát triển bản thân ở mức tối đa là đặc biệt quan trọng.

Bằng việc đọc “20 hành trang cho chuyến xe tuổi 20”, các bạn sẽ hiểu thêm về những trải nghiệm mà chính tác giả đã đi qua, đồng thời nhận được những lời khuyên thực tế về việc làm thế nào để sống một quãng đời tuổi trẻ trọn vẹn. Cuốn sách được chia làm bốn phần chính, bao gồm: Học để phát triển bản thân, Làm việc hết mình, Sống như một công dân thời hiện đại và Đi thật nhiều để trải nghiệm.

Nhận xét về cuốn sách Đinh Hằng, blogger du lịch, tác của của cuốn “Quá trẻ để chết: Hành trình nước Mỹ” nhận xét: “Cuốn sách này là “cẩm nang vào đời” đầy kiến thức, thú vị và bổ ích, được viết bởi một người trẻ đầy đam mê và nhiệt huyết. Rất đáng đọc, nếu bạn cũng là một người trẻ đang tìm một lối đi trong cuộc sống, trong con đường sự nghiệp phía trước”.

Trích đoạn sách hay

PHÁT TRIỂN CÁC KỸ NĂNG MỀM

Đã có rất nhiều định nghĩa về kỹ năng mềm, nhưng tôi xin được đưa ra một định nghĩa ngắn gọn của riêng mình:

“Kỹ năng mềm là các kỹ năng mà trường học không dạy bạn nhưng cuộc sống và sự nghiệp mai sau lại rất cần từ bạn.”

Dưới đây là bảy kỹ năng mềm mà tôi đánh giá là rất quan trọng cho những người ở độ tuổi 20 và 20s (từ 20 đến 29).

Sống độc lập

Trong buổi nói chuyện với hơn 200 em học sinh của trại hè Công dân Toàn cầu do AIESEC Việt Nam tổ chức vào năm 2016, tôi đã có cơ hội chia sẻ những kỹ năng quan trọng mà một học sinh thời hiện đại cần làm chủ. Kỹ năng đầu tiên mà tôi đề cập đến chính là sống độc lập.

Với một người trẻ, sống độc lập là khi mà họ không còn sống dưới vòng tay che chở và chăm lo mỗi ngày từ cha mẹ. Các du học sinh sẽ trải nghiệm điều này ngay khi họ rời khỏi Việt Nam và bắt đầu cuộc hành trình trên một miền đất mới. Bản thân tôi trải nghiệm cảm giác sống xa nhà lần đầu năm 2014 khi tôi bắt đầu hai năm học tại Anh. Còn nếu bạn không đi du học? Sớm muộn gì bạn cũng sẽ phải sống độc lập, vì đơn giản, bố mẹ sẽ không thể sống bên cạnh và hỗ trợ bạn suốt đời.

Trong một bài chia sẻ trên VnExpress, tiến sĩ Vũ Thu Hương – giảng viên trường Đại học Sư phạm Hà Nội – nhận xét kiểm soát quá mức con cái về chuyện đi chơi và học hành là một trong những sai lầm mà phụ huynh mắc phải trong quá trình nuôi con khôn lớn. Nếu bạn nhìn vào cách nuôi dạy con của những người thành đạt như Michelle Obama và Bill Gates phần lớn họ đều hướng con cái sống độc lập từ nhỏ. Tự làm việc nhà thường xuyên hay tự dọn dẹp phòng ngủ là những điều mà họ mong muốn từ những đứa con.

Vậy thì kỹ năng sống độc lập sẽ bao gồm những khía cạnh gì? Nó là những công việc mà một người trưởng thành sẽ phải tự lo liệu, từ tìm nhà ở, sửa chữa những vấn đề trong căn nhà, tự giặt quần áo, nấu ăn hay dọn dẹp nhà cửa thường xuyên. Nếu bạn đang đi du học hoặc sống xa vòng tay cha mẹ, tôi khuyên bạn nên tự mình phát triển những kỹ năng nhỏ này mỗi ngày. Chúng sẽ tôi luyện bạn trở thành một con người mạnh mẽ và là hành trang vững chắc cho cuộc sống tương lai của bạn.

Còn nếu bạn vẫn đang sống cùng bố mẹ, bạn vẫn có thể tự phát triển kỹ năng sống độc lập của mình. Hãy phụ giúp bố mẹ trong những công việc nhà, từ mua sắm đồ đạc, đi siêu thị, nấu ăn đến dọn dẹp nhà cửa mỗi tuần. Hãy thường xuyên tự làm sạch phòng ngủ của bạn và tự mua sắm những dụng cụ học tập cần thiết thay vì chờ đợi bố mẹ. Hãy tự làm mọi việc mà bạn có thể.

Quản lý thời gian

Tôi rất đồng ý với quan điểm của những người dân phương Tây rằng thời gian nên được coi là một thứ tài sản và vì thế cần được sử dụng một cách hiệu quả. Nhận xét về tầm quan trọng của thời gian, Đức mẹ Teresa đã từng nói: “Ngày hôm qua đã trôi đi. Ngày mai thì chưa tới. Chúng ta chỉ có ngày hôm nay, vì vậy hãy bắt đầu công việc của mình.”

Lên kế hoạch cho các mục tiêu ngắn hạn

Tôi là người bị “ám ảnh” bởi việc chuẩn bị. Nhưng tôi cũng phải thừa nhận rằng sự ám ảnh này là bí quyết hàng đầu dẫn đến thành công của tôi. Tôi lên kế hoạch cho mọi việc, từ những công việc cần làm hàng ngày, những bài báo, những buổi diễn thuyết đến những dự án sẽ triển khai trong vài tháng tới hay những dự định cho sự nghiệp mai sau. Ngay cả với cuốn sách mà bạn đang cầm trên tay, tôi đã dành một vài tuần chỉ để nghĩ ý tưởng và lập một đề cương hoàn chỉnh trước khi bắt tay vào viết.

Các mục tiêu ngắn hạn được tôi định nghĩa là những công việc bạn cần hoàn thiện trong một vài ngày hoặc một vài tuần tới. Nó có thể là những thói quen hàng ngày (đừng quên các thói quen tự học, đọc sách và học ngoại ngữ mà tôi đã phân tích ở các hành trang trước nhé!), những chuyến du lịch ngắn ngày, những công việc gia đình, những bài tập về nhà hay những công việc do sếp giao ở cơ quan. Khi bạn đón nhận bất cứ một nhiệm vụ mới nào, đừng quên ghi lại và cho nó vào trong kế hoạch. Nếu không, bạn sẽ rất dễ quên nó.

Phương pháp lên kế hoạch phổ biến nhất cho các mục tiêu ngắn hạn là viết chúng lên các tờ giấy nhắc việc và chia theo các khung thời gian, ví dụ từ thứ Hai đến Chủ Nhật. Hãy luôn lập một kế hoạch cụ thể về nội dung và rõ ràng về thời gian thực hiện, ví dụ 7 giờ tối mai – Hẹn gặp hội bạn cấp 2 tại Vincom Bà Triệu hay Thứ 3 tuần này – Gửi báo cáo tháng qua email cho sếp. Bạn nên dán những tờ giấy nhắc việc này ở những nơi thường lui tới trong căn nhà, ví dụ tủ lạnh hoặc bàn học. Một khi thực hiện xong một công việc, bạn có thể lấy bút gạch nó đi để tập trung vào những nhiệm vụ khác.

Bên cạnh đó, bạn cũng có thể sử dụng công nghệ cho việc lập kế hoạch những mục tiêu ngắn hạn. Những ứng dụng ghi chép trên điện thoại như Evernote, Microsoft OneNote, Google Keep, SimpleNote và Apple Notes là những công cụ sẽ trợ giúp bạn một cách đắc lực. Chúng còn có chức năng nhắc nhở bạn thực hiện các công việc trước một vài tiếng.

Lên kế hoạch cho các mục tiêu trung hạn

Các mục tiêu trung hạn là những nhiệm vụ của bạn trong một vài tháng tới. Đối với tôi, một số mục tiêu trung hạn ở thời điểm viết cuốn sách này đó là lên Berlin thăm anh trai, về Việt Nam thăm gia đình, ôn thi các môn cuối kỳ, xuất bản thành công cuốn sách này và chuyển đến Hồng Kông sinh sống nửa năm. Đối với những bạn trẻ tuổi 20, thì những mục tiêu trung hạn của họ chủ yếu xoay quanh ba khía cạnh, cá nhân, việc học và công việc.

Hãy tự đặt cho mình những câu hỏi như trong vòng vài tháng tới, bạn sẽ đi du lịch những đâu, cần hẹn gặp những ai, cần thi những môn gì hay cần thực hiện những báo cáo gì cho sếp. Một khi xác định xong những mục tiêu trung hạn, hãy ghi chúng lên giấy nhắc việc hoặc một cuốn sổ. Đừng quên thường xuyên kiểm tra lại những mục tiêu trung hạn của bạn và có những sự điều chỉnh nếu cần thiết.

Lên kế hoạch cho các mục tiêu dài hạn

Trong cuốn sách “Lean In: Women, Work and the Will to Lead” (tạm dịch “Dấn thân: Phụ nữ, công việc và đam mê lãnh đạo”) của mình, Giám đốc điều hành (COO) của Facebook – Sheryl Sandberg – đã nhấn mạnh rằng những mục tiêu dài hạn không nhất thiết phải quá cụ thể. Chúng có thể là những mục tiêu chung, rộng lớn và có phần ngông cuồng như thay đổi thế giới, xóa bỏ đói nghèo tại châu Phi hay đi du lịch vòng quanh nước Mỹ. Chính từ những mục tiêu lâu dài này, bạn sẽ điều chỉnh những mục tiêu ngắn hạn và trung hạn để đạt được chúng. Ví dụ, nếu bạn muốn xóa bỏ đói nghèo tại châu Phi, khả năng cao là bạn phải bắt đầu bằng việc học ngành ngoại giao hoặc kinh tế.

Những mục tiêu dài hạn là những giấc mơ của bạn trong một vài năm hoặc một vài chục năm tới. Nó có thể là ước mơ làm việc cho một công ty nào đó, ước mơ cưới một người chồng tử tế hoặc ước mơ trở thành một ca sĩ nổi tiếng Việt Nam. Hãy thật sáng tạo và suy nghĩ lớn cho những mục tiêu dài hạn. Nếu tôi chỉ chấp nhận tham gia vào những dự án liên quan đến IELTS, thì làm sao tôi có thể có cơ hội làm huấn luyện viên khởi nghiệp tại một trại hè về kinh doanh cho học sinh cấp ba. Nếu tôi chỉ chú tâm vào những dự án dạy học và viết sách, thì làm sao tôi có thể có cơ hội đứng trước hàng nghìn em học sinh và truyền cảm hứng cho họ về một tương lai tốt đẹp ở phía trước. Vì vậy, sau khi đọc xong cuốn sách này, hãy liên hệ và chia sẻ cho tôi mục tiêu dài hạn của bạn nhé.

Quản lý tài chính cá nhân

Tôi cảm thấy rất bất ngờ khi biết rằng cho đến ngày hôm nay, vẫn có nhiều sinh viên đại học không có một kế hoạch cụ thể để quản lý tài chính cá nhân. Họ vẫn chi tiêu phung phí cho các cuộc ăn nhậu, hát hò và các món thời trang đắt tiền. Có thể bây giờ họ vẫn nhận sự hỗ trợ tài chính từ cha mẹ. Nhưng một khi sống độc lập, việc chi tiêu phung phí sẽ khiến họ lâm vào bế tắc nếu gặp phải một vấn đề bất trắc cần số tiền lớn.

Lập kế hoạch chi tiêu

Ở độ tuổi 20, bạn không cần có một kế hoạch chi tiêu quá chi tiết như một người đã bước sang tuổi 30, có gia đình và con cái. Tuy nhiên, kế hoạch chi tiêu của bạn cũng cần có sự cụ thể và rõ ràng. Hãy bắt đầu bằng việc tính toán thu nhập mỗi tháng của bạn, có thể là từ hỗ trợ của cha mẹ, từ công việc làm thêm hay từ tiền tiết kiệm trước đó.

Sau đó, hãy vạch ra những chi tiêu cần thiết theo ba mức độ – Thiết yếu, thứ yếu và không quan trọng. Những chi tiêu thiết yếu bao gồm các chi phí như tiền thuê nhà, xăng dầu, điện thoại, mua thức ăn hay giặt giũ quần áo mỗi tuần. Những chi tiêu thứ yếu có thể là mua sắm đồ đạc trong nhà, quần áo mới, sách vở hay dụng cụ học tập. Còn những chi tiêu không quan trọng chủ yếu là những khoản chi đắt tiền, phục vụ mục đích giải trí và xã hội như du lịch, ăn nhà hàng hay đổi điện thoại.

Tiến sĩ Lê Thẩm Dương, một người rất nổi tiếng với những khóa học về quản trị kinh doanh và kỹ năng sống, đã từng nhận định bạn nên học cách quản lý chi tiêu dưới khả năng cho phép. Ví dụ, nếu bạn kiếm được năm triệu đồng mỗi tháng, hãy luôn lập kế hoạch chi tiêu dưới năm triệu đồng. Cuộc sống sẽ luôn có những vấn đề đột ngột xảy ra và đòi hỏi bạn phải chi tiêu một số tiền lớn. Ốm đau, bệnh tật, tai nạn hay những khoản học phí đầu năm học là những câu chuyện đột ngột như thế.

Chi tiêu thông minh

Trước khi chi tiêu bất cứ khoản gì, hãy cân nhắc xem liệu nó có thực sự quan trọng với bạn không. Hãy phân tích về tác động mà nó đem lại cho cuộc sống thường ngày, việc học hoặc sự nghiệp tương lai của bạn. Bên cạnh đó, hãy luôn tiết kiệm trong chi tiêu khi bạn có thể. Mua hàng giảm giá, mua các sản phẩm đã qua sử dụng hay tìm kiếm thông tin về nhiều nhà cung cấp khác nhau trước khi mua hàng là những cách giúp bạn tiết kiệm.

Một lời khuyên khác đó là bạn nên học cách sử dụng thẻ ngân hàng như một cách quản lý tài chính cá nhân. Các nghiên cứu về hành vi người tiêu dùng đã chỉ ra rằng việc bạn cầm tiền mặt sẽ thúc đẩy bạn chi tiêu nhiều hơn mức dự kiến. Bản thân tôi luôn giữ trong mình ít nhất ba thẻ ngân hàng, một thẻ ngân hàng địa phương tại Đức, một thẻ ngân hàng quốc tế của Việt Nam và một thẻ tín dụng đứng tên người thân đề phòng trường hợp hai chiếc thẻ kia không còn tiền.

Cho tiền vào các tài khoản ngân hàng là một cách tuyệt vời giúp bạn bảo vệ tài sản của mình khi ở trong nước hoặc đi du lịch nước ngoài. Với cách mạng công nghiệp 4.0 đang phát triển mạnh mẽ ở Việt Nam, giờ đây bạn đã có thể thanh toán bằng thẻ ngân hàng ở rất nhiều điểm dịch vụ, như nhà hàng, rạp chiếu phim, siêu thị hay trên xe taxi. Trong chuyến thăm đến Việt Nam tháng 11/2017, tỷ phú người Trung Quốc Jack Ma – sáng lập tập đoàn bán lẻ Alibaba – thậm chí còn nhận định: “Xã hội không tiền mặt đang đến rất gần”. Tuy nhiên, đừng quên mang trong mình một ít tiền mặt khi ra khỏi nhà nhé, vì sẽ luôn có những địa điểm không chấp nhận thanh toán bằng thẻ.

Ngoài ra, nếu bạn đã dành dụm được một số tiền nhất định và không muốn nó mất giá trị dần qua thời gian, bạn có thể nghĩ đến việc đầu tư. Có những kênh đầu tư được coi là an toàn như gửi tiết kiệm với lãi suất, có những kênh đầu tư mạo hiểm hơn như vàng và ngoại tệ. Dù bạn chọn hình thức đầu tư nào, hãy tìm hiểu kỹ về nó, hỏi ý kiến của người thân và các chuyên gia trước khi bắt đầu.

Tin học văn phòng

Ngày nay, thật khó để chúng ta có thể nêu tên một công việc trí óc mà không cần sự trợ giúp của công nghệ thông tin. Thành thạo công nghệ thông tin, bao gồm tin học văn phòng, không những là một kỹ năng quan trọng, mà nó còn là một yêu cầu đầu vào của rất nhiều doanh nghiệp. Điều này có nghĩa, thay vì bỏ tiền ra đào tạo bạn, rất nhiều doanh nghiệp sẽ kỳ vọng bạn làm chủ được các phần mềm tin học văn phòng trước khi làm việc cho họ. Đây là một điều mà mọi sinh viên đại học cần để tâm tới.

Nếu trường đại học hoặc trường phổ thông của bạn đang dạy những môn tin học văn phòng, hãy thật coi trọng những môn học đó và dành thời gian để học chúng một cách nghiêm túc. Nếu không, bạn vẫn có nhiều cách để trau dồi kiến thức tin học văn phòng của mình. Các video hướng dẫn trên YouTube, các khóa học trực tuyến, các khóa đào tạo offline tại những trung tâm tin học hay học hỏi từ những người đi trước như cha mẹ, anh chị khóa trên và những nhân viên văn phòng mà bạn quen biết là những lựa chọn cho bạn.

Bản thân tôi nhận thấy độ tuổi 20 là thời gian thích hợp nhất để bạn phát triển những kỹ năng tin học văn phòng cơ bản sau đây:

• Microsoft Office: Những phần mềm Office quan trọng nhất đó là Word, Excel, Powerpoint, OneNote và Outlook. Nếu có thời gian, bạn cũng nên tìm hiểu về Access, Project, Publisher và Visio.

• Email: Nhận và gửi email, đính kèm văn bản trong email và tạo chữ ký điện tử.

• Cách sử dụng những công cụ tin học văn phòng phổ biến: Máy in, máy phôtô và máy scan.

• Cách sửa chữa cơ bản những thiết bị điện tử: Laptop, máy tính để bàn và máy in.

• Những phần mềm chuyên môn: Nếu bạn ước mơ làm việc cho một công ty lập trình, hãy thành thạo các phần mềm lập trình phổ biến. Nếu ước mơ của bạn là trở thành một nhiếp ảnh gia, hãy dành thời gian để làm chủ những phần mềm chỉnh sửa ảnh.

Thuyết trình và nói trước đám đông

Mấy ai biết rằng trước đây tôi từng là một học sinh rất nhút nhát. Tôi ngại tham gia vào các hoạt động ngoại khóa của lớp, càng không dám đứng trước đám đông để phát biểu điều gì đó. Mọi chuyện chỉ thay đổi khi tôi tham gia vào một khóa đào tạo kỹ năng sống cho học sinh trung học cơ sở và trung học phổ thông. Ở đây tôi đã được học cách làm thế nào để vượt qua nỗi sợ hãi của bản thân và tự tin thể hiện quan điểm trước chốn đông người.

Thuyết trình là một kỹ năng quan trọng cho công việc mai sau của bạn. Bạn sẽ phải thuyết trình trước khách hàng, trước đối tác, trước sếp hoặc trước chính đồng nghiệp của mình. Ở quy mô nhỏ, bạn cũng sẽ cần phải tự tin nói trước đám đông ở những buổi tiệc và liên hoan với bạn bè. Nếu bạn gặp khó khăn trong việc thuyết trình trước công chúng, thì đừng quá lo lắng vì bạn không phải là người duy nhất.

Hãy bắt đầu bằng những buổi thuyết trình nhỏ

Không có nhà diễn thuyết chuyên nghiệp nào bắt đầu sự nghiệp của họ với những bài phát biểu trước hàng nghìn người. Để cải thiện kỹ năng thuyết trình của bạn, hãy bắt đầu luyện tập với những đám đông quy mô nhỏ. Bản thân tôi bắt đầu quá trình cải thiện kỹ năng thuyết trình bằng cách đứng ra tổ chức các hoạt động ngoại khóa cho lớp, rồi xung phong làm lớp trưởng. Những cơ hội này tưởng chừng không đáng kể nhưng sẽ giúp bạn tự tin khi phải đứng trên sân khấu và có hàng trăm con mắt nhìn về phía bạn.

Sau khi đã tự tin trước các sân khấu quy mô nhỏ, tôi dần dần thử sức mình với các thử thách thuyết trình ở quy mô lớn hơn, thời lượng dài hơn và chủ đề khó hơn. Tôi dẫn dắt các buổi hội thảo du học với sự tham gia của khoảng 30 phụ huynh và học sinh, thuyết trình về cách thức vượt qua rào cản văn hóa trước 200 em học sinh, rồi truyền cảm hứng học tập và sáng tạo cho hơn 800 em học sinh của một trường trung học cơ sở. Gần đây nhất, tôi là diễn giả cho ba buổi hội thảo về các vấn đề toàn cầu của trường trung học phổ thông FPT, diễn thuyết trước tổng cộng hơn 800 em học sinh của ba khối.

Sự chuẩn bị về kiến thức và nội dung

Cách thức tốt nhất để vượt qua nỗi sợ hãi khi nói trước đám đông là chuẩn bị sẵn sàng về mặt nội dung. Trừ khi bạn sẽ đọc một bài diễn văn được viết trên giấy, tôi khuyên bạn nên dành nhiều thời gian đầu tư cho bài thuyết trình của mình. Nếu bạn thuyết trình về kinh nghiệm du học, hãy làm phong phú bài thuyết trình bằng cách thêm vào đó kinh nghiệm của du học sinh Việt Nam tại nhiều quốc gia. Nếu bạn thuyết trình trước nhà tài trợ để xin kinh phí thực hiện một dự án, hãy chắc chắn rằng bạn tìm hiểu kỹ về văn hóa làm việc và những định hướng tương lai của công ty đó.

Ngoài ra, bài thuyết trình bằng PowerPoint truyền thống không phải là sự lựa chọn thích hợp cho mọi đối tượng khán giả. Nếu bạn thuyết trình trước một công ty khởi nghiệp hoặc những người bận rộn, đôi khi chỉ cần một vài tấm hình và số liệu thống kê là đủ.

Sự tự tin

Trước ngày thuyết trình, bạn nên tập luyện nói trước gương hoặc trước người thân nhiều lần. Bạn có thể để bên cạnh một tờ giấy có ghi ý chính để tránh việc quên những thông tin quan trọng. Hãy ước lượng xem bài thuyết trình của bạn dài bao lâu, có cần cắt bớt chỗ nào hay thêm nội dung gì không. Càng luyện tập nhiều, bạn sẽ càng tự tin trong ngày thuyết trình. Bên cạnh đó, ngủ đủ giấc và uống nước trong buổi thuyết trình cũng là hai nhân tố làm tăng sự tự tin.

Những bí quyết giúp một bài thuyết trình thành công

• Hạn chế chèn nhiều chữ vào bài thuyết trình: Video, ảnh, thông tin dạng biểu đồ và những lời giải thích từ bạn sẽ dễ gây sự chú ý hơn. Điều này đặc biệt quan trọng với những căn phòng lớn – khả năng là khán giả cuối phòng sẽ rất khó đọc chữ được hiển thị trên màn hình trình chiếu.

• Chú ý cách xưng hô: Hãy cân nhắc cách xưng hô tùy thuộc vào bối cảnh thuyết trình (trang trọng hay thân mật) và đối tượng khán giả. Trong phần lớn các buổi thuyết trình của mình, tôi đều xưng hô với khán giả là tôi – các bạn hoặc anh – các em. Xưng hô trang trọng trong những bối cảnh thân mật sẽ tạo khoảng cách với khán giả, trong khi điều ngược lại có thể làm giảm uy tín của bạn.

• Luôn luôn tương tác với khán giả: Hỏi khán giả các câu hỏi, duy trì tương tác bằng mắt hay tổ chức các trò chơi là những cách để tương tác với khán giả. Họ đã dành thời gian ngồi nghe bạn nói, vì vậy hãy giúp họ thu nạp được kiến thức mới hoặc ít nhất cảm thấy thú vị với những gì bạn đang trình bày.

• Học hỏi kinh nghiệm từ những bài thuyết trình thành công: Bạn có thể theo dõi các TED Talks, các buổi giới thiệu sản phẩm của những công ty nổi tiếng thế giới như Apple, hoặc các buổi đối thoại chính trị để học hỏi kinh nghiệm về cách thuyết trình hiệu quả và tương tác với khán giả.

Tư duy phản biện

Trang web chuyên về tâm lý học của trường Đại học Hồng Kông (Trung Quốc) nhận định tư duy phản biện là khả năng suy nghĩ một cách rõ ràng và sáng suốt về một sự việc nào đó. Một người tư duy phản biện giỏi là một người có thể:

• Thấu hiểu được sự kết nối giữa các ý tưởng

• Nhận diện, xây dựng và đánh giá các ý kiến

• Phát hiện ra những lỗi sai trong tư duy

• Giải quyết những vấn đề một cách hệ thống

• Đánh giá sự thích hợp và quan trọng của các ý tưởng

• Suy nghĩ thấu đáo về quan điểm của người khác

Đây là một danh sách dài và khá phức tạp. Đối với những người ở độ tuổi 20, theo tôi cách giải thích dễ hiểu nhất về tư duy phản biện đó là nhìn nhận một vấn đề hoặc xu hướng từ nhiều phía khác nhau. Đó có thể là đánh giá cả mặt lợi và mặt hại của một xu hướng xã hội hoặc tìm kiếm bằng chứng khoa học trước khi tin một thông tin nào đó. Về cơ bản, tư duy phản biện giống như việc bạn không tin ngay những gì mà mình nhìn thấy. Thay vào đó, bạn đánh giá câu chuyện hoặc sự vật từ nhiều phía, lắng nghe nhiều quan điểm đa chiều hoặc tìm kiếm nhiều nguồn thông tin xác đáng.

Tư duy phản biện là cần thiết cho cả cuộc sống hàng ngày, việc học và sự nghiệp mai sau. Trong cuộc sống, tư duy phản biện là cần thiết mỗi khi bạn đưa ra một quyết định, ví dụ như khi mua hàng (bạn cần xem xét nhiều nhà cung cấp khác nhau, cân nhắc sự khác biệt về giá cả, chất lượng, hạn sử dụng). Còn khi học đến trình độ đại học, chắc hẳn bạn sẽ nhận ra rằng sẽ có rất nhiều bài tập không có đáp án đúng hoặc sai. Bạn cần vận dụng tư duy phản biện, sự sáng tạo và nhìn nhận vấn đề từ nhiều phía để đưa ra đáp án của riêng mình.

Các nhà tuyển dụng cũng đang rất cần những ứng viên có tư duy phản biện. Những ứng viên này sẽ có khả năng đánh giá nhiều kế hoạch kinh doanh khả thi trước khi đưa ra lựa chọn cuối cùng. Họ cũng có khả năng tư duy độc lập và không bị ảnh hưởng bởi số đông.

Để phát triển khả năng tư duy phản biện, hãy bắt đầu bằng những việc nhỏ nhất. Đừng hoàn toàn tin tưởng những gì bạn nhìn thấy – Nếu thông tin được đăng từ trang mạng xã hội của một người nổi tiếng, chưa hẳn đó đã là một thông tin đáng tin cậy. Hãy kiểm tra những trang báo chí chính thống hoặc những trang mạng xã hội nổi tiếng khác trước khi đưa ra nhận định cuối cùng.

Các mô hình như MUN (Model United Nations – Mô phỏng Liên hợp Quốc), cuộc thi hùng biện hay mô phỏng tòa án được tổ chức tại rất nhiều trường học, trên quy mô thành phố và quốc gia. Đây là những sự kiện rất đáng tham gia nếu như bạn muốn rèn luyện kỹ năng phân tích đa chiều và tư duy phản biện.

Giải quyết vấn đề

Giải quyết vấn đề có lẽ là kỹ năng cần thiết cho mọi độ tuổi và ở mọi môi trường. Vấn đề có thể nhỏ và mang tính cá nhân, ví dụ những hỏng hóc trong ngôi nhà bạn. Nó cũng có thể có tác động lớn hơn, ví dụ một dự án đứng trước nguy cơ dừng lại vì thiếu nguồn vốn. Dù vấn đề đó có quy mô thế nào, nó cần được giải quyết.

Chính vì quy mô quá rộng của kỹ năng giải quyết vấn đề, nên tôi chỉ xin tập trung phân tích một khía cạnh rất quan trọng để làm chủ kỹ năng này: Thay đổi thái độ. Nếu bạn thay đổi thái độ trước một vấn đề tiêu cực thành một thái độ tích cực, nhiệm vụ giải quyết vấn đề sẽ trở nên dễ dàng hơn rất nhiều. Hãy cùng lấy một số ví dụ nhé:

• Trời hôm nay mưa và tôi không thể đi chơi (tiêu cực) => Đây là cơ hội để tôi ở nhà đọc sách và tích lũy kiến thức (tích cực).

• Trường đại học mơ ước bên Mỹ từ chối đơn xin học của tôi (tiêu cực) => Đây là cơ hội để tôi tìm kiếm các trường đại học khác bên Mỹ hoặc châu Âu (tích cực).

• Sếp của tôi la mắng vì tôi không hoàn thành công việc đúng thời hạn (tiêu cực) => Đây là cơ hội để tôi nhận ra khiếm khuyết của bản thân và cải thiện ở những lần công tác sau (tích cực).

• Một thành viên trong nhóm bị ốm và không thể tiếp tục tham gia dự án (tiêu cực) => Đây là cơ hội để tôi hoặc một thành viên trong nhóm thử sức với một lĩnh vực mới (tích cực).

Nhạc sĩ người Mỹ Duke Ellington thậm chí còn ví von: “Một vấn đề chính là cơ hội để bạn thể hiện hết khả năng của mình.”

Tổng kết hành trang 5

Trước khi chi tiêu bất cứ khoản gì, hãy cân nhắc xem liệu nó có thực sự quan trọng với bạn không.

Để quản lý thời gian hiệu quả, bạn cần lên kế hoạch cho các mục tiêu ngắn hạn, trung hạn và dài hạn.

Để cải thiện kỹ năng thuyết trình của bạn, hãy bắt đầu luyện tập với những đám đông quy mô nhỏ.

Nếu bạn thay đổi thái độ trước một vấn đề tiêu cực thành một thái độ tích cực, nhiệm vụ giải quyết vấn đề sẽ trở nên dễ dàng hơn rất nhiều.

20 Hành Trang Cho Chuyến Xe Tuổi 20s

Nguồn: Internet

BÌNH LUẬN

Please enter your comment!
Please enter your name here