Cái Toàn Thể Và Trật Tự Ẩn là cuốn sách kinh điển của của David Bohm. Trong cuốn sách này, ông đã phát triển lí thuyết về vật lí lượng tử, bao gồm cả vật chất và ý thức. Ông đưa ra một lí thuyết khoa học giải thích vũ trụ và bản chất của thực tế. Những lập luận trong cuốn sách được trình bày rõ ràng, mạch lạc và không sử dụng thuật ngữ kĩ thuật để các độc giả không chuyên có thể tiếp cận với cuốn sách dễ dàng hơn. Cuốn sách được Resurgence đánh giá là “một trong những cuốn sách quan trọng nhất của thời đại chúng ta”.

Mục lục

Lời cảm ơn

Lời nói đầu

1. Sự phân mảnh và cái toàn thể

2. Rheomode – một thí nghiệm với ngôn ngữ và tư duy

3. Thực tại và tri thức được xem xét như quá trình

4. Những biến ẩn trong cơ học lượng tử

5. Thuyết lượng tử như một dấu chỉ một trật tự mới trong vật lý

Phần A: Sự phát hiện những trật tự mới qua lịch sử vật lý học: Thuyết Lượng tử như một dấu chỉ một trật tự mới trong vật lý

Phần B: Trật tự ẩn tàng và trật tự hiển lộ trong quy luật vật lý: Vũ trụ cuốn vào – giờ ra và ý thức
Thuật ngữ

Joseph David Bohm là một nhà vật lí lượng tử người Anh. Ông nguyên là giáo sư danh dự Đại học Birkbeck thuộc Đại học Tổng hợp London. Ông là tác giả nhiều cuốn sách và bài báo, trong đó có Thuyết nhân quả và Ngẫu nhiên trong Vật lý hiện đại, Cái toàn thể và Trật tự ẩn, Vũ trụ không phân chia (viết cùng với Basil Hiley). David Bohm là một trong những người có nhiều ảnh hưởng tới mô hình lí thuyết hiện đại. Sự thách thức của Bohm với những hiểu biết thông thường về lí thuyết lượng tử đã khiến các nhà khoa học suy nghĩ lại về những việc họ đang làm, đặt câu hỏi về bản chất của lí thuyết mà họ đang theo đuổi và xác định phương pháp luận khoa học của họ.

Cái toàn thể và trật tự ẩn là cuốn sách kinh điển của của David Bohm. Trong cuốn sách này, ông đã phát triển lí thuyết về vật lí lượng tử, bao gồm cả vật chất và ý thức. Ông đưa ra một lí thuyết khoa học giải thích vũ trụ và bản chất của thực tế. Những lập luận trong cuốn sách được trình bày rõ ràng, mạch lạc và không sử dụng thuật ngữ kĩ thuật để các độc giả không chuyên có thể tiếp cận với cuốn sách dễ dàng hơn. Cuốn sách được Resurgence đánh giá là “một trong những cuốn sách quan trọng nhất của thời đại chúng ta”.

Bình Luận Về Cuốn Sách:

“Cuốn sách này là một tập hợp các tiểu luận (xem Lời cảm ơn) trình bày quá trình phát triển tư tưởng của tôi trong vòng hai mươi năm qua. Có lẽ cần đôi lời giới thiệu về những vấn đề nguyên tắc sẽ được thảo luận và sự liên hệ bới nhau giữa chúng.

Tôi muốn nói rằng trong tác phẩm khoa học và triết học này, mối quan tâm chủ yếu của tôi là việc thấu hiểu bản chất của thực tại nói chung và ý thức nói riêng, như một toàn thể cố kết, mạch lạc, nó không bao giờ đứng yên và hoàn thành, mà là một quá trình bất tận của vận động và khai mở. Bởi vậy, khi nhìn lại, tôi thấy từ khi còn là một đứa trẻ tôi đã hết sức hứng thú với câu đố thật bí hiểm về bản chất của vận động. Bất cứ khi nào người ta nghĩ về một điều gì đó, dường như người ta đều hiểu nó như là tĩnh tại, hoặc như một loạt những hình ảnh tĩnh tại. Thế nhưng, trong trải nghiệm thực tế về vận động, người ta cảm thấy một quá trình liên tục, không đứt đoạn của dòng chảy, mà hàng loạt những bình ảnh tĩnh tại trong tư duy có liên hệ với nó như một loạt những bức ảnh “tĩnh” chụp nhanh có thể có liên hệ với hình ảnh một chiếc xe đang lao nhanh. Thật ra vấn đề có bản chất triết học này đã được nêu ra cách đây hơn 2.000 năm trong những nghịch lý của Zeno, thế nhưng cho đến nay vẫn chưa thể nói là đã có câu trả lời thỏa đáng.” (Trích Lời nói đầu, Cái toàn thể và trật tự ấn, David Bohm, NXB Tri thức, 2011)

Trích đoạn sách hay

VẬN ĐỘNG TOÀN THỂ VÀ CÁC KHÍA CẠNH CỦA NÓ

Để chỉ ra một loại mô tả mới thích hợp cho việc dành cho trật tự ẩn sự thích đáng bậc nhất, ta hãy xem xét lại một lần nữa đặc điểm then chốt của hoạt động chức năng của máy ảnh toàn hình, tức là trong một miền không gian, trật tự của cấu trúc toàn thể được chiếu sáng bị “cuộn lại” và được “mang” đi trong vận động của ánh sáng. Một cái gì tương tự cũng xảy ra với một tín hiệu điều biến sóng vô tuyến (xem hình 6.6). Trong mọi trường hợp, nội dung hoặc ý nghĩa bị “cuộn vào” và “mang đi” về thực chất là một trật tự và một phép đo làm cho một cấu trúc phát triển. Với sóng vô tuyến, cấu trúc này có thể là cấu trúc của một thông điệp bằng lời, một hình ảnh thị giác, v.v., nhưng với máy ảnh toàn hình, bằng cách này có thể kéo theo những cấu trúc vi tế hơn nhiều (nhất là những cấu trúc ba chiều, thấy được từ nhiều góc độ).

Tổng quát hơn, trật tự và đo lường như thế có thể bị “cuộn vào” và “mang đi” không chỉ trong sóng điện từ mà còn bằng những cách khác (bằng chùm electron, âm thanh, và dưới vô số dạng vận động khác).

Để tổng quát hóa nhằm nhấn mạnh cái toàn thể không phân chia, chúng ta sẽ nói rằng cái “mang” một trật tự ẩn là vận động toàn thể, nó là một tổng thể không bị phá vỡ và không bị phân chia. Trong những trường hợp nhất định, chúng ta có thể phân tách những khía cạnh riêng biệt của vận động toàn thể (chẳng hạn ánh sáng, electron, âm thanh, v.v.), nhưng, tổng quát hơn, tất cả các dạng vận động toàn thể đều hợp nhất lại và không thể tách rời nhau. Như vậy, trong tính tổng thể của nó, vận động toàn thể không hề bị giới hạn bằng bất cứ cách nào có thể chỉ rõ. Nó không bị đòi hỏi phải tuân theo bất kì trật tự đặc biệt nào, hoặc bị gắn với bất kì phép đo nào. Như vậy, vận động toàn thể là không xác định được và không đo lường được.

Việc gán cho vận động toàn thể không xác định được và không đo lường được tầm quan trọng hàng đầu dẫn đến một kết luận logic: việc nói đến một lí thuyết nền tảng – mà trên đó toàn bộ vật lí có thể tìm thấy cơ sở vĩnh cửu, hoặc toàn bộ các hiện tượng vật lí có thể được quy giảm vào – là vô nghĩa. Đúng ra, mỗi lí thuyết sẽ tách ra một khía cạnh nhất định, khía cạnh này chỉ thích đáng trong một bối cảnh giới hạn, được chỉ ra bằng những cách đo lường thích hợp.

Để thấy rõ tại sao cần chú ý vào những khía cạnh như thế, ta nên nhớ lại rằng từ “thích đáng” [relevant] là một dạng phái sinh từ động từ “to relevate” vốn đã bị rơi rụng khỏi cách nói thông thường, có nghĩa là “nâng lên”, như trong (“elevate”). Như vậy, trong một bối cảnh đặc biệt được xem xét, chúng ta có thể nói rằng, những phương thức mô tả chung thuộc về một lí thuyết nào đó là nhằm giúp nâng một nội dung nhất định đến tầm chú ý, sao cho nó “nổi bật” lên. Nếu nội dung là hợp với bối cảnh đang nói đến thì nó là thích đáng, nếu không, nó là không thích đáng…

Cái Toàn Thể Và Trật Tự Ẩn

Nguồn: Internet

BÌNH LUẬN

Please enter your comment!
Please enter your name here