Chiến Lược Gọi Vốn Cộng Đồng là một xu hướng khởi nghiệp ngày càng phổ biến trong những người trẻ dám ước mơ, dám hoài bão. Thế nhưng, để tạo nên một dự án gọi vốn thành công không hề dễ, và quan trọng hơn nữa, để xây dựng một doanh nghiệp vững mạnh từ nền tảng gọi vốn cộng đồng lại càng khó khăn.

Qua lời kể của nhà gọi vốn cộng đồng kỳ cựu Jamey Stegmaier, cuốn sách này sẽ đem lại cho bạn đọc những thông tin bổ ích cùng nhiều bài học xương máu xoay quanh lĩnh vực còn đang mới mẻ này. Từ đó, bạn có thể hiểu tường tận hơn về triết lý “xây dựng cộng đồng vững mạnh là nền tảng để vận hành doanh nghiệp bền lâu.”

Trích đoạn sách hay

CỘNG ĐỒNG LÀ NHỮNG NGƯỜI GIỮ CỬA

Bạn sẽ khó ngủ vào đêm trước ngày bạn bấm nút “Khởi động” cho sự nghiệp của mình.

Đó là tình huống mà tôi đã trải qua vào đêm 11 tháng 3 năm 2014. Tôi đã nghỉ việc được 3 tháng, tập trung toàn bộ thời gian vào công ty sản xuất board game Stonemaier Games còn non trẻ của mình. Vào thời điểm đó, tôi đã chạy thành công 3 chiến dịch trên Kickstarter và đang sản xuất trò chơi để giao đến các nhà phân phối cũng như công ty bán lẻ. Tuy nhiên, toàn bộ sự nghiệp sản xuất board game của tôi hầu như vẫn phụ thuộc vào sự thành công của chiến dịch Kickstarter cho trò chơi mang tên Tuscany tôi chuẩn bị ra mắt trong ngày hôm sau (Hình 2).

img447

HÌNH 2. Hộp trò chơi Tuscany: Expand the World of Viticulture

Vào lúc 5 giờ 30 phút sáng, tôi giật mình tỉnh dậy, cứ ngỡ rằng lúc đó đã 8 giờ 30 phút. Tôi tưởng mình đã ngủ quên vì không nghe chuông báo thức. Cuối cùng, tôi tự trấn an bản thân và quay lại ngủ tiếp, thức dậy đúng giờ và gửi email cho tất cả những người theo dõi để thông báo với họ rằng trò chơi Tuscany sẽ chính thức xuất hiện trên Kickstarter trong vài phút tới. Nếu tôi có thể huy động được 20.000 đô la trong vòng 28 ngày tiếp theo, tôi sẽ có thể biến ý tưởng Tuscany thành một sản phẩm thật.

Tôi bấm nút “Khởi động” và nín thở chờ đợi.

Tôi không có thời gian để kịp nhìn thấy những người đồng ý góp vốn đầu tiên vì phải cập nhật thông tin trên ứng dụng của Kickstarter, cập nhật các đường dẫn trên website của công ty và đăng tải bản “Câu hỏi thường gặp” lên trang giới thiệu dự án (đây là những việc bạn không thể làm trước khi dự án bắt đầu). Sau khi hoàn thành những việc này, tôi quay lại kiểm tra trang dự án.

Chỉ trong vòng 16 phút, Tuscany đã đạt đủ số vốn mục tiêu cần huy động là 20.000 đô la.

Trong 20 phút tiếp theo, con số này tăng gấp đôi và tăng lên gấp 3 chỉ trong vòng 1 giờ đầu tiên. Mục bình luận trên Kickstarter và trên trang Facebook của chúng tôi trở nên vô cùng sôi động. Mọi người bàn tán về việc dự án này đã huy động vốn thành công với tốc độ nhanh đến mức nào. Trong 24 giờ đầu tiên, Tuscany đã huy động được hơn 158.000 đô la từ 1.622 người góp vốn, một con số vượt xa mọi kỳ vọng của tôi.

Tôi sẽ chia sẻ với bạn về cách mà tôi đã làm điều đó. Bật mí nhỏ: mấu chốt không nằm ở tiền bạc.

Sự ra đời của hình thức gọi vốn cộng đồng

Khi tôi lớn lên ở Virginia vào những năm 1980 và 1990, tôi có hai niềm đam mê sáng tạo, đó là: viết lách và thiết kế board game. Tôi viết quyển sách đầu tay của mình khi mới tròn 5 tuổi. Đó là một quyển sách màu được sản xuất với số lượng giới hạn, bên ngoài bọc bìa cứng được đóng gáy bằng tay, kể về câu chuyện một phi thuyền cất cánh bay vào vũ trụ. Vài năm sau, tôi thiết kế trò chơi board game đầu tiên của mình, một trò chơi ăn theo trò cờ tỷ phú và mang màu sắc cổ điển của lâu đài Camelot, với tên gọi Medieval Quest (Tạm dịch: Hành trình Trung cổ).

Lúc đó tôi từng “tưởng bở” về công việc thực thụ của một nhà văn hay một nhà thiết kế board game chuyên nghiệp. Tôi đã nghĩ là chỉ cần mình tạo ra một cú hit lớn, thế là từ đó về sau tôi có thể sống sung sướng mà không cần phải làm gì nữa.

Bạn cũng biết suy nghĩ trẻ con đó không thể nào sai lầm hơn được nữa. Ngay cả những tác giả nổi tiếng nhất cũng chẳng bao giờ ngừng sáng tác, không phải chỉ vì tiền mà còn vì họ yêu thích nghiệp viết lách. Và rất hiếm người làm công việc thiết kế board game có thể nuôi sống được gia đình của họ nếu chỉ dựa vào tiền bản quyền kiếm được từ trò chơi. Các nhà văn, nhà thiết kế và những người làm nghệ thuật khác đều phải làm việc rất chăm chỉ để có thể sống bằng niềm đam mê của họ.

Đó là khởi điểm để những nền tảng gọi vốn cộng đồng ra đời và thay đổi cách thức những người làm nghề sáng tạo “hiện thực hóa” niềm đam mê của mình. Bất kỳ ai cũng có thể khởi tạo chiến dịch gọi vốn cộng đồng. Công việc của bạn là đặt ra mục tiêu gọi vốn và khung thời gian, tạo lập một trang giới thiệu dự án và liệt kê những phần thưởng mà người góp vốn sẽ nhận được khi họ tham gia. Đó không phải là làm từ thiện, cũng không phải là đầu tư cổ phần, mà là một nền tảng để góp vốn cho ước mơ của bạn.

Tuy nhiên, không có ước mơ nào là miễn phí. Ước mơ đòi hỏi rất nhiều nỗ lực. Đây là một điều cực kỳ quan trọng bạn cần ghi nhớ khi nghĩ tới những siêu dự án thành công nhất trong lịch sử gọi vốn cộng đồng. Khi nhìn thấy dự án đồng hồ thông minh Pebble (đã huy động được hơn 10 triệu đô từ 68.929 người góp vốn), có lẽ sẽ có người nghĩ rằng: “Nếu mình vứt cái gì đó lên Kickstarter, mình có thể trở thành triệu phú!”. Tôi muốn chỉ ra những sai lầm của quan điểm đó.

Năm chân lý bất di bất dịch về gọi vốn cộng đồng

1. Xây dựng cộng đồng quan trọng hơn tiền bạc. Nếu bạn tập trung vào con người thay vì vào tiền bạc, bạn sẽ thành công hơn rất nhiều – cộng đồng là từ mấu chốt trong thuật ngữ gọi vốn cộng đồng.

2. Tiền không dễ kiếm. Để gặt hái được thành công cho một dự án hay một siêu dự án, bạn phải nỗ lực hơn bao giờ hết. Nếu quỹ thời gian của bạn vốn đã hạn hẹp thì việc tiến hành dự án gọi vốn cộng đồng là điều cực kỳ khó khăn.

3. Ý tưởng thôi chưa đủ, bạn phải trình bày một hình mẫu đã được thử nghiệm và hoàn thiện. Một ý tưởng hay là khởi đầu tuyệt vời, và gọi vốn cộng đồng là một phương pháp hoàn hảo để đánh giá nhu cầu thực tế đối với ý tưởng đó. Nhưng bạn cần phải thực sự thiết kế, phát triển sản phẩm và chứng minh rằng nó xứng đáng nhận được những đồng tiền mồ hôi nước mắt của người khác trước khi khởi động chiến dịch.

4. Tạo ra một thứ tuyệt vời luôn đi đôi với tốn kém. Nếu bạn tạo ra một sản phẩm thực sự tuyệt vời và đặt mức giá đủ hấp dẫn để hàng ngàn người đồng ý tham gia góp vốn, thì phần lớn nguồn vốn sẽ được đổ vào việc sản xuất sản phẩm đó chứ không phải đổ vào túi bạn.

5. Gọi vốn cộng đồng chỉ là bước đầu tiên. Thành công thực sự là tạo ra một thứ gì đó người ta vẫn muốn mua ngay cả khi chiến dịch đã kết thúc. Bạn muốn tạo ra một sản phẩm hay là tạo ra cả một cơ đồ?

Đồng thời, cũng có những lợi ích nhất định ở phương pháp gọi vốn cộng đồng.

Mười lý do thuyết phục để gọi vốn cộng đồng

1. Xây dựng cộng đồng: Gọi vốn cộng đồng là một cách giúp những người làm nghề sáng tạo có thể xây dựng một cộng đồng xoay quanh tác phẩm của họ. Trong dài hạn, điều này có thể tạo ra thành công lớn nếu bạn sáng lập hoặc mở rộng quy mô công ty thông qua một dự án mà bạn đã gọi vốn, vì lúc đó bạn đã có một nhóm người hâm mộ luôn sẵn sàng hỗ trợ (và giúp bạn duy trì thái độ làm việc nghiêm túc).

2. Đo lường nhu cầu: Thông thường, bạn sẽ cho rằng ý tưởng của mình rất tuyệt vời. Tuy nhiên, bạn không biết công chúng có đón nhận nó hay không. Sẽ chẳng có cách đo lường nào tốt hơn việc thử vận động những người dưng nước lã trả tiền cho một thứ vẫn chưa thật sự tồn tại.

3. Rủi ro tài chính thấp: Nếu bạn cần huy động nhiều tiền để tạo ra một thứ gì đó mới, thì thay vì đi vay vốn ngân hàng hoặc tự đánh cược với số tiền dành dụm của mình, phương pháp gọi vốn cộng đồng sẽ giúp bạn có tiền mà không cần hy sinh cổ phần của công ty bạn. Thêm nữa, mấu chốt của việc đặt ra số vốn mục tiêu là để giúp các chủ dự án tránh được tình huống huy động được một ít tiền nhưng vẫn không đủ để hiện thực hóa được ước mơ của họ.

4. Tạo ra thứ gì đó tốt hơn: Mục tiêu mở rộng (tức những cải tiến được thêm vào sản phẩm nếu dự án đáp ứng thêm một mục tiêu vốn nhất định) sẽ giúp bạn tạo ra phiên bản “tốt nhất có thể” cho sản phẩm. Ví dụ, nếu số vốn huy động được đã vượt quá mức tối thiểu để sản xuất một số lượng board game nhất định, phần chi phí trên từng sản phẩm sẽ giảm xuống, nghĩa là bạn có thể thêm vào nhiều chi tiết và cải tiến để giúp sản phẩm trở nên tốt hơn.

5. Rèn luyện khả năng kinh doanh: Lập công ty kinh doanh là chuyện rất khó khăn. Một chiến dịch gọi vốn cộng đồng sẽ giúp bạn có cơ hội “tập tành” khởi nghiệp một cách an toàn. Cộng đồng sẽ giúp bạn định hướng và chỉ ra những điều cần phải làm, đồng thời bạn sẽ có rất nhiều thời gian để hoàn thiện kỹ năng. Với lại, nếu chiến dịch đầu tiên không thành công, bạn vẫn có thể làm lại lần nữa.

6. Tiếp cận trực tiếp với khách hàng: Ví dụ, nếu bạn tạo ra một sản phẩm và bán nó cho Walmart, bạn sẽ không biết gì về những người mua sản phẩm đó. Nhưng khi gọi vốn cộng đồng, bạn sẽ có vô số thông tin về từng khách hàng một. Những dữ liệu này vô cùng quý giá.

7. Được quảng bá: Những trang web gọi vốn cộng đồng không phải là những kênh truyền thông sản phẩm, nhưng rất nhiều người truy cập vào những trang này để tìm kiếm các sản phẩm đột phá và chia sẻ niềm đam mê của họ. Vậy nên, bạn có thể tiếp cận với một lượng khách hàng rất lớn, khó có thể tìm thấy ở nơi nào khác.

8. Sự khẩn trương: Giới hạn thời gian của của một chiến dịch gọi vốn cộng đồng tạo ra cảm giác khẩn trương mà hình thức đặt hàng trước (pre-order) không thể có được.

9. Niềm tin ở nền tảng gọi vốn: Bạn còn nhớ cái thời mà mọi người đều e ngại việc điền thông tin trên thẻ tín dụng của họ lên mạng không? Hiện tại, chúng ta không còn e dè như thế nữa. Những nền tảng gọi vốn cộng đồng đã tạo ra một mức độ tin tưởng tương tự. Những nền tảng này thường có tính hoàn thiện cao và trông rất chuyên nghiệp. Vì vậy, mọi người tin tưởng rằng khi họ nhấn nút “Đồng ý góp vốn” (Pledge) nghĩa là họ đang trao tiền cho một đơn vị đáng tin cậy.

10. Niềm vui lớn lao: Thực hiện một chiến dịch gọi vốn cộng đồng là trải nghiệm đầy hứng khởi. Tôi chưa từng trải qua cảm giác nào tương tự. Đừng hiểu lầm, tôi không hề phủ nhận tính chất căng thẳng của công việc này. Nhưng dù có căng thẳng đến mấy, nó cũng đem lại vô vàn niềm vui.

Tôi cố ý đặt những danh sách trên ở phần đầu quyển sách vì đây là lúc bạn cần phải cân nhắc tất cả những yếu tố như thời gian và công sức cần bỏ ra, những khoản lợi nhuận nhỏ và ngắn hạn, con đường sự nghiệp lâu dài và việc tương tác với hàng trăm hoặc hàng ngàn khách hàng, từ đó quyết định xem có nên dùng phương pháp gọi vốn cộng đồng để hiện thực hóa dự án ước mơ của bạn hay không.

Nếu những giá trị trên phù hợp với những gì bạn cần cho dự án ước mơ của mình, hãy tiếp tục đọc quyển sách này. Nếu không, cũng chẳng sao cả. Thế giới vẫn cần những khách hàng nhiệt huyết không kém gì những chủ dự án đầy đam mê. Có những quyển sách ngoài kia dành cho bạn. Tôi đề xuất bạn nên thử đọc quyển Ready Player One (Tạm dịch: Đấu trường ảo) của Ernest Cline.

Sự tiến hóa của sáng tạo

Trước khi xuất hiện những nền tảng gọi vốn cộng đồng như Kickstarter, có một vài cách khác để tìm nguồn vốn cho một sản phẩm hoặc dịch vụ mới. Bạn có thể đi vay vốn ở ngân hàng, kêu gọi đầu tư từ bạn bè và người thân, hoặc thu hút những nhà đầu tư cá nhân mua cổ phần của công ty bạn.

Các phương pháp này không có vấn đề gì cả. Tuy nhiên, như tôi đã đề cập trong chương trước, việc tạo ra một điều gì đó mới không chỉ là vấn đề tiền bạc. Đó là thành tố hoàn toàn mới mà Kickstarter và những nền tảng gọi vốn cộng đồng khác đã thêm vào lĩnh vực khởi tạo dự án và gọi vốn.

Kickstarter.com bắt đầu ra mắt vào ngày 28 tháng 4 năm 2009, từ một ý tưởng đơn giản: Lập một trang web để giới thiệu thứ mà bạn muốn tạo ra, xác định mức vốn mà bạn cần, lên một khung thời gian để gọi vốn và liệt kê những phần thưởng dưới dạng hiện vật hoặc dạng kỹ thuật số để trả cho những người góp vốn nếu bạn đạt được số vốn mục tiêu. Nếu bạn không huy động đủ số vốn mục tiêu, không ai – cả chủ dự án và người góp vốn – phải tốn một xu nào cho Kickstarter cả.

Và thế là hình thức “gọi vốn cộng đồng” ra đời.

Hình thức gọi vốn cộng đồng đã dân chủ hóa sự sáng tạo. Nó cung cấp một nền tảng cho phép mọi người dùng tiền của họ để bầu chọn cho những thứ mà họ muốn. Kickstarter mang đến cho người góp vốn một lý do để chia sẻ những dự án mà họ thích với bạn bè: Nếu bạn muốn thứ mà bạn đang góp vốn được hiện thực hóa, bạn không thể là người duy nhất ủng hộ nó! Khi bạn góp vốn cho một dự án Kickstarter, bạn sẽ có cảm giác như đang hỗ trợ cho một con người chứ không phải một sản phẩm. Nó cho người góp vốn cơ hội lắng nghe những câu chuyện mà các chủ dự án muốn kể về niềm đam mê của họ, về cuộc sống của họ, về sáng tạo của họ.

Tuy nhiên, đó là câu chuyện của năm 2009. Vào năm 2015, mọi thứ đã thay đổi một chút. Các công ty mới thành lập bắt đầu dùng hình thức gọi vốn cộng đồng để ra mắt sản phẩm mới – những sản phẩm sẽ ra đời bất kể chiến dịch gọi vốn có thành công hay không. Đôi khi, bạn có cảm giác như đang đặt hàng trước một sản phẩm qua mạng chứ không phải đang hỗ trợ một cá nhân nào đó với dự án đầy đam mê của họ. Nhiều người góp vốn không bận tâm về điều này lắm, miễn là họ nhận được thứ gì đó thật sự tuyệt vời sau khi họ góp vốn cho dự án.

Bạn có thể thỏa thích lựa chọn hàng trăm website gọi vốn cộng đồng khác nhau. Dưới đây là một vài nền tảng quan trọng mà bạn có thể tham khảo (Nên nhớ, những nền tảng này luôn thay đổi và cải tiến liên tục, vào lúc bạn đọc quyển sách này, những đặc điểm mà tôi nêu dưới đây có thể sẽ không còn như cũ nữa).

Kickstarter

Kickstarter là “lão làng” trong số các website gọi vốn cộng đồng. Nó có thiết kế tối giản, dễ sử dụng và được trang bị một loạt các hệ thống hỗ trợ để giúp người xem khám phá những dự án mới. Một trong những điều tôi thích nhất ở Kickstarter là tính chất “được ăn cả ngã về không” của nó – nếu bạn không huy động đủ số vốn mục tiêu, bạn sẽ không nhận được xu nào từ người đồng ý góp vốn. Điều này tạo ra yếu tố khẩn trương và tính cộng đồng cho các dự án. Bởi vì, tất cả những người góp vốn sẽ hợp tác với chủ dự án để đạt được mục tiêu chung.

Indiegogo

Indiegogo hỗ trợ khá nhiều kiểu dự án khác nhau, bao gồm các dự án quyên tiền cho cá nhân và các dự án từ thiện. Nó cho phép một tùy chọn “góp vốn linh hoạt” (flexible funding). Trong đó, tiền của người góp vốn sẽ lập tức được gửi đến tài khoản của bạn bất kể chiến dịch có huy động đủ số vốn mục tiêu hay không. Indiegogo còn cho phép đặt mức phần thưởng mà chủ dự án muốn ưu tiên lên trên cùng của cột phần thưởng. Đây là một tính năng nhỏ tôi rất thích.

GoFundMe

GoFundMe hỗ trợ mọi loại dự án. Cũng giống như Indiegogo, chủ dự án sẽ có quyền giữ lại toàn bộ số tiền quyên góp (donation) mà họ huy động được. Bạn thậm chí còn không cần đặt ra thời hạn cho chiến dịch. Các dự án trên GoFundMe không yêu cầu phải có phần thưởng cho người góp tiền. Điều tôi thích nhất ở GoFundMe là chủ dự án có thể chèn một khung quyên góp (GoFundMe widget) trực tiếp lên trang web của họ và có thể nhận tiền trực tiếp thông qua tiện ích đó chứ không cần truy cập vào GoFundMe.

Patreon

Hầu hết các trang web được nêu trên đều dành cho những người muốn tạo ra một điều gì đó mới. Trong khi đó, Patreon lại là một công cụ dành cho những người muốn huy động tiền để tiếp tục tạo ra những sản phẩm mà họ đã và đang sản xuất. Ví dụ, một nhà sản xuất sản phẩm truyền thanh (podcast) có thể dùng Patreon để kêu gọi khán giả của họ đóng góp 1 đô la mỗi tháng cho chi phí phần mềm. Một chiến dịch điển hình trên Patreon là Secret Cabal Gaming Podcast (tính ở thời điểm tháng 5 năm 2015, chiến dịch đã có 226 người hỗ trợ với số tiền quyên góp tổng cộng lên đến 547,27 đô la cho mỗi tập).

Crowdrise

Crowdrise là một nền tảng đặc thù dành cho những dự án thiện nguyện và từ thiện. Những dự án này không nhất thiết phải đặt ra mục tiêu cụ thể, các chiến dịch cũng không bắt buộc phải ngừng nhận tiền đóng góp sau một khoảng thời gian nhất định. Chủ dự án vẫn nhận được toàn bộ số tiền huy động được ngay cả khi không đạt mục tiêu gây quỹ. Cũng như GoFundMe, người đóng góp ở Crowdrise không nhận phần thưởng.

Quirky

Nếu bạn có một ý tưởng tuyệt vời về một sản phẩm nào đó, nhưng lại không biết thiết kế hoặc gia công sản phẩm, Quirky là trang web dành cho bạn. Tại đây, mọi người có thể đề xuất ý tưởng, bình chọn các ý tưởng khác, tác động lên quá trình thiết kế. Trong khi làm những việc đó, họ sẽ nhận được một phần từ doanh thu trong tương lai của sản phẩm (nếu sản phẩm này được chọn, đội ngũ của Quirky sẽ sản xuất và bán nó).

Ulule

Ulule về cơ bản chính là Kickstarter dành cho châu Âu (mặc dù Kickstarter vẫn đang tiếp tục hỗ trợ nhiều quốc gia khác ngoài Hoa Kỳ). Một tính năng khá hay của Ulule là chủ dự án có thể chọn một hình nền riêng cho trang giới thiệu dự án của họ.

Tilt

Cái tên Tilt (độ nghiêng) dễ khiến người nghe liên tưởng đến một đỉnh điểm. Cũng giống như Kickstarter, nếu bạn không huy động đủ số vốn mục tiêu trên Tilt, bạn sẽ không nhận được tiền hỗ trợ từ ai cả. Tilt có một vài yếu tố khác biệt, chẳng hạn như mức phí thấp (chỉ ở mức 2,5%, trong khi những nền tảng khác thu phí từ 8-10%) hay khả năng linh động thay đổi ngày kết thúc chiến dịch trong lúc nó đang diễn ra.

Pozible

Pozible là một kiểu pha trộn giữa Kickstarter và Patreon. Đây là một nền tảng vừa hỗ trợ những chiến dịch chỉ diễn ra một lần như Kickstarter, vừa hỗ trợ những dự án lâu dài như Patreon. Nó có một hệ thống thanh toán rất linh hoạt và (tại thời điểm tháng 5/2015) có tỷ lệ huy động vốn thành công đạt tới 57%, cao hơn mọi nền tảng gọi vốn cộng đồng khác.

Crowdfunder

Tất cả những ví dụ nên trên đều thuộc hình thức góp vốn để nhận phần thưởng hoặc góp vốn từ thiện, riêng Crowdfunder là hình thức góp vốn để đổi lại cổ phần. Trang web này cho phép bất kỳ ai trở thành nhà đầu tư cá nhân cho các dự án khởi nghiệp. Vì vậy, mức góp vốn tối thiểu thường là khá cao (khoảng vài ngàn đô la trở nên).

Quyển sách này sẽ tập trung nói về loại hình góp vốn để nhận phần thưởng – đó là những dự án mà người góp vốn được nhận lại một điều gì đó, tương ứng với đóng góp của họ (thường là sản phẩm mà chủ dự án đang cố gắng tạo ra).

Thất bại trước đã

Trước khi tôi học được cách thành công trong thế giới của khởi nghiệp và gọi vốn cộng đồng, tôi đã phải học cách thất bại. Tôi đã thất bại nặng nề với ý tưởng khởi nghiệp đầu tiên tôi đã theo đuổi từ rất lâu mang tên TypeTribe.

TypeTribe là một nền tảng web cho phép các tác giả kết nối với độc giả của họ. Nếu bạn viết một tác phẩm và muốn nhận được phản hồi ngay lập tức, bạn có thể đăng nó lên TypeTribe với một khoản phí nhỏ. Sau đó, mức phí này sẽ được chia ra cho tất cả những người đọc tác phẩm của bạn và cho bạn phản hồi trong vòng 24 giờ. Nếu mọi người không gửi phản hồi mang tính xây dựng, bạn có thể đánh giá xếp hạng họ ở mức thấp. Trong tương lai, chỉ những người có mức điểm đánh giá cao mới được đọc tác phẩm của bạn. Về cơ bản, nó là một ứng dụng kiểu TaskRabbit (một trang web kết nối người đang tìm việc và người có nhu cầu tuyển dụng) dành cho người đọc và sửa lỗi bản thảo.

Hồi ấy, Twitter còn rất non trẻ, nhưng tôi vẫn bắt đầu quảng bá ý tưởng của mình ở trang web này và đã có hàng trăm người đăng ký nhận thông báo về ngày TypeTribe ra mắt. Tôi đã rất hào hứng. Tất cả những gì tôi cần là một ứng dụng quản lý dữ liệu trên web. Không vấn đề gì, chỉ trừ một bế tắc nho nhỏ: Tôi không phải là nhà phát triển phần mềm.

May mắn thay, tôi tìm được một đồng nghiệp cũ đồng ý thử sức với ý tưởng này. Chúng tôi thống nhất điều khoản hợp tác, rồi tôi vội vã huy động vốn. Tôi có một công việc ổn định, nhưng tôi không muốn đặt cược tiền tiết kiệm của mình vào một thứ không chắc sẽ thành công. Tại thời điểm đó, hình thức gọi vốn cộng đồng vẫn chưa xuất hiện.

Vậy nên, tôi huy động vốn từ gia đình và bạn bè. Tôi tự tay viết thư gửi cho tất cả bà con gần xa, trình bày ý tưởng và bày tỏ mong muốn vay tiền không lãi suất để xây dựng trang web. Tôi đã ngạc nhiên và vui sướng khi huy động thành công 5.000 đô la bằng cách viết thư như thế. Một trong những lý do giúp tôi huy động được số tiền này là vì tôi có rất nhiều bà con thân thiết luôn sẵn lòng hỗ trợ. Một lý do khác là vì tôi không hỏi mượn nhiều, họ đưa bao nhiêu tôi cũng nhận.

Sau này, tôi đã ứng dụng những bài học ấy vào các chiến dịch gọi vốn cộng đồng: Lấy ít tiền từ nhiều người luôn dễ hơn lấy nhiều tiền từ ít người.

Có lẽ các bạn sẽ nghĩ đây là lúc câu chuyện đến đoạn cao trào, đúng không? Rằng trang web đã chính thức hoạt động vài tháng sau đó, nhưng rồi nó bị đóng băng hệ thống máy chủ vì lượng truy cập quá tải, chúng tôi phải khẩn trương hồi phục trang web để đưa vào vận hành trở lại, và rồi chúng tôi nhanh chóng thu hút được những nhà đầu tư thiên thần, họ mời chúng tôi đến dự tiệc với các siêu sao như Kanye West hay Patrick Rothfuss.

Trên thực tế, chẳng có chuyện gì xảy ra cả. Nhà phát triển phần mềm của tôi gặp phải một số trở ngại trong quá trình làm việc. Cuối cùng, chúng tôi chấm dứt hợp đồng. Tôi trả lại khoản vay cho họ hàng và cảm ơn họ vì đã cho tôi cơ hội. Tôi đã rất thất vọng, nhưng khi xem xét lại trải nghiệm này, tôi nhận ra rằng nguyên nhân thực sự khiến TypeTribe thất bại không phải vì nó thiếu một trang web hiệu quả. Lý do thực sự là vì tôi quá mê mệt với một ý tưởng mà chẳng mấy ai thèm quan tâm. Tôi nhận ra rằng, tôi cần phải học cách nhận thức tốt hơn để có thể phân biệt sự khác nhau giữa “những thứ tôi muốn” và “những thứ những người khác muốn”, đồng thời không để tham vọng của bản thân che mờ lý trí.

Gọi vốn cộng đồng là một công cụ tuyệt vời trong việc đánh giá nhu cầu thị trường. Khi bạn thực hiện một chiến dịch gọi vốn cộng đồng, bạn sẽ tìm được câu trả lời, rằng liệu bạn có phải là người duy nhất yêu thích ý tưởng này hay không. Đôi khi, một ý tưởng có thể dẫn tới thất bại. Đôi khi, nó có thể dẫn đến một chiến dịch gọi vốn thành công, hoặc thậm chí là tạo ra một sự nghiệp hoàn toàn mới.

Người giữ cửa xuyên suốt lịch sử ngành sáng tạo

Điều tuyệt vời nhất của hình thức gọi vốn cộng đồng là bạn được trực tiếp tương tác với một cộng đồng. Cộng đồng là người giữ cửa1 của thế hệ mới. Công việc đó không còn thuộc về bạn bè hay người thân của bạn, cũng không thuộc về các nhà đầu tư cá nhân, càng không phải những tập đoàn chỉ quan tâm tới lợi nhuận.

1. Người giữ cửa (gatekeeper): Cụm từ này dùng để chỉ những người có nhiệm vụ như một bộ “đầu lọc”, họ có quyền quyết định xem một sản phẩm, dịch vụ, thông điệp,… có được phép phân phối cho đại chúng hay không.

Dù bạn là một nhà thiết kế trò chơi, một nhà văn, một nghệ sĩ, một nhà làm phim, hay đang theo đuổi bất kỳ công việc nào trong ngành sáng tạo, luôn có những cách thức truyền thống để chia sẻ tác phẩm của bạn với thế giới. Hầu hết các phương pháp truyền thống đều phải thông qua những “người giữ cửa”. Đó là những nhà xuất bản, những biên tập viên, những phòng triển lãm hay những kênh truyền hình. Người giữ cửa có vai trò rất quan trọng. Trong một biển cả đầy ắp những lựa chọn, họ chỉ giữ lại những cái tốt nhất. Thời điểm tôi viết cuốn sách này, một người giữ cửa mới đã xuất hiện, đó chính là cộng đồng.

Ai thèm quan tâm việc bạn đã từng bị 20 nhà xuất bản từ chối, nếu có 50.000 người sẵn sàng mua sách của bạn trên Amazon và thực sự yêu thích tác phẩm đó? Ai thèm quan tâm chuyện bức vẽ của bạn “không thực sự phù hợp” với phòng triển lãm địa phương, nếu nó thu hút được hàng trăm người đến xem triển lãm nghệ thuật của riêng bạn? Ai thèm quan tâm xem nhà sản xuất có hứng thú với chương trình truyền hình của bạn hay không, nếu nó thu hút được hàng trăm ngàn lượt xem trên YouTube? Điều quan trọng duy nhất ở đây chính là cộng đồng.

Tôi đã có thể thiết kế và gửi bản mẫu của mình đến một công ty sản xuất trò chơi. Cách làm này có rất nhiều cái lợi, bởi nhà sản xuất có ngân sách, đội ngũ bán hàng, cơ sở vật chất hỗ trợ, có họa sĩ lành nghề, có rất nhiều nguồn lực và kinh nghiệm hơn hẳn một chàng thiết kế trò chơi vô danh. Họ sẽ lo việc sản xuất và kinh doanh, bạn chỉ cần tập trung vào việc mà mình yêu thích, đó là thiết kế trò chơi.

Tôi hiểu điều đó. Tôi tôn trọng mô hình này, và thật tuyệt vời khi nhìn thấy những công ty sản xuất trò chơi theo kiểu truyền thống ăn nên làm ra. Nhưng tôi không chỉ đơn thuần là một người thiết kế trò chơi. Tôi thật sự yêu thích việc điều hành doanh nghiệp, yêu thích việc giải quyết những bài toán về kho vận, chăm sóc khách hàng, truyền thông,… Tôi luôn muốn vận dụng tinh thần khởi nghiệp của bản thân vào công việc kinh doanh của riêng mình.

Tôi không hứng thú lắm với ý tưởng trao lại trò chơi của mình cho một công ty khác, nhưng khi nghĩ đến việc đưa nó lên Kickstarter và chung tay với những người góp vốn để tạo ra sản phẩm lại khiến máu huyết tôi trở nên sôi sục.

Tại sao bạn đọc quyển sách này?

Simon Sinek, tác giả của quyển sách Start with Why (Bắt đầu với câu hỏi tại sao), thường lặp lại một tuyên ngôn trong quyển sách và trong bài TED Talk nổi tiếng của anh ấy, rằng: “Mọi người không mua thứ bạn làm, họ mua lý do bạn làm ra nó”.

Tất cả những người gọi vốn vĩ đại – và tất nhiên, mọi lãnh đạo vĩ đại – đều phải hiểu rõ lý do vì sao họ làm điều họ đang làm. Vì sao bạn muốn trở thành một nhà khởi nghiệp nhờ gọi vốn cộng đồng? Bạn làm điều đó vì tiền? Hay vì quyền lực? Hay để được công nhận? Hay để được nổi tiếng? Những động cơ này sẽ không thu hút được mọi người, cũng sẽ không trở thành nguồn động lực giúp bạn đảm đương những trách nhiệm gắn liền với một nhà gọi vốn.

Động cơ cuốn hút hơn những điều kể trên là mong muốn biến ước mơ của mình thành hiện thực. Đó là một suy nghĩ tuyệt vời! Tôi rất thích được chứng kiến mọi người hiện thực hóa ước mơ của họ thông qua phương pháp gọi vốn cộng đồng. Nhưng động cơ đó chỉ xoay quanh một mình bạn mà thôi. Nếu đó là lý do chính khiến bạn thích gọi vốn cộng đồng, thì có lẽ bạn sẽ không thành công. Những người thực sự quan tâm đến ước mơ của bạn có lẽ chỉ có bạn bè và người thân của bạn, cùng lắm họ chỉ có thể đóng góp khoảng 10% mục tiêu bạn đề ra.

Tại sao bạn lại ở đây? Tại sao bạn muốn gọi vốn cộng đồng? Để tạo ra sản phẩm hay xây dựng công ty của bạn? Tại sao bạn lại cố gắng hiện thực hóa ý tưởng của mình? Điều gì trong ý tưởng hoặc trong cách thức hiện thực hóa ý tưởng đó đã dẫn dắt bạn đến với hình thức gọi vốn cộng đồng? Lý do của bạn có thể liên hệ mật thiết với bản chất dự án, hoặc ít nhiều nên có mối ràng buộc với các yếu tố như “khả năng thu hút sự tham gia của mọi người”, “thiết lập mối quan hệ” và “xây dựng một cộng đồng vững mạnh” thông qua gọi vốn cộng đồng.

Tôi không cho rằng bạn nên nghe theo triết lý của cá nhân của tôi. Tôi làm vậy vì bạn sẽ tăng khả năng gọi vốn thành công lên đáng kể nếu bạn hiểu rõ lý do mình thực hiện điều này có mối liên hệ trực tiếp đến người góp vốn. Không phải tiền bạc, không phải bạn, mà là người góp vốn.

Vậy, trước khi lật sang trang tiếp theo, hãy tự hỏi bản thân: “Tại sao tôi đọc quyển sách này?”.

Chiến Lược Gọi Vốn Cộng Đồng

Nguồn: Internet

BÌNH LUẬN

Please enter your comment!
Please enter your name here