Nhật Bản không chỉ là quốc gia dẫn đầu thế giới về kinh tế và công nghệ, mà còn là đất nước kỳ diệu với những nét văn hóa đặc trưng cùng tính cách dân tộc độc đáo. Những năm qua, quốc đảo này là địa chỉ quen thuộc đối với các bạn trẻ trên khắp thế giới tìm đến để trau dồi kiến thức, học hỏi kinh nghiệm thông qua học tập và làm việc tại các công ty Nhật Bản. Không chỉ thu được kiến thức khoa học hay kinh nghiệm quản lý, các bạn trẻ chắc chắn sẽ còn được rèn luyện một trong những bí quyết thành công của người Nhật, nguồn gốc của “sự thần kỳ châu Á”. Đó là tinh thần Samurai!

Bên cạnh đó, dân số Nhật Bản ngày càng già đi, trong khi Doanh nghiệp Nhật Bản đang tìm kiếm một số lượng lớn các nhân viên, kỹ sư biết tiếng Nhật, còn chính phủ Nhật Bản thì đang muốn thu hút nhiều lưu học sinh tới học tại Nhật Bản. Đây chính là điều kiện vô cùng thuận lợi đối với những bạn trẻ muốn làm việc hay du học tại Nhật Bản.

Tác giả cuốn sách này, Abe Masayuki, là một chuyên gia trong lĩnh vực đào tạo và tuyển dụng cho các công ty Nhật Bản, có thời gian lâu dài sinh sống và làm việc tại Việt Nam. Cuốn sách của ông sẽ giới thiệu với bạn hình ảnh một đất nước Nhật Bản tươi đẹp, quyến rũ và mở rộng vòng tay đón chào những ai có tình yêu lao động, có kỹ năng, tri thức và lòng nhiệt thành. Đặc biệt, cuốn sách còn cung cấp cho bạn chỉ dẫn cụ thể trong quá trình học tiếng Nhật, tăng cường các kỹ năng và chuẩn bị những điều cần thiết trước buổi phỏng vấn tuyển dụng của các công ty Nhật Bản.

“Tôi viết cuốn sách này với hy vọng giúp các bạn nhận ra rằng: Quả thật Nhật Bản là một đất nước rất thú vị và là nơi mà bạn có thể hiện thực hoá ước mơ của mình” – Abe Masayuki.

Trích đoạn sách hay

2-6. Hoạt động tìm việc làm và sự xuất hiện của công ty RECRUIT

Các bạn đã từng nghe đến từ RECRUIT chưa? Từ điển giải thích đó là “chiêu mộ tân binh”. Đây là một từ tiếng Anh không phổ biến, nhưng người Nhật chúng tôi ai cũng biết. Có thể nói nó đã trở thành một từ “tiếng Nhật” khi được sử dụng làm tên một công ty mạo hiểm ra đời năm 1960, hoạt động trong lĩnh vực tìm việc làm và tìm kiếm doanh nghiệp, là từ có nghĩa chỉ việc tuyển dụng của doanh nghiệp. RECRUIT là một công ty đầu tư mạo hiểm do Ezoe Hiromasa, sinh viên Đại học Tokyo, nhân viên kinh doanh của Hội báo chí Đại học Tokyo sáng lập, có văn phòng trên tầng thượng của khu nhà lắp ghép Mori thuộc Shinbashi. Đây là một doanh nghiệp đột phá, tạo ra bước ngoặt và để lại tên tuổi trong lịch sử. Sau RECRUIT (đã có tên là Trung tâm RECRUIT Nhật Bản khi tôi làm việc tại đó) là sự ra đời của hàng loạt các công ty khác hoạt động trong cùng lĩnh vực này như Diamond Bic, Bunkahousou Brain và Nikkeidisco. Có thể nói rằng RECRUIT đã tạo ra một ngành kinh doanh mới. Kể từ đó, hoạt động xin việc làm của sinh viên tốt nghiệp đại học theo cách “sử dụng các kênh như quảng cáo trên báo, thông tin của các trung tâm nghề nghiệp” đã hoàn toàn thay đổi. Các sinh viên có thể sử dụng RECRUIT và các thông tin tại đó để tiếp cận trực tiếp với doanh nghiệp mà mình muốn xin vào làm việc. Do đó, phía doanh nghiệp cũng cần thay đổi, tiến hành những cải cách căn bản trong cách tuyển mộ nhân viên của bộ phận nhân sự cũng như của cả hệ thống. Tất nhiên, xét về mặt cơ cấu thì chính những yêu cầu của thời đại đã tạo ra những thay đổi đó. Tổ chức trong công ty RECRUIT cũng theo mô hình phẳng, Ezoe không cho phép mọi người trong công ty gọi mình là “giám đốc”, mà chỉ gọi là “anh Ezoe”. Tôi không rõ vào đầu thập niên 70 còn có doanh nghiệp nào tương tự như vậy không, nhưng tôi có thể chắc chắn một điều rằng, công ty của Ezoe đã đi tiên phong, tạo ra một hình thái tổ chức doanh nghiệp mới, một hình mẫu đáng mơ ước cho các doanh nghiệp thời đại sau.

Nhưng cũng chính công ty này đã làm phát sinh một vấn đề. “Sinh viên chểnh mảng việc học tập, nghiên cứu, xin việc làm trở thành mục đích của sinh viên, từ năm thứ ba, sinh viên đã cuống lên đi xin việc”, “sinh viên chỉ chú trọng tới kỹ thuật ứng tuyển, phỏng vấn”. Các doanh nghiệp ví những sinh viên chỉ chú tâm để làm sao qua được kỳ thi phỏng vấn này với game và gọi họ là “thế hệ tấn công”.

Nào, các Samurai tiếng Nhật từ Việt Nam! Các bạn “không cần phải sợ” các sinh viên người Nhật.  Doanh nghiệp luôn tìm kiếm những con người có trí tuệ thực sự. Họ đang cần có những Samurai có thể trở thành người lãnh đạo trong tương lai. Vì vậy, bạn chỉ cần tích lũy cho mình những kiến thức thực sự để trở thành người lãnh đạo, tuy rằng đó sẽ là một quá trình vất vả. Tôi cũng xin mách nhỏ thêm cho bạn một thông tin này nữa. Từ năm ngoái đã có những sinh viên của “thế hệ được giải phóng” tốt nghiệp ra trường. “Được giải phóng” ở đây là từ để chỉ một chương trình do Bộ giáo dục Nhật Bản tiến hành với mục đích giảm tải giờ học cho khối tiểu học và trung học cơ sở, tăng thêm thời gian học ngoài xã hội. Nhưng thật đáng tiếc, chương trình này đã không phát huy được tác dụng, nó chỉ làm giảm đáng kể giờ học, khiến các học sinh không còn đủ thời gian học tập những môn học trí tuệ nữa và trình độ học sinh bị giảm sút rõ rệt. Phương pháp, nguyên tắc tư duy thông thường vốn được coi là “năng lực cơ bản của người trưởng thành” đã không được kế thừa đầy đủ. Đối với Nhật Bản, đây là một vấn đề rất nghiêm trọng. Hiện nay, vấn đề này đang được giải quyết như một vấn đề khẩn cấp. Thế hệ có trình độ này có lẽ sẽ tồn tại trong khoảng 10 năm.

Nhưng cũng không thể coi thường được đâu. Thế hệ này tuy không học nhiều nhưng họ chơi game rất siêu. Họ đúng là “thế hệ tấn công” trong các video game. Bạn đừng quên rằng họ rất mạnh trong các kỳ thi và các cuộc phỏng vấn.

2-7. Truyền thông trong một xã hội thông tin

Tôi có nhiều dịp nói chuyện với những người trẻ tuổi Việt Nam tại Nhật và hỏi họ về các chương trình truyền hình Nhật Bản. Tất nhiên trong 1, 2 năm đầu, họ đã vất vả khi nghe những đoạn hội thoại, những lời giới thiệu trong chương trình, đó là lẽ đương nhiên thôi. Họ cũng nói rằng tivi của Nhật có nhiều chương trình: hài, nấu ăn, giới thiệu về các địa điểm ẩm thực và giải trí…, ngoài ra cũng có nhiều chương trình phim tài liệu chất lượng tốt. Về chương trình truyền hình của Việt Nam, bản thân tôi vẫn thường xem và coi đó là một phần công việc của mình. Điều gần đây được cải thiện là hình ảnh của chương trình thời sự. 2, 3 năm trước, hầu hết chỉ toàn là hình ảnh các cuộc họp. Nhưng gần đây, đã có thêm nhiều hình ảnh “máy quay vào tận nơi đang có vấn đề được bàn luận trong cuộc họp, phỏng vấn các nhân vật tại hiện trường”, khiến cho chương trình thời sự trở nên sinh động, sát thực hơn trước nhiều. Tuy nhiên, tôi cảm thấy truyền hình Việt Nam vẫn còn ít những phim tài liệu, phim truyền hình chất lượng tốt.

Nhật Bản có nhiều chương trình truyền hình, nhưng cũng có quá nửa trong số đó là những chương trình giải trí tầm thường chẳng ra đâu vào đâu.

Tại Nhật Bản, khi tỷ lệ khán giả theo dõi tăng thêm 1% đồng nghĩa với việc số lượt người xem tăng thêm tới 1 triệu, nếu nâng được tỷ lệ theo dõi chương trình lên thêm 5% thì sẽ có thêm 5 triệu người xem chương trình đó, do vậy người sản xuất và đạo diễn chương trình sẽ được nhận giải thưởng của giám đốc đài truyền hình. Tỷ lệ theo dõi gắn chặt với doanh số bán sản phẩm, nên các doanh nghiệp tài trợ coi trọng “tỷ lệ khán giả theo dõi hơn là nội dung”, đài truyền hình cũng là một doanh nghiệp, vì vậy họ phải quan tâm tới tỷ lệ khán giả theo dõi. Đây là một cơ cấu hết sức méo mó.

Truyền hình Nhật Bản hiện nay đang bế tắc, bị internet lấn át, thu nhập từ quảng cáo sụt giảm đáng kể do tình hình kinh tế suy thoái. Lâm vào tình trạng khó khăn không phải chỉ có riêng truyền hình, mà báo chí hiện nay cũng đã bước vào thời đại phân định tồn vong. Trước đây, mỗi gia đình hàng ngày đều mua một tờ báo giấy  chuyển phát tới tận nhà. Vì thế mà báo Asahi phát hành được 8 triệu, báo Yomiuri phát hành được 10 triệu bản mỗi ngày. Nhưng trong 10 năm gần đây, đã có nhiều gia đình không còn đặt mua báo. Các sinh viên đại học, những nhân viên công ty độc thân sống tại các thành phố lớn không còn thói quen đọc báo nữa, dẫn tới tình trạng “xa rời chữ viết”, mất đi thói quen viết chữ, đọc chữ của thanh niên. Thêm vào đó là sự tấn công ồ ạt của internet.  Khi có thể đọc báo miễn phí trên internet thì chẳng ai muốn mất công mua báo làm gì nữa. Nếu đặt mua báo buổi sáng và báo buổi chiều theo năm, thì mỗi tháng bạn mất khoảng 50 đô la. Hệ thống chuyển phát báo tới tận nhà như vậy là một loại hình dịch vụ riêng có của Nhật Bản từ thời Meiji, là hình thức khá đặc biệt trên thế giới. Nhưng hình thức này đang đứng trước một sự thay đổi lớn.

Ở Âu Mỹ, tờ New York Times đã thu phí đối với dịch vụ nội dung trực tuyến. Tại Nhật Bản, hiện nay chỉ có tờ Nikkei Shimbun đã thực hiện thu phí, còn 3 tờ báo lớn là Asahi, Mainichi, Yomiuri thì vẫn đang đưa tin miễn phí trên mạng. Quả thực ngành báo, và hơn thế, cả ngành tạp chí hiện nay cũng đang đứng trước bước ngoặt của thời đại.

2-8. Cường quốc của văn hóa phi truyền thống: Manga, Anime, Game

Nhật Bản là quốc gia sở hữu những bản manga (truyện tranh) lâu đời nhất thế giới. Vào thời Heian thế kỷ 12-13, tác phẩm “Truyện tranh chim thú” (Khuyết danh) đã ra đời. Đây là di sản văn hóa quốc gia được in trong sách giáo khoa lịch sử dành cho học sinh trung học cơ sở mà bất cứ người Nhật nào cũng biết. Đó là tác phẩm manga vẽ theo phong cách cổ điển, nhân cách hóa các con vật như hình ảnh ếch và rùa, hình ảnh ông sư khỉ, hình ảnh ngựa và thỏ chơi đùa. Truyện được vẽ một cách dí dỏm, với không khí yên bình theo cảm nhận của tầng lớp dân thường.

Điều đó cho thấy, manga Nhật Bản không khởi phát mạnh mẽ từ sau Chiến tranh, mà có nguồn gốc, nền tảng vững chắc từ truyền thống lâu dài, để rồi trở thành nước đi đầu trong lĩnh vực manga và anime của thế giới. Tại Việt Nam, từ thập niên 1990, những tác phẩm như  “Đô-rê-môn”, “Pô-kê-môn”, “Bảy viên ngọc rồng” đã nhận được sự mến mộ của các em nhỏ. Còn bạn, khi còn là học sinh tiểu học, bạn đã từng đọc tác phẩm manga nào của Nhật Bản? Chắc chắn bạn đã từng nghe tới một trong những cái tên như Thủy thủ mặt trăng, Touch, DEATH NOTE, NARUTO, Đội trưởng Subasa… Loạt anime (phim hoạt hình) Nhật Bản về cầu thủ Subasa cũng được trình chiếu tại nhiều nước như Tây Ban Nha, Pháp, Braxin.. và nhận được sự yêu mến của nhiều các fan hâm mộ “Captain Tsubasa”, thậm chí còn truyền cảm hứng và tình yêu bóng đá cho nhiều danh thủ sau này như Zinedine Zidane, Ronaldo…. Là người Nhật, tôi rất hãnh diện về điều đó.

Nói về văn hóa phi truyền thống Nhật Bản, tiếp theo manga và anime phải kể tới game. Tôi chưa tìm hiểu được nhiều về tình hình chơi game của trẻ em Việt Nam, nhưng Tổ chức Xúc tiến Mậu dịch Nhật Bản (JETRO) đã điều tra khá chi tiết về điều này.

Vậy còn bạn, bạn định học điều gì ở Nhật Bản. Có lẽ bạn đang mong muốn học những kỹ thuật tiên tiến trong nhiều lĩnh vực như kinh tế quốc tế chẳng hạn. Đó là điều rất quan trọng, và tôi rất mong bạn hãy bắt tay vào học một cách nghiêm túc. Nhưng tôi cũng mong muốn bạn hãy quan tâm tới “văn hóa phi truyền thống”, “một nền văn hóa khác, không phải văn hóa chính thống” giống như văn học hay mỹ thuật, lịch sử. Hiện nay, tại Mỹ, Pháp, Anh, Hà Lan, Hàn Quốc đã có rất nhiều các hiệu sách chuyên về manga và anime của Nhật Bản, thậm chí họ còn tổ chức những lễ hội hóa trang liên quan đến manga và anime nữa. Gần đây tại Trung Quốc, số lượng những “tín đồ” của văn hóa phi truyền thống Nhật Bản tăng lên đáng kể. Một đất nước khó tính và “lắm chuyện” như Trung Quốc mà giờ đây cũng hào hứng tiếp nhận văn hóa phi truyền thống của Nhật Bản. Cùng với trào lưu “COOL”, văn hóa phi truyền thống đang trở thành một mặt trận xuất khẩu lớn của Nhật Bản. Bởi vậy, những Samurai Việt Nam thông minh, các bạn hoàn toàn có khả năng trở thành những nhà kinh doanh, nghiên cứu, sản xuất trong lĩnh vực văn hóa phi truyền thống.

Hôm trước tôi có tới thăm một lớp học sáng tác manga của một trường dạy nghề lớn tại Tokyo. Thật ngạc nhiên là trong lớp có rất đông lưu học sinh Trung Quốc và Hàn Quốc. Khi tôi hỏi chuyện thì họ nói rằng muốn học những kiến thức manga cơ bản dành cho người chuyên nghiệp và sẽ về nước sáng tác. Bạn thấy không, thời đại đã tiến đến mức đó rồi. Liệu có Samurai Việt Nam nào muốn đến Nhật học về manga, sau đó trở thành một gương mặt mới trong lĩnh vực manga tại Việt Nam không? Tôi mong các bạn hãy thử suy nghĩ về điều này.

Để Trở Thành Samurai Tiếng Nhật

Nguồn: Internet

BÌNH LUẬN

Please enter your comment!
Please enter your name here