Trong chốn quan trường, bạn biết những gì có thể thực sự không quan trọng, mà quan trọng là những gì bạn không biết! Bởi những thứ bạn không biết sẽ quyết định số phận của bạn hơn là những thứ bạn biết. Đó là kinh nghiệm xương máu của nhà văn Vương Hiểu Phương. Ai cũng biết ông đã có nhiều năm lăn lộn chốn quan trường, từng phải chịu lễ rửa tội không khác gì dưới hỏa ngục. Sau khi từ chức, ông ấy lập tức dùng ngòi bút để đào xoáy ý thức và linh hồn mình. Ý thức cũng như dòng máu chảy vào linh hồn, và linh hồn ông ấy lại giống con sóc nhảy nhót trong lồng.

Vương Hiểu Phương tâm sự rằng: “Trong quá trình sáng tác cuốn Đời công chức, tôi đã dám đặt mình vào đất chết để sau đó được hồi sinh. Đó là một cuộc thử nghiệm vô cùng mạo hiểm, nhưng tôi đã tìm được sức mạnh của kết cấu kể chuyện chữ “công”. Nhà lý luận mỹ học và lý luận văn học nghệ thuật thời kỳ phục hưng Croci nói: “Không có kể chuyện, sẽ không có lịch sử”, thực chất toàn bộ hiện tại và tương lai đều tồn tại trong truyện kể. Dưới sự khích lệ của loại sức mạnh này, tôi sẽ tiếp tục phiêu lưu trong sự kỳ diệu của ngôn từ.”

Cuốn sách Đời Công Chức là bức tranh đặc tả, lột trần lớp vỏ bọc giới công chức Trung Hoa đương đại, mang đến cho độc giả cái nhìn đa chiều về đời sống công chức ở đất nước này.

Trích đoạn sách hay

Tôi là phóng viên của Thanh Giang nhật báo – Lâm Vĩnh Thanh

Nói thực, chuyện tình cảm giữa tôi và Tề Tú Anh không thể nói bằng một lời được: Năm ấy, khi học đại học, tôi với Tề Tú Anh và người sau này là chồng cô ấy, là ba người bạn cùng lớp, lại cùng là cán bộ của hội sinh viên. Chồng tương lai của Tú Anh là chủ tịch hội, anh ta rất phong độ, hoạt bát, lịch thiệp, năng lực biểu đạt ngôn ngữ khó ai bì kịp. Tôi tự thấy mình cũng là cây bút khá cừ, nhưng vì tính cách hướng nội, lại thêm có chút tự ti về hình thức bên ngoài, nên dù mới vào học tôi đã yêu Tề Tú Anh, nhưng chẳng dám thổ lộ cùng cô ấy. Tề Tú Anh là hoa khôi nên có nhiều nam sinh theo đuổi, nhưng theo đuổi mạnh mẽ nhất mà có uy thế nhất chính là người chồng sau này của cô ấy. Nhưng tôi không bỏ cuộc, mãi đến cuối khóa gần tốt nghiệp tôi mới tỏ tình với cô ấy, Tú Anh xúc động rơi lệ nói với tôi là cô ấy đã nhận lời yêu người kia mất rồi. Vì tình yêu, cô ấy quyết định theo người yêu về thành phố H tỉnh K để cùng công tác. Như vậy, vì tôi nhút nhát mà vô tình đánh mất tình yêu của Tề Tú Anh. Nhưng ba chúng tôi vẫn là bạn thân, sau đó tôi cưới một cô gái hiền thục làm trong ban biên tập.

Khi đó Tề Tú Anh làm việc ở Cục công an thành phố H, chồng cô ấy làm ở Viện kiểm sát, cậu ta là người rất giỏi, còn trẻ đã làm Trưởng phòng, nhưng số mệnh vô thường, trong một lần đi công tác, cậu ta đã bị tai nạn chết. Tuy Tề Tú Anh vô cùng đau khổ, nhưng cô ấy là người phụ nữ mạnh mẽ, cứng rắn, một mình nuôi con, quyết không tái giá, dốc lòng vào công việc. Chớp mắt đã mười năm trôi qua, Tề Tú Anh cũng lên chức Bí thư ban kỷ luật tỉnh. Thời gian đó vợ tôi bị ung thư phổi rồi cũng xuôi tay đi về tây phương cực lạc. Chính vì vậy Tề Tú Anh là phụ nữ góa chồng, còn tôi cũng là đàn ông góa vợ.

Để an ủi tâm hồn cô độc của nhau, hai chúng tôi thường xuyên gọi điện thoại, thậm chí viết thư. Nhưng vì cô ấy ở cương vị cao, lại ở tỉnh K xa xôi, nên dù có nhớ nhung cũng không thể đến với nhau được. Vậy mà tạo hóa vẫn cứ giúp người toại nguyện, tôi nằm mơ cũng không ngờ cô ấy bất ngờ được điều về nhậm chức Bí thư ban kỷ luật tỉnh Thanh Giang. Tú Anh đến Thanh Giang công tác, tôi chưa kịp gặp mặt cô ấy mà đã được “thơm lây”, mà còn là cái “thơm” không hề tầm thường.

Tôi đã nói, do tính cách hướng nội, không có tài ăn nói, nên quãng thời gian học đại học, tôi đã không gặp may trong việc tìm bạn gái, cả những công việc tốt cũng chẳng đến lượt, vợ tôi nói tôi “chỉ là đồ bất lực”, còn chửi tôi là “ăn cứt không biết ăn lúc còn nóng”. Tôi vẫn luôn hậm hực bất bình về chuyện nhà ở. Cho đến tận bây giờ tôi vẫn phải ở trong căn hộ năm mươi mét vuông, từ khi vợ tôi còn sống cũng tranh cãi mãi với lãnh đạo tòa soạn. Bạn đồng nghiệp cùng tuổi với tôi, ai cũng được phân nhà rộng một trăm năm mươi mét vuông, mấy lần tòa soạn phân nhà, đáng lẽ theo thứ tự thì cũng đến lượt tôi, nhưng tôi lại không tranh nổi. Có người được phân hai nhà, ba nhà, vì có chút tiền thì nhà phân cũng thành tư hữu, lại bán truyền tay. Vợ tôi bệnh nặng, bao nhiêu tiền tích lũy dồn hết vào thuốc men. Cho đến nay con trai sắp cưới vợ, cũng không có tiền, làm sao có thể ở chung trong căn hộ năm mươi mét vuông chứ? Vì chuyện này mà tôi suốt ngày mặt ủ mày chau. May ông Trời không triệt đường sống của ai, Tề Tú Anh vừa về tỉnh Thanh Giang thì từ trên trời rơi xuống cho tôi một cái bánh có nhân. Tôi phải kêu lên một tiếng “Trời!”, cũng chẳng có gì quá đáng, với tôi, một phóng viên bình thường của Thanh Giang nhật báo, thì thường vụ Phó Thị trưởng đương nhiên cũng là “Trời”. Tôi có thể được tiếp xúc với “Trời” là phải gián tiếp cảm ơn Tề Tú Anh và trực tiếp cảm ơn Hứa Trí Thái.

Hứa Trí Thái là bạn thân với tôi khi cậu ta còn là phóng viên của Thanh Giang nhật báo. Sau đó không chịu nổi sự buồn tẻ của nghề phóng viên, cậu ta tìm đường chạy sang phòng Tổng hợp 2 thuộc văn phòng Ủy ban thành phố, làm Phó phòng một mạch tới mười năm. Hứa Trí Thái và tôi cùng mắc một tật là nhẫn nhịn chịu đựng, chịu khổ chịu oán rất giỏi. Khi áp lực của cái ác quá mạnh đè nặng lên đầu nhưng mình không có sức phản kháng thì đành chịu đựng, dần thành quen, cảm thấy cái ác đó hợp lý. Ví như việc phân nhà trong tòa soạn, có nhiều thứ đê tiện xấu xa lắm, nhưng những thứ đê tiện đó quá mạnh, lại còn khoác lên bộ mặt chính nghĩa nữa. Albert Camus trong tác phẩm Con người phản kháng đã nói: “Vì sao thượng đế đã yêu cầu con người phải lương thiện, nhưng lại luôn khiến cho cái ‘thiện’ bị chế giễu để rồi mọi người đều phải lựa chọn ‘ác’!” Câu nói này, phải mãi đến khi Hứa Trí Thái giới thiệu tôi gặp Phó Thị trưởng Bành thì tôi mới hiểu được nó.

Không còn nghi ngờ gì nữa, tôi và Hứa Trí Thái đều kiên nhẫn như nhau, kiên trì đến mức không thể kiên trì hơn, nhưng cái thiện chỉ có thể cho chúng tôi một điều an ủi, đó là sự thống khổ. Cho dù sự thống khổ theo cách như vậy là cao quý, nhưng sự cao quý chỉ tồn tại trong ảo tưởng, nó tồn tại một cách không chân thực. Chỉ có bản tính con người là chân thực, mà dục vọng trong bản tính là yếu tố chủ chốt cấu thành. Dục vọng của tôi bị kìm nén lâu quá rồi, đến nỗi vừa nhìn thấy Phó Thị trưởng Bành tôi đã cảm thấy mừng đến tê dại.

Hôm ấy Hứa Trí Thái lái xe đón tôi đến nhà hàng Thế giới, nói là Phó Thị trưởng Bành Quốc Lương muốn gặp tôi. Tôi cứ tưởng cậu ta nói đùa, chắc buồn quá nên mời tôi đi uống rượu thôi, vì bình thường cậu ta buồn cũng hay mời tôi uống rượu, nhưng rượu chỉ là cớ, chủ đích là trút bầu tâm sự. Sở dĩ tôi nghĩ vậy vì Hứa Trí Thái đưa tôi đến nhà hàng Thế giới, mà cũng không nói rõ lý do Bành Quốc Lương muốn gặp tôi, ngoài việc tiếp nhận cuộc gặp đặc biệt này, tôi không nghĩ được lý do nào khác để ông ấy gặp tôi cả, huống hồ tôi không có dự định phỏng vấn Phó Thị trưởng Bành. Cho dù ông ấy có ý muốn tôi làm cuộc phỏng vấn đặc biệt thì cũng đâu cần phải mời ăn cơm, đến văn phòng làm việc là được rồi.

Khi vừa đến Nhà hàng Thế giới, tôi đã thấy một người mặc âu phục, đi giày da nhanh nhẹn đứng đón, mặt tươi cười bắt tay tôi, gọi tôi là “thầy Lâm”, còn nói Phó Thị trưởng Bành đã đến được một lúc rồi. Hứa Trí Thái liến thoắng giới thiệu đây là Hồ Chiếm Phát, thư ký của Phó Thị trưởng Bành. Tôi cố lấy lại tỉnh táo, nhưng trong lòng vẫn cảm thấy vô cùng hồi hộp.

Hứa Trí Thái và Hồ Chiếm Phát đưa tôi vào một căn phòng đặc biệt, Phó Thị trưởng Bành đang ở trong đó, đứng dậy lịch sự bắt tay một cách thân mật, ông ta nói: “Anh Lâm, ngưỡng mộ đại danh của anh đã lâu, bức hình sông Hắc Thủy do anh chụp đã trở thành danh thiếp của thành phố Đông Châu rồi.”

Lời của Phó Thị trưởng Bành quả thật làm tôi giật mình, tôi chụp loạt ảnh “tình sông Hắc Thủy”, đã từng đạt giải thi nhiếp ảnh toàn quốc, đây là niềm tự hào suốt đời của tôi. Bức ảnh đã trở thành danh thiếp của thành phố Đông Châu, thậm chí là danh thiếp của cả tỉnh Thanh Giang. Phải nói là khắp nơi trong tỉnh, những nơi trung tâm văn hóa, quảng trường quan trọng, đều có bóng dáng tác phẩm này, danh tiếng của nó còn lớn hơn tôi nhiều lần, nhiều người biết và hâm mộ nó, nhưng lại không biết tác giả của nó là ai. Phó Thị trưởng Bành vừa gặp mặt đã quan tâm, đề cao khiến tôi khó xử, “Lễ đến ắt có việc cầu” nhưng một Phó Thị trưởng thường vụ thì “cầu” gì ở tôi chứ.

Rượu qua ba tuần, thức ăn năm lần đổi món, Thị trưởng Bành nói vẻ tán thưởng: “Anh Lâm, tôi muốn treo một bức ảnh ‘tình sông Hắc Thủy’ tại phòng làm việc của mình, ngày nào cũng nhìn thấy sông mẹ, đối với những người công bộc của nhân dân như chúng tôi, đây là một khích lệ vô cùng lớn lao.”

Tôi biết đây mới chỉ là khúc nhạc dạo đầu, đằng sau nữa mới là “huyền cơ”. Lúc này tôi bỗng thấy bình tĩnh vô cùng, khiêm tốn nói: “Thị trưởng Bành, nếu tác phẩm của tôi được ông thưởng thức thì còn gì vinh hạnh bằng, ông yên tâm, khi về tôi sẽ đưa ngay cho Hứa Trí Thái gửi tặng ông.”

Lúc này Hứa Trí Thái rút ra một cuốn sổ đã đóng bìa rất chu đáo đưa cho tôi, nói: “Anh Lâm, hằng ngày trong lúc nói chuyện với Phó Thị trưởng Bành, tôi có nhắc tới quan hệ giữa anh với Bí thư Tề Tú Anh, Phó Thị trưởng Bành vô cùng ngưỡng mộ vị ‘Nữ Bao Công’ này, muốn thông qua anh bắc nhịp cầu để có thêm tình cảm với Bí thư Tề. Đây là cuốn sổ ghi những suy nghĩ và lý luận của Phó Thị trưởng về công cuộc cải cách mở cửa và xây dựng thành phố Đông Châu, Phó Thị trưởng Bành muốn gửi tặng Bí thư Tề. Phó Thị trưởng cũng đã đề ký, đây anh xem này, ‘Xin Bí thư Tề nhã chính’, cảm phiền anh chuyển đến Bí thư, đồng thời cũng mong anh giới thiệu trước với Bí thư về Phó Thị trưởng. Anh cũng biết Phó Thị trưởng là người có năng lực, dám nghĩ dám làm, mấy năm gánh trách nhiệm lãnh đạo công tác Xúc tiến thương mại, thu hút đầu tư nước ngoài và kiến thiết thành phố Đông Châu, việc nào cũng đạt thành tích nổi bật được nhân dân Đông Châu đánh giá rất cao. Nhưng ở Trung Quốc, nếu anh làm được việc tất có người phá, toàn là một số nhóm nấp trong xó xỉnh đâm kiếm sau lưng, bắn mũi tên ngầm; anh Lâm, thành tích làm việc của Phó Thị trưởng Bành ai cũng thấy rõ, cuốn tập này là một minh chứng tốt nhất về trình độ lý luận liên hệ với thực tiễn của Phó Thị trưởng, hiện tại Đông Châu còn thiếu những cán bộ lãnh đạo một lòng vì nhân dân, làm việc giỏi, làm việc tốt như Phó Thị trưởng đây. Chúng ta không thể để những cán bộ giỏi, làm việc tốt bị kẻ xấu chơi xỏ, lấy cải cách mở cửa làm trò cười. Chính vì thế, tôi xin thay mặt Thị trưởng Bành, kính anh một ly!”

Hứa Trí Thái vừa dứt lời, Phó Thị trưởng Bành nâng ly rượu lên, nói vẻ ôn hòa thân thiện: “Trí Thái, ly này không thể để cậu thay tôi, tôi phải trực tiếp kính anh Lâm. Anh Lâm, cạn hết ly này chúng ta là bạn rồi, đã là bạn thì cùng giúp nhau trong mọi việc. Anh Lâm, tôi nghe Hứa Trí Thái nói, anh vẫn rất khó khăn về mặt nhà ở, Chiếm Phát, việc này tôi giao cho cậu, nhất định phải giải quyết thỏa đáng, tốt đẹp. Chúng ta không thể không quan tâm tới một phóng viên thời sự lão thành có nhiều cống hiến như anh Lâm!” Nói xong uống một hơi cạn chén.

Nói thực, nhà ở là nỗi nhức nhối nhất trong lòng tôi, Bành Quốc Lương đối với tôi khảng khái như thế, tôi không những cảm động, mà trong sự rung động mạnh của con tim còn kèm theo một cảm giác lo sợ. Theo lý, việc tôi giúp Phó Thị trưởng liên hệ với Tề Tú Anh không xứng với đĩa rau, đâu cần phải dùng bữa tiệc lớn thế này, cuốn tập Hứa Trí Thái đưa nhờ chuyển Tề Tú Anh, tôi cũng nhận rồi. Không ngờ Phó Thị trưởng Bành đã tự tay nâng cốc với tôi, lại còn giải quyết nhà ở cho tôi. Tôi hiểu rõ đây là sự quý mến ưu ái đối với tôi chứ quyết không hề vì chuyện giúp nói tốt với Tề Tú Anh. Hay là…? Mình chẳng liên quan, vì căn nhà ở, sợ gì Phó Thị trưởng là quan tham, tôi cũng được giúp! Tôi nghĩ kỹ, trong lòng bỗng thấy nhẹ nhõm, nếu Phó Thị trưởng Bành là quan tham, như thế tôi cũng chỉ là rơm rạ cứu mạng anh ta, dựa vào tình cảm giữa tôi với Tề Tú Anh, tôi có một chỗ bám tay. Trên đời này, người thân nhất của cô ấy, ngoài đứa con ra chỉ có tôi. Nếu anh ta không phải quan tham thì càng tốt, kiếm đâm sau lưng, cung tên bắn lén, cũng không làm hại được. Chỉ có điều không hiểu rốt cuộc Bành Quốc Lương là quan gì, xem chừng Hứa Trí Thái cũng không hẳn đã hiểu rõ, thằng cha này chỉ lợi dụng tôi để lấy lòng Phó Thị trưởng Bành mà thôi. Việc này cũng giống như lời của Albert Camus nói: “Vì sao thượng đế đã yêu cầu con người phải lương thiện, nhưng lại luôn khiến cho cái ‘thiện’ bị chế giễu để rồi mọi người đều phải phải lựa chọn ‘ác’!” Tôi hiểu rõ nỗi đau khổ trong lòng Hứa Trí Thái. Trên đời này, để có một tấm lòng thực sự cảm thông với đau khổ chỉ có thể là bản thân mình cũng phải chịu đau khổ.

Một tuần sau, tôi chuyển nhà mới, một căn hộ hơn 150m², chưa kể ban công. Trang trí nội thất vô cùng tinh xảo cao cấp. Việc đầu tiên tôi làm là đem tấm ảnh “Tình sông Hắc Long” treo ở vị trí trang trọng nhất trong phòng khách. Sở dĩ tôi làm vậy vì tấm ảnh này là niềm tự hào của tôi, Phó Thị trưởng Bành cũng thích, và ông ta cũng treo ở phòng làm việc của ông ấy. Tôi được ở ngôi nhà sang trọng như thế này hoàn toàn nhờ Phó Thị trưởng Bành cho. Có thể nói, ngôi nhà như tòa cung điện này là mơ ước cuối cùng trong cả cuộc đời phấn đấu của tôi. Trong lòng vô cùng cảm kích, tôi thầm biết ơn Phó Thị trưởng Bành đã biến ước mơ của tôi thành hiện thực. Bất luận thế nào tôi cũng nói với Tề Tú Anh rằng: Phó Thị trưởng Bành là một quan tốt. Một cán bộ như thế, Tỉnh ủy phải có trách nhiệm bảo vệ chức vụ của ông ấy.

Đời Công Chức

Nguồn: Internet

BÌNH LUẬN

Please enter your comment!
Please enter your name here