Cuốn sách Giao dịch lớn (xuất bản lần đầu tiên bằng tiếng Anh với tựa đề Big Trade vào năm 2013) chính là công trình tổng hợp những gì mà tác giả đã thu hoạch được trong hơn một thập kỷ đã qua trên thị trường. Trong cuốn sách này, tác giả đã chia sẻ với độc giả những hiểu biết của mình, giới thiệu những công cụ mà anh đã tự tổng hợp để có thể giao dịch sao cho hiệu quả nhất trên thị trường và thể hiện tầm nhìn về thị trường châu Á, nhất là thị trường Việt Nam.

Đối với những nhà giao dịch chứng khoán đang tìm kiếm một phương pháp đầu tư tổng quát để có thể áp dụng được cho tất cả các loại thị trường, “The Big Trade – Giao dịch lớn”, mang đến một phương pháp đầu tư mới lạ nhưng hiệu quả cho việc giao dịch mà không dùng đến những mánh lới hay những công thức ma thuật phức tạp.

Cuốn sách sẽ góp phần giải đáp những bí mật về thị trường mà độc giả muốn tìm hiểu và giúp các bạn trở thành những nhà giao dịch hiệu quả trong tương lai.

Trích đoạn sách hay

Đọc là nền tảng cơ bản

Đã là một nhà giao dịch chứng khoán thì động cơ của con người không phải là điều mà bạn quan tâm; cũng không phải là đúng hoàn toàn khi nói rằng động cơ hành động của con người không thể biết được. Dĩ nhiên, tôi có thể nói cho bạn biết tại sao tôi lại chọn bít tết cho bữa ăn tối qua.

Sự hiểu biết đó có thể hữu ích cho bạn nhưng lại không liên quan đến tôi, sự thật vẫn là như thế. Điều đó đúng xét theo quan điểm thực dụng. Mặc dù vậy, khi xem xét thuần túy quy mô của thị trường thì nó rất ngớ ngẩn.

Như vậy, điều quan trọng là phải bỏ qua những gì mà chúng ta cho là động cơ của nhà giao dịch, thúc đẩy họ mua một chứng khoán nào đó chứ không phải là bán ra. Tất cả những gì chúng ta biết là họ đã làm như thế và vậy là đã đủ để xây dựng nên một phương pháp giao dịch có khả năng thành công. Phân tích động cơ của bản thân đã khó; cố gắng phân tích động cơ của khoảng vài nghìn người khác thì ngay cả với những kẻ có sức mạnh phi thường(26) cũng là chuyện ngoài tầm tay.

Nếu cuối cùng phân tích kỹ thuật là một công cụ cho phép mô tả quá khứ mà không nói gì nhiều về tương lai thì phân tích cơ bản là một bộ công cụ dùng để nghiên cứu các cấu trúc nền tảng của thị trường hay cổ phiếu. Phân tích cơ bản nghiên cứu tình trạng hoạt động của một công ty bằng cách tính toán các chỉ số được dạy ở những trường kinh doanh và lý do tại sao chúng lại quan trọng. Nó cũng xem xét các điều kiện kinh tế vĩ mô xung quanh công ty, bao gồm mức độ ổn định về chính trị của quốc gia, xu hướng của các chi phí đầu vào như nguyên liệu hay nhân công, chi phí vay nợ so với chi phí vốn cổ phần, khả năng tiếp cận với các hạ tầng công cộng và/hoặc các hợp đồng từ chính phủ, và quan trọng nhất là xu hướng kinh tế vĩ mô và dòng tiền chảy vào nội địa.

Phân tích cơ bản chú trọng vào nghiên cứu: thu thập thông tin và tổng hợp. Nó bắt đầu bằng việc đặt câu hỏi chứ không phải là nhìn vào con số. Câu hỏi quan trọng nhất là: “Tôi cần những thông tin gì?” Một khi đã nắm chắc các câu hỏi cần thiết, bạn có thể bắt đầu thu thập thông tin cần thiết để đi đến quyết định cho một khoản đầu tư tiềm năng. Nếu phân tích kỹ thuật là một bức ảnh chụp một thời điểm nào đó trong lịch sử công ty thì phân tích cơ bản là câu chuyện kể về công ty đó.

Nghiên cứu của bạn có thể bắt đầu với một lĩnh vực mà bạn tin là mình có chút ít kiến thức về nó, có thể liên quan đến công việc hay thói quen của bạn. Bạn có thể nghiên cứu báo cáo tài chính của một công ty và lưu ý đến những thông tin như suất thu lợi trên vốn đầu tư (ROI), dòng tiền ròng, tỷ lệ lãi gộp, tỷ lệ cổ tức… Bất cứ người môi giới bình thường(27) nào cũng có thể cung cấp thông tin đó cho bạn. Việc nghiên cứu đó cho bạn những hiểu biết căn bản về năng lực của công ty trong việc khai thác tài sản và làm ra tiền. Tuy nhiên, không nhất thiết mọi thứ đều đưa đến chuyện tăng giá chứng khoán vì vô số những yếu tố ngoại sinh khác, giống như những yếu tố đã được liệt kê trên đây.

Điều quan trọng cần nhớ là phân tích cơ bản mà bạn thực hiện có thể tồn tại hoàn toàn riêng biệt, tách biệt khỏi những thăng trầm của thị trường. Bất chấp chuyện các thông số cơ bản của công ty có tốt đến đâu chăng nữa, nếu xu hướng của thị trường là đang đi xuống thì cổ phiếu cũng không tăng giá và việc giao dịch ngắn hạn với một cổ phiếu không được thị trường ưa thích chỉ lãng phí thời gian và tiền bạc. Bạn phải chịu chi phí cơ hội khi đầu tư vào một công ty hay lĩnh vực khác đang được thị trường thực sự ưa thích và đang đem đến lợi nhuận đầu tư.

Chẳng hạn, hiện tại tôi đang làm việc ở Việt Nam và cố gắng tìm giá trị của thị trường này. Thị trường này mang trong nó những khác biệt cần chú ý, không giống như khi tôi tìm hiểu thị trường Mỹ hay châu Âu. Ở Việt Nam, thị trường vốn là cực kì non trẻ và thông tin về các công ty thì rất thiếu minh bạch. Cho nên những thông tin mà tôi có thể tìm được ngay ở những nước như Đức thì lại rất xa xỉ ở Việt Nam. Hơn thế nữa, thông tin tương tác giữa công ty niêm yết và các nhà phân tích quan tâm diễn ra rất chậm. Đối với những thị trường phương Tây, các kênh thông tin nhiều đến mức quá tải thì ở Việt Nam, các nhà giao dịch vẫn phải đào bới tìm kiếm. Đó là một thách thức, nhưng suy cho cùng cũng chính là các cơ hội kinh doanh, phải vượt qua những thách thức để đáp ứng khoảng trống của nhu cầu.

Sau đó thì các câu hỏi trở nên thần bí hơn: Công ty đó dẫn đầu thị trường hay chỉ là kẻ chạy theo người khác? Đó là Apple hay là LG? Những công ty đổi mới sáng tạo được định giá khác với những công ty theo đuôi, do đó việc so sánh chỉ số giá trên mức tăng trưởng (PEG) đôi khi lại không phù hợp. Ví dụ, lúc nào cũng có một thứ mà tôi quen gọi là “phần thưởng Picasso” gắn liền với các công ty. Đó là sự thỏa mãn về tâm lý khi nắm giữ cổ phần của một công ty mà bạn tôn trọng và ngưỡng mộ, cũng giống như một người sưu tầm tranh cảm thấy kiêu hãnh khi giữ tác phẩm của một danh họa nổi tiếng như Picasso.

Tôi phát hiện ra điều thú vị là phân tích cơ bản thay đổi cùng với chính diễn biến của thị trường khi mà các nhà phân tích cố gắng tìm thêm nhiều thông tin để lượng hóa nhằm tạo ra lợi thế vượt trội so với đối thủ. Tôi vẫn cảm thấy băn khoăn phương pháp đó có thể hỗ trợ gì cho bạn khi giao dịch hay không, tuy nhiên nếu không có nghiên cứu thì sẽ không có tiến bộ.

Sai lầm kép do quy nạp

Để có thể hiểu rõ hơn sự băn khoăn của tôi, hãy nhìn vào những lỗ hổng mới trong phép phân tích dựa vào nghiên cứu, đó là các chiến lược khai thác dữ liệu được các nhà kinh tế học, các nhà giao dịch sử dụng trong thời gian gần đây. Họ đặt ra câu hỏi liệu rằng có tồn tại một hệ thống duy nhất các quy tắc chi phối giá của toàn bộ thị trường trong mọi khung thời gian. Các quan sát của Victor Niederhoffer đã khẳng định rằng các thị trường vận động trong những chu trình không ngừng biến đổi. Điều đó có nghĩa là kiểu giao dịch phát huy tác dụng trong thị trường đang đi lên(28) vào cuối những năm 1990 sẽ có thể hoàn toàn không phù hợp với thị trường đi xuống(29) vào những năm từ 2000 đến 2003.

Một trong những mối nguy thực sự của việc lạm dụng khai thác dữ liệu là cố gắng đưa ra các mô hình phân tích mô tả quá khứ một cách hoàn hảo, nhưng không có khả năng dự báo tương lai. Dữ liệu thực nghiệm chỉ hữu ích cho việc phục vụ mục đích bác bỏ một giả thuyết nào đó. Và như chúng ta đã biết, tương quan không nhất thiết ngụ ý nhân quả, việc tìm ra một mối tương quan vừa vặn trong dữ liệu quá khứ không đảm bảo cho thành công nếu thiếu vắng một lý thuyết vững chắc trong lôgic và lập luận.

Đôi khi quá trình tìm kiếm sự phù hợp trên dữ liệu thực nghiệm cũng dẫn đến việc suy diễn các kết quả được tính ra từ mô hình. Nói cách khác, dữ liệu thực nghiệm có khả năng phản ảnh một sự thật có thể được suy diễn ra một cách tiên nghiệm, hay suy ra từ lối tư duy suy diễn.

Mô hình dự báo hoàn toàn có thể phù hợp với dữ liệu quá khứ một cách ngẫu nhiên. Một trong những ví dụ kinh điển về loại sai lầm này là câu chuyện về nhà vật lý học Niels Bohr và mô hình nguyên tử kiểu nhật tâm của ông. Bohr đã thiết lập được một phương trình để tìm ra năng lượng của một điện tử trong nguyên tử hydro bao gồm một proton và một electron. Mô hình của ông phù hợp vừa vặn với các bằng chứng thực nghiệm. Tuy nhiên phương pháp của ông lại hoàn toàn sai đối với bất kỳ nguyên tố nào khác (ví dụ như các nguyên tố có nhiều hơn một điện tử). Phương pháp của Bohr cho câu trả lời đúng với hydro nhưng vì tất cả các lý do khác, nó lại là một sai lầm đáng tiếc trên tất cả các nguyên tố khác. Giả thiết của ông về sự hình thành nguyên tử đã đưa ông đến việc sử dụng các công cụ không thích hợp – trong trường hợp này là cơ học Newton – để thử và giải một bài toán nằm dưới sự chi phối của cơ học lượng tử.

Thất bại trên thị trường được xác định một cách đơn giản dựa vào chuyện giao dịch có gây lỗ hay không. Cho dù trong sách này có rất nhiều thảo luận về phân tích và nghiên cứu thì đối tượng mà nó thật sự nhắm đến vẫn là những nhà giao dịch chứ không phải các nhà phân tích. Thật vậy, bạn cần có các kỹ năng phân tích tốt để có thể tìm ra ý nghĩa những dữ liệu có trong tay. Việc bạn đặt các câu hỏi hợp lý về thị trường và đi đến các kết luận giúp bạn có được một cái nhìn thấu đáo hơn về thị trường để mở ra các giao dịch có xác suất thành công cao.

Tuy nhiên bạn cũng cần sẵn sàng lấy tiền của người khác. Nhà giao dịch không băn khoăn gì về việc này. Họ không tạo ra giá trị, mà chỉ tận dụng các cơ hội để đánh giá lại giá trị của cổ phiếu, trái phiếu, hợp đồng tương lai hay các hàng hóa khác. Hơn nữa, một cách căn bản nhất, bạn không cần quan tâm đến chuyện người ở đầu bên kia giao dịch lãi hay lỗ. Chuyện đó không liên quan gì cả.

Bạn có thể nhìn vào trong gương và xác định xem mình có phải loại người không cảm thấy thương hại gì khi ngồi xuống bàn poker và liếm mép thèm thuồng khi nghĩ đến chuyện quét sạch những kẻ ngốc không biết chơi poker.

Bạn có phải là một người như thế không? Hay là loại người sẽ thức trắng cả đêm để nghĩ xem ưu điểm của mình là gì rồi mất ngủ vì suy nghĩ đó?

Nếu bạn nhận ra mình hành động như thế, tức là về bản chất, chúng ta giống nhau. Còn nếu không thì bạn có thể là kiểu người hay phân tích thị trường, đánh cược một hai lần dựa vào phân tích của mình và rồi rơi xuống vực thẳm cùng với chúng bởi vì bạn luôn cho rằng mình đúng, còn thị trường thì sai.

Nếu những điều này nghe rất quen thuộc thì bạn không phải nhà giao dịch, mà là nhà phân tích. Quyển sách này sẽ thuyết phục bạn đừng đi tìm động cơ của thị trường một cách vô ích. Việc áp dụng các khái niệm này cũng vất vả cho bạn và bạn sẽ phải trải qua nhiều khó khăn và thất bại hơn là những nhà giao dịch. Nhà giao dịch sẽ nhận ra lợi thế của mình, đi với nó đến cùng để khai thác hết giá trị rồi lập tức ngừng lại để bắt tay vào giao dịch kế tiếp. Nhà phân tích thì sẽ cố gắng giao dịch một cách đúng đắn nhưng lại từ chối không chịu từ bỏ nhu cầu cần phải chứng tỏ là mình đúng. Đối với những ai có lối tư duy của nhà phân tích, việc cần làm là phải xây dựng cho bản thân một phương pháp dựa vào tư tưởng giao dịch kiểu máy móc(30). Bạn đang lỗ hoặc giá đã đạt đến mức giá mục tiêu – đó là tất cả các lý do để bạn thoát khỏi một giao dịch. Mọi yếu tố khác – tôi nhấn mạnh là mọi yếu tố khác – chỉ gây nhiễu cho kế hoạch của bạn.

Nếu bạn không lưu tâm đến lời khuyên này thì kết quả thật tệ và thất bại sẽ được thể hiện trên bảng cân đối kế toán(31) của bạn, cho dù những lý luận ban đầu của bạn đã chứng minh tính đúng đắn sau này.

Giao Dịch Lớn

Nguồn: Internet

BÌNH LUẬN

Please enter your comment!
Please enter your name here