Kỹ năng học hiệu quả là một trong những siêu năng lực tuyệt vời mà bất kỳ ai cũng có thể gặt hái được. Đúng, và bạn cũng không phải ngoại lệ, dù cho bạn luôn tự ti mình không có trí thông minh thiên phú, dù cho bạn không phải người chăm chỉ và yêu thích việc học.

“Học như Einstein” tập hợp những bí quyết học tập giúp bạn ghi nhớ nhiều hơn và học nhanh hơn, thậm chí ngay cả khi bạn chán ghét điều đó đến tận cổ. Bạn có thể không vui vẻ gì khi học tập nhưng ít nhất bạn có thể đạt được kết quả tốt hơn trong thời gian ngắn nhất. Đây là một trong những kỹ năng giá trị nhất bạn có thể trang bị cho bản thân, bởi tri thức là vũ khí mạnh nhất bạn có thể tin tưởng để gạt bỏ mọi chướng ngại chắn đường tiến bước của mình.

Cuốn sách này phá vỡ những nguyên tắc học tập đã lạc hậu, tìm đến tận bản chất sâu xa nhất của việc thu nạp kiến thức. Qua đó, cuốn sách không chỉ khai phá trí thông minh tiềm ẩn trong bạn, mà còn kích thích năng lực học hỏi, để bạn không bao giờ bị thụt lùi trong môi trường xã hội phát triển không ngừng.

Trích đoạn sách hay

NGHỆ THUẬT GHI CHÚ TUYỆT VỜI

Ghi chú (hay ghi chép vắn tắt) không phải chỉ là chép lại những gì bạn được nghe, hay đọc để sau này xem lại. Ghi chú là cách để gieo các ý tưởng vào trong tâm trí và nó trở thành một phần của ký ức của bạn. Kỹ năng ghi chú tốt sẽ gắn chặt các ý tưởng vào tâm trí bạn.

Việc học của bạn thường sẽ bắt đầu với sách vở và ghi chú, tôi nói vậy không có nghĩa là bạn nên đọc phần ghi chú của người khác. Khi bạn tiếp nhận thông tin với mong muốn học hỏi, hãy tự ghi chép một cách nghiêm túc để sau này có thể xem lại. Đây là bước đầu tiên để giúp bạn tổng hợp thông tin theo một cách có ý nghĩa hơn.

Có thể bạn đã thử một vài phương pháp khác nhau trong nhiều năm qua, bao gồm lên dàn ý, bản đồ tư duy hay đơn giản là ghi chép lại mọi ý tưởng có vẻ quan trọng mà bạn nghe hay đọc được. Có thể bạn cảm thấy một vài cách trên là hiệu quả, nhưng có những cách chắc chắn tốt hơn để sắp xếp và tiếp nhận thông tin mà bạn có thể tham khảo. Bạn cứ tự nhiên ghi chú lại về kỹ năng ghi chú.

Có bốn bước chính để ghi chú chính xác và hiệu quả. Đó là:

» Ghi chú

» Chỉnh sửa ghi chú

» Phân tích ghi chú

» Suy ngẫm lại phần đã ghi chú.

Rất nhiều người trong chúng ta không bao giờ làm được tới bước thứ tư, và thậm chí nhiều người còn không qua nổi bước hai. Nhưng qua đó có thể thấy hóa ra mình đã có thể tiếp thu nhiều hơn chỉ từ việc ghi chép tốt.

Bước đầu tiên của việc ghi chú là khi bạn chỉ cố gắng chụp lại tất cả các ý tưởng và quan điểm chính ở mức độ chi tiết hết mức có thể. Bạn tìm cách diễn đạt lại các phản biện và các chi tiết để củng cố cho ý chính. Sau mỗi phần, bạn nên để trống một đoạn để sau này có thể bổ sung các chi tiết và sử dụng các gạch đầu dòng một cách tối đa. Hãy nhớ phải đánh dấu lại những đoạn mà bạn cần phải kiểm chứng và nghiên cứu thêm.

Những ghi chép cơ bản này tốt nhất nên ghi chép tay. Nếu bạn không đủ thời gian để ghi chép chi tiết, bạn có thể chọn lọc hơn về nội dung ghi chép, bởi rõ ràng là bạn không thể ghi lại hết mọi thứ. Điều đó dẫn tới việc bạn cần chỉnh sửa lại nội dung ghi chú sau khi hoàn tất. Bước tiếp theo, bạn có thể chuyển hóa bản ghi chú tay của mình vào bất kỳ phương tiện nào phù hợp – nhưng hãy nhớ ở bước đầu tiên, ghi bằng tay vẫn là tốt nhất.

Tương tự như vậy, bạn đừng phụ thuộc vào văn bản của phần ghi âm để có được các thông tin bạn cần. Hãy luôn luôn nhớ tự mình ghi chú để sau đó bạn có thể tóm tắt và phân tích các thông tin quan trọng được ngay.

Bước tiếp theo là chỉnh sửa ghi chú, ở bước này bạn sẽ quay lại với bản ghi chép ban đầu và điều chỉnh lại những gì mình viết một cách cẩn thận hơn, xem lại mọi chi tiết và viết lại chúng. Bước này giúp bạn hiểu vấn đề một cách toàn diện và tìm ra những kiến thức mình còn đang mù mờ.

Tiến hành một nghiên cứu bổ sung bất kỳ khi nào bạn thấy cần thiết, thu thập và sắp xếp phần ghi chép của mình sao cho phù hợp với các nội dung khác cùng chủ đề mà bạn có. Xem xét lại những khái niệm phức tạp hơn và tóm tắt chúng, đánh dấu những phần cần để tâm đặc biệt, và đảm bảo rằng bạn biết mình có thể tìm thông tin từ nguồn nào là dễ nhất.

Bước thứ hai là chỉnh sửa lại phần ghi chú của mình sao cho dễ hiểu và dễ đọc, để bất kỳ ai khi nhìn vào cũng có thể nhặt ra được các ý chính, mặc dù chưa từng đọc trước về chủ đề đó. Hãy nhớ rằng phần ghi chép của bạn không phải dành cho các chuyên gia có kiến thức sâu rộng. Bạn ghi chú lại để chiến đấu với trí nhớ sẽ dần mờ nhạt của mình, nên bạn cần phải lưu lại những gợi ý về bối cảnh và thông tin để giúp mình nhớ lại. Việc ghi chú lại số trang, tên sách, tên bài báo cũng là một cách hay để bạn có thể dễ dàng tìm lại nguồn thông tin chính xác.

Bước thứ ba có thể là điều bạn chưa từng làm bao giờ. Ở bước này bạn sẽ phân tích lại phần ghi chú, chủ động tóm tắt nội dung từng phần và cố gắng thu gọn lại nhất có thể. Đây là giai đoạn bạn sẽ sử dụng đến những kỹ năng thuộc về thuật ghi nhớ, ví dụ như việc nhớ các chữ cái đầu (ví dụ STEM = Science – Khoa học, Technology – Công nghệ, Engineering – Kỹ thuật, Math – Toán học).

Đây cũng là lúc bạn cần nỗ lực để kết nối các khái niệm với nhau, theo trình tự nguyên nhân – hệ quả hay bất kể sự liên quan nào giữa chúng. Ý tưởng chung của bước này là nhằm hiểu sâu hơn phần ghi chép của bạn, vượt qua những thông tin hời hợt ban đầu. Để làm được điều đó, bạn có thể hỏi bản thân xem các khái niệm ấy liên quan với nhau ra sao, và tại sao tác giả lại đề cập đến chúng cùng trong một phân đoạn. Tự hỏi rằng những khái niệm ấy sẽ giúp bạn hiểu sâu hơn và vượt lên mục tiêu học tập đề ra ban đầu như thế nào.

Bước cuối cùng là suy ngẫm về phần ghi chú. Bước này đòi hỏi bạn phải thảo luận với người khác về phần ghi chú của mình, đảm bảo rằng bạn đang hiểu đúng hướng, nâng sự hiểu biết của bạn về vấn đề lên một nấc thang mới thông qua các thảo luận mở và phân tích nhóm. Bất kể thế nào thì hai cái đầu cũng tốt hơn một cái đầu, hai góc nhìn cũng tốt hơn là chỉ một. Người bạn thảo luận cùng có thể là đồng nghiệp, bạn cùng nhóm hay thậm chí là giáo viên, giáo sư hướng dẫn của bạn.

Hãy tập trung không chỉ vào kiến thức và sự kiện mà còn vào khả năng phân tích, tóm tắt và hiểu trong ngữ cảnh như những gì bạn đọc được ở bước thứ ba. Xét một cách tổng thể thì đó là những gì quan trọng nhất về một vấn đề, và chúng sẽ giúp bạn có những nhận định xác đáng trong những tình huống không thân thuộc.

Việc nhớ được các sự kiện trong lịch sử Tây Ban Nha cũng có ích, nhưng sẽ còn có ích hơn khi bạn hiểu được vai trò của tôn giáo và chủ nghĩa đế quốc, bởi qua đó bạn có thể hiểu được hệ sinh thái của giai đoạn đó, và tại sao các sự kiện lại diễn ra như vậy. Hãy tìm kiếm phản hồi và quan trọng hơn hết hãy chủ động cố gắng tìm kiếm những lỗ hổng kiến thức hay những phần bạn vẫn mù mờ. Khi bạn cố gắng đào sâu tìm hiểu những lỗ hổng trong ghi chép và kiến thức của mình, bạn sẽ củng cố thêm những điều mà bạn đã hiểu đúng đắn.

Nhìn chung bạn không nên chỉ ghi chú một cách thụ động, hãy hiểu rằng khi ghi chú bạn mới chỉ thu nhận thông tin ở mức cơ bản và nhiệm vụ của bạn mới chỉ ở giai đoạn bắt đầu. Sau mỗi lần đọc lại, bạn cũng cần phải nỗ lực để đặt mình vào bối cảnh của bài học, để bạn không chỉ đọc lướt qua phần ghi chép của mình một cách thụ động và lười biếng.

Khi đọc lại, bạn hãy tự giao cho mình một nhiệm vụ cụ thể thay vì chỉ đơn giản là “đọc lại phần ghi chú”. Đó có thể là sắp xếp những khái niệm cụ thể, tìm kiếm sự liên quan giữa các luận điểm, sắp xếp tầm quan trọng của các ý phụ trong việc củng cố cho luận điểm chính, hoặc vẽ ra bản đồ các luận điểm và tư duy trực quan xem chúng có liên quan tới nhau như thế nào.

Phương pháp nổi tiếng nhất về ghi chú có tên gọi là phương pháp Cornell, nó thực sự xoay quanh bốn bước mà chúng ta vừa đề cập tới để có được phần ghi chú hoàn hảo. Tôi sẽ trình bày cách làm cụ thể của phương pháp này bên dưới.

Trên tờ giấy bạn chuẩn bị cho ghi chú, chia trang giấy thành 2 cột. Cột bên phải là “Ghi chú”, và cột bên trái là “Ý chính”. Phần cuối mỗi trang để trống một vài dòng và ghi là “Tóm tắt”.

Bây giờ ghi chú của bạn đã phân thành ba phần riêng biệt, nhưng bạn sẽ chỉ ghi chép trong phần “Ghi chú”. Đây là phần bạn ghi chép như bình thường với những ý lớn và chi tiết nhỏ để minh họa một cách chính xác nhất có thể. Hãy lưu ý viết các luận điểm cách nhau ra tương đối để sau này bạn có thể điền thêm chi tiết và những đính chính nếu có. Sử dụng bản đồ, biểu đồ và danh mục để minh họa ở những đoạn bạn thấy có nội dung phù hợp để có thể chụp lại những thông tin quan trọng tốt nhất có thể. Bạn không cần phải nghĩ về việc sắp xếp hay đánh đấu thông tin trong khi bạn đang ghi chú. Cứ chép lại những gì bạn đọc được hay nghe thấy và càng chi tiết, hoàn thiện càng tốt.

Sau khi ghi chú xong, bạn sẽ tiến đến cột phía bên trái, “Ý chính”. Đối với mỗi phân đoạn hay khái niệm, bạn sẽ sàng lọc và phân tích những gì đã được ghi chép lại ở phần “Ghi chú”, lược lại những phần quan trọng sang bên “Ý chính”. Trong khi bên “Ghi chú” thường sẽ rất lộn xộn thì bên “Ý chính” cần phải sắp xếp các ý tương đối gọn gàng, mặc dù về mặt thông tin ở hai cột về cơ bản là giống nhau. Viết lại những sự kiện chính, những ý phụ và mọi thứ mà bạn cho là quan trọng nhưng theo một cách có tổ chức hơn. Sẽ có nhiều lợi ích khi bạn phải đọc lại phần ghi chép của mình ngay sau đó và tổng hợp lại mọi thứ để nhìn ra những gì thực sự quan trọng và những gì không.

Cuối cùng, sau khi bạn đã hoàn tất xong cột “Ghi chú” và “Ý chính”, hãy chuyển tiếp tới phần “Tóm tắt” ở cuối trang. Đây là lúc bạn cần phải tóm tắt lại ý chính, chi tiết quan trọng, hoặc những trường hợp đặc biệt ngoài quy luật của những điều vừa ghi chép được trong vài câu. Bạn cần phải truyền tải nhiều nhất có thể qua một vài từ ít ỏi đó, sao cho khi cần xem lại phần ghi chép của mình, bạn có thể nhanh chóng nhớ lại, hiểu được nó thay vì phải mò mẫm và phân tích lại mọi điều một lần nữa. Khi đó, bạn có thể chỉ cần lướt qua phần “Tóm tắt” và “Ý chính” là đủ hiểu để chuyển sang việc tiếp theo.

Có nhiều điểm chung giữa phương pháp Cornell và bốn bước ghi chép mà tôi đã đề cập đến, nhưng cách nào cũng giúp bạn làm nên một bộ tài liệu học tập cho chính mình. Hơn thế nữa, bạn còn lưu giữ lại được cả quá trình học tập của mình trên chỉ một trang giấy, từ giai đoạn ghi chép thụ động đến khi bạn phân tích và tóm tắt nội dung ấy một cách chủ động. Bạn đã ghi chép lại những thông tin có ích, giúp mình có thể nghiên cứu sâu như mong muốn, hoặc tham khảo lại bất kỳ khi nào cần thiết.

Nhìn một cách tổng quan thì việc ghi chú không phải là một hoạt động cho phép bạn lười biếng và thụ động. Đó là lời khuyên thực sự để có được những bản ghi chú tuyệt vời mà bạn có thể lưu lại để tham khảo, dễ hiểu và có ích, thay vì khiến bạn mất quá nhiều thời gian để giải mã nó. Kỹ năng này đòi hỏi phải rèn luyện và thường không dễ dàng để hoàn thiện ngay từ những lần thực hành đầu tiên.

Học Như Einstein

Nguồn: Internet

BÌNH LUẬN

Please enter your comment!
Please enter your name here