Học là điều chỉnh các nhịp độ. Nó là việc sử dụng não bộ mà không làm bạn phát điên. Hoặc, nói cách khác, nó là việc tận dụng tối đa tiềm năng của bộ não bằng những kỹ thuật đơn giản giúp bạn thông minh mà vẫn tỉnh táo. Trong nỗ lực khiến bạn trở nên thông minh hết mức có thể theo cách đỡ đau thương và ít tốn thời gian nhất, giúp bạn cải thiện thói quen học tập, cuốn sách này sẽ có vai trò thúc đẩy bạn bắt đầu một thứ mà hy vọng sẽ tạo nên một quãng đời chăm chỉ học tập và thành công.

Trích đoạn sách hay

CÁC KIỂU THI TRƯỢT THƯỜNG GẶP VÀ CÁCH THỨC ĐỂ THÀNH CÔNG

Làm tốt lắm, bạn gần tới đích rồi! Đến thời điểm này, chúng ta đã tìm hiểu các vấn đề cơ bản liên quan tới cách bộ não phân loại và lưu trữ thông tin, cách tận dụng tối đa thời gian học và các cách học sáng tạo dựa trên các kiểu học. Những gì bạn cần biết thêm là vài chiến thuật giúp đời sinh viên dễ thở hơn, và sau đó thì bạn đang tiến tới việc trở thành thiên tài. Chương này đề cập tới những than phiền phổ biến nhất của sinh viên và cách vượt qua chúng. Tán gẫu thế đủ rồi nhỉ.

“Cái này đâu có được ghi trong vở của tôi”

Sẽ khủng hoảng đến mức nào nếu bạn học theo vở ghi chép trên lớp để làm bài kiểm tra và khi nhìn vào các câu hỏi bạn thậm chí phải tự hỏi liệu mình có đang ngồi đúng phòng thi hay không? Cực kỳ khủng hoảng ấy chứ. Chúng ta đều đã trải qua cảm giác này. (Tất nhiên có vài người thực sự đã vào nhầm phòng nhưng đó lại là một câu chuyện khác) Ghi chép là một loại hình nghệ thuật kết hợp giữa kỷ luật và sáng tạo cũng giống như các loại hình nghệ thuật khác. Dưới đây là vài gợi ý sẽ giúp bạn tạo ra (và sử dụng) những ghi chú tuyệt vời.

HÃY SẴN SÀNG. Rất ít giảng viên bắt đầu bài giảng bằng cách nói rằng “Làm ơn mở một trang trắng trong vở của bạn, lấy ra cái bút còn nhiều mực và mở nắp nó ra bởi vì tôi chuẩn bị nói vài điều quan trọng ngay sau đây”. Trên thực tế, hầu như là chưa có ai như thế cả. Cũng tốt thôi nếu họ đưa ra một lời giới thiệu đầy cảm xúc như vậy, nhưng họ không làm vậy. Vì thế, công việc của bạn là giả định mọi điều giảng viên nói đều có khả năng đóng vai trò quan trọng; nếu giảng viên sẵn lòng lặp lại một thông tin bảy lần mỗi ngày thì có vẻ đúng là nó quan trọng đấy. Từ thời khắc đặt bàn tọa xuống ghế bạn nên sẵn sàng các công cụ để ghi lại bất cứ thứ gì giảng viên nói kể từ từ đầu tiên. Nếu bút của bạn đã nằm sẵn trong tay và vở đã mở sẵn, bạn sẽ ngạc nhiên về việc mình ghi được nhiều điểm quan trọng đến mức nào so với việc cứ ngồi đó chờ đợi thông báo về việc lấy vở ra. Ai quan tâm hành động đó ngầu hay không ngầu chứ. Bạn sẽ chẳng gặp lại mấy người trong lớp sau khi tốt nghiệp, và sự chuẩn bị của bạn sẽ giúp chính mình trên con đường của các cơ hội và thành công.

GHI LẠI HẾT. Mọi thứ được viết lên bảng đều quan trọng. Nếu giảng viên chấp nhận rủi ro bị chứng đau khớp tay để viết lại những điều đó cho các lớp họ dạy, họ thực sự nghĩ rằng chúng đáng để bạn ghi lại vào vở. Tuy nhiên, đừng chỉ chép lại nguyên xi. Phần lớn thời gian giảng viên viết lại các sự kiện lên bảng để tạo kết cấu cho bài giảng không phải vì đó là tất cả những gì họ muốn bạn ghi nhớ. Viết lại lời giải thích của giảng viên cho mỗi ý được viết lên bảng sẽ khiến ghi chú của bạn phản ánh bài giảng chính xác hơn. Đừng lo lắng về lỗi chính tả hay cấu trúc câu. Tập trung vào liệt kê nhiều chi tiết quan trọng hết mức có thể, ví dụ như “chuyến bay vòng quanh thế giới, biến mất trên Thái Bình Dương, có lẽ ở đảo Howland, không bao giờ tìm thấy” Cực ít giảng viên, nếu mà có những người như vậy, sẽ viết mọi thứ bạn cần biết lên bảng. (Nếu bạn gặp một giảng viên như vậy, hãy tặng cô ấy một chậu cây thật đẹp). Thẳng thắn mà nói, cái bảng đó không đủ rộng đâu. Bất kể giảng viên đang viết gì đi nữa đều chỉ là những gạch đầu dòng để giúp bạn nhìn ra mối liên hệ giữa các ý và một phần cấu trúc bài công kích mà họ đang đưa ra. Đừng để bị đánh lừa bởi tác phong dân dã, hờ hững của họ – công việc nghiêm túc cả đấy.

NHANH TAY LÊN. Càng học lên cao, việc ghi chép càng trở nên nhanh chóng và dễ dàng hơn. Giống như với các kỹ năng khác, việc luyên tập luôn là “bạn thân suốt đời” của bạn. Hãy bắt đầu phát triển kỹ năng này ngay bây giờ thông qua việc đặt ký hiệu cho các từ thông dụng như dưới đây để đẩy nhanh tốc độ chép bài. Cần chắc rằng các ký hiệu không tốn nhiều thời gian để viết hơn cả từ nó biểu thị.

Gợi ý viết tắt:

Thay đổi Sau đó Khoảng Suy ra

Nhiều/số lượng

Bởi vì

Với

Không tính đến

Bạn có thể tự thiết kế các cách viết tắt của riêng mình cho những từ hay gặp trong lớp bằng các chữ cái đầu hoặc các cụm từ viết hoa và khoanh chúng lại, ví dụ QĐ là viết tắt của “Quan Điểm”. Cố gắng dùng danh sách ký hiệu xuyên suốt các môn học, và nếu bạn đang thiết lập vô số các biểu tượng cho một môn cụ thể bạn nên tạo các ký hiệu cơ bản để tiện ôn tập lại. Hãy nhớ rằng viết tắt là công cụ để đẩy nhanh tiến độ, không phải trò giải mã điệp viên đòi hỏi bạn phải tra cứu liên tục trong lớp.

TẬP TRUNG VÀO. Khi ghi chép – phải thừa nhận rằng việc này cần luyện tập đôi chút – hãy cố tập trung vào giọng điệu của giảng viên và viết Điều A (mà họ vừa nói) khi vẫn đang nghe họ giải thích Điều B. Đừng tắt tiếng của Điều B vì bạn đang mải viết Điều A. Và đừng lo về việc phải cố nhớ Điều A khi giảng viên đang nói, nếu không bạn sẽ chẳng nghe được gì về Điều B và C. Ghi nhớ là công việc sau này khi bạn ôn tập lại ở nhà trong bộ trang phục in hình ngôi sao. Một cách nghĩ khác là bạn đang tua lại những gì giảng viên nói qua ngòi bút (mà không cần phải nghĩ ngợi gì mấy), và lắng tai nghe các thông tin mới. Đảm bảo rằng việc này sẽ ngày càng dễ dàng hơn qua quá trình luyện tập.

“Tôi có đọc ghi chú bao giờ đâu, viết làm gì cho tốn giấy”

Nếu bảo vệ cây cối là mục đích thực sự của bạn, có nhiều loại bàn phím chạy khỏe, không đắt tiền đang được bán, chắc chỉ tốn vài trăm đô, có khả năng chuyển thẳng dữ liệu vào máy tính của bạn thông qua kết nối USB và không phí phạm một tờ giấy nào cả. Đương nhiên, bạn luôn có thể nói với bố mẹ rằng con muốn một cái iPad để có thể vừa học chăm chỉ vừa bảo vệ môi trường. Nhân tiện, chúc may mắn nhé. Tuy nhiên, nếu sống thật với lòng mình, phần đông chúng ta viện đến lý do trên không phải để cứu lấy những cái cây – ta chỉ không muốn phải ghi chép thôi, hoặc, chính xác hơn là không biết cách và cũng chẳng biết phải sử dụng chúng ra sao. Điểm mấu chốt của việc ghi chép là để sử dụng, việc bạn muốn dùng nó như thế nào quyết định cách bạn ghi chép. Hượm đã, có nhiều hơn một cách để ghi chép ư?

Vào một ngày đẹp trời, chúng ta biết rằng các ghi chú nên trình bày theo dạng đánh dấu A và B hay 1 và 2 từ trên xuống dưới, phải không nào? Không nhất thiết phải như vậy. Điều quan trọng khi ghi chép là viết lại thông tin mới nhanh và rõ ràng để có tài liệu học sau này, chứ không phải lo lắng về việc mình có viết đủ lượng chữ theo chuẩn mực hay không. Kỹ thuật ghi chép là những gì bạn cần làm và dưới đây là vài gợi ý để giúp bạn bắt đầu.

KIỂU ROMAN. Với những độc giả đang tưởng tượng ra một mái tóc bồng bềnh với làn da rám nắng thì đoán lại lần nữa đi nhé. Kiểu Roman là một trong những kiểu ghi chép kinh điển nhất, điều này không có nghĩa nó là kiểu tốt nhất. Nó dùng các số La Mã để đánh dấu chủ đề chính, các chữ cho chủ đề phụ, các số cho chi tiết. Từng số hoặc chữ này (I, II, A, B, 1, 2 v.v… ) luôn bắt đầu trên một dòng mới.

Nhiều người chẳng xa lạ gì với hình thức này, nhưng ít giáo viên dùng nó để chuẩn bị bài giảng (việc chuẩn bị bài giảng vốn đã cực kỳ tốn thời gian), khiến người nghe khó tổ chức ghi chú theo cấu trúc này mà vẫn tập trung được vào bài giảng. Tuy nhiên, nếu bạn đang ghi chú từ các cuốn sách, kiểu Roman thường phát huy tác dụng bởi phần lớn tác giả viết sách với cấu trúc này ở sẵn trong đầu họ.

KIỂU CORNELL. Phương pháp này được đặt tên bởi một vị giáo sư tại trường Đại học Cornell, người luôn muốn dành khoảng không cho các sinh viên của mình. Thật là một người tốt. Trên một tờ giấy, vẽ một đường kẻ dọc ở chính giữa tạo thành hai cột ở hai bên. Ở một cột (chọn bên nào cũng được tùy vào việc bạn thuận tay phải hay trái) để ghi lại những gì giảng viên đang nói. Vị giáo sư trường Cornell gợi ý bạn dùng kiểu Roman để ghi chép nhưng bạn có thể dùng cả kiểu Rối Mắt nếu thích. Ông cũng gợi ý bắt đầu với một cột cụ thể nhưng đó vẫn là các ghi chú của bạn nên cứ làm những gì bạn cho là tốt nhất. Cột còn lại là nơi bạn tương tác với các ghi chép bằng các câu hỏi hoặc bình luận bạn nghĩ đến trong giờ học hoặc định nghĩa các ý chính và từ khóa bạn thêm vào khi xem lại bài tối hôm đó. Để lại một khoảng trống chung bên dưới cả hai cột để viết tổng kết hoặc trả lời câu hỏi “Điểm cốt lõi của bài học hôm nay là gì?”

KIỂU RỐI MẮT. Hầu hết giáo viên đều đưa ra ít nhất một tiêu đề hoặc chủ đề cho bài giảng của họ ngày hôm đó. Viết nó trên đầu trang. Sau đó, với những ý tiếp theo giảng viên đề cập tới, đánh một dấu thăng nhỏ bên lề trái và các giải thích liên quan đến chúng được viết liền theo sau về phía bên phải. Nếu giảng viên giảng bài theo kết cấu Roman bạn sẽ có thể viết tiêu đề phía trên từng nhóm được đánh dấu thăng. Nếu không thì cũng đừng lo lắng. Dấu thăng có thể dùng để biểu thị dòng được đánh dấu là ý triển khai của dòng ngay trên nó, không nhất thiết phải đặt một chữ cái hay số thứ tự cho ý phụ này.

Lợi ích của phương pháp này là tốc độ và không tốn công tổ chức nên người viết chỉ cần tập trung vào việc viết ra các thông tin. Nhược điểm lớn nhất là khi giờ học kết thúc bạn có một trang vở toàn dấu thăng nên khó thấy được tổng thể. Để cải thiện Đầu Ra, lấy các ghi chép này ra vào cuối ngày (khi bạn vẫn còn nhớ bài giảng trên lớp) để thêm vào các tiêu đề và bất cứ kiểu cấu trúc nào có thể giúp chúng dễ hiểu hơn.

Nếu bạn muốn giành được các ngôi sao dính và thực hành các Đầu Ra, hãy viết lại ghi chép của mình ở nhà theo kiểu Roman và dễ đọc hơn, có lẽ viết thêm vào đó cả những gì bạn vẫn nhớ từ bài giảng nhưng không có thời gian ghi lại trên lớp – cách này sẽ kích thích não bộ hoạt động tối đa và khiến việc ghi nhớ tài liệu (chưa kể đến việc học chúng) dễ dàng hơn về sau.

SƠ ĐỒ NHỀN NHỆN. Với những giáo viên ưa vẽ vời và tô màu trong lớp, đây hẳn sẽ là kiểu ghi chú yêu thích của bạn. Viết chủ đề bài học ở trung tâm của trang giấy và khoanh tròn nó lại. Các chủ đề phụ sẽ được chia nhánh ra xung quanh vòng tròn ban đầu giống như một con nhện bị ép phẳng ra vậy. Khoanh tròn các chủ đề phụ lại và vẽ thêm những chú nhện con từ chúng bằng việc viết thêm các chi tiết xung quanh từng chủ đề phụ. Đây là cách rất hay để bạn bao quát kiến thức. Một nhược điểm là nếu bạn hết chỗ để viết, cần một chút sáng tạo để kết nối các chấm và lật sang trang mới mà vẫn thấy rõ mối liên hệ giữa hai trang. Nhưng trong trường hợp bạn dùng vở không dòng kẻ và dùng bút ngòi kim viết chữ nhỏ thì một trang có lẽ là đủ cho khoảng 15 phút của tiết học.

KIỂU TẠO MẪU. Không liên quan gì đến tạo dáng đâu nhé nhưng đúng là bạn phải tạo hình đôi chút đấy. Trước tiên, ghi chép lại bài giảng theo bất cứ kiểu nào bạn muốn, Rối Mắt, Sơ Đồ, Roman – tất cả tùy vào sự lựa chọn của bạn. Sau đó, khi đã về đến nhà, sắp xếp lego, tăm, bọt biển hoặc những hình khối 3 chiều khác để thể hiện những ý quan trọng cần nhớ. Cách này đòi hỏi một chút trí tưởng tượng với vài đồ vật, nhưng để học lịch sử và khoa học sẽ cực hiệu quả, đấy là còn chưa kể đến một khoảng thời gian vui vẻ nữa.

Bạn sẽ không có thời gian để sử dụng phương pháp này hàng ngày cho tất cả các môn học, nhưng nếu bạn muốn tiêu hóa một khái niệm khó nhớ hoặc muốn ôn tập các ghi chép của mình trong kỳ học theo một cách hoàn toàn mới, dễ nhớ và sáng tạo, thì Kiểu Tạo Mẫu là một lựa chọn hấp dẫn đấy. Phương pháp này là cách hay để tưởng tượng thông tin một cách mới mẻ và nó sẽ thử thách việc bạn thật sự hiểu các thông tin này đến đâu.

KIỂU LỢI ÍCH CUỐI NGÀY. Đây là phương pháp rất ổn. Vào cuối ngày, trong quá trình ôn tập hãy tập hợp tất cả các ghi chép của bạn cho một môn học trong ngày và tổng kết tất cả vào một (đúng, chỉ một thôi) tấm thẻ. Mỗi môn học sẽ có một tấm thẻ riêng, một thẻ cho môn lịch sử thế giới, một thẻ cho môn đại số, một thẻ cho môn văn học Việt Nam, v.v…. Đến cuối tuần, bạn sẽ có năm thẻ cho mỗi môn học, giả định theo một thời gian biểu cơ bản. Một cách để học vào cuối tuần, hãy tổng hợp năm tấm thẻ làm một.

Ngừng lại một chút, như vậy không có nghĩa là bạn nên nhồi tất cả thông tin trên năm tấm thẻ vào một đâu nhé (kể cả bạn có thể viết nhỏ hết cỡ đủ để trở thành những nghệ sĩ thích viết thông điệp tình yêu trên một hạt gạo). Thay vào đó, chọn lọc và kết hợp các chủ đề và ý tưởng chính của cả tuần. Theo thời gian bạn sẽ nhận ra những gì mình học được đầu tuần đã hòa vào và gần như biến mất trong những kiến thức cuối tuần. Đừng lo lắng về việc đánh rơi mất thông tin từ những tấm thẻ tổng kết hàng ngày – bạn nên để chúng vào một cái hộp đựng giày đặt tên là Vòng Một, sắp xếp chúng theo thứ tự thời gian và môn học.

Tập kết các tấm thẻ tổng kết được mỗi tuần vào một cái hộp mới được dán nhãn Vòng Hai vẫn sắp xếp theo thứ tự thời gian và môn học, và đọc tất cả chúng vào mỗi cuối tuần trong suốt học kỳ. Bạn sẽ nhận thấy càng về sau, các tấm thẻ lúc đầu càng dễ học hơn đến mức bạn thậm chí cảm thấy mình không còn cần tới chúng nữa. Việc ôn tập liên tục cũng sẽ thách thức bạn trong việc viết ra những thông tin quan trọng nhất lên thẻ, bởi bạn biết mình sẽ đọc lại chúng mãi.

Kết thúc học kỳ, lấy tất cả thẻ tổng kết tuần cho một môn và tổng hợp chúng lên một tấm thẻ duy nhất. Bằng cách này bạn sẽ có sáu tấm thẻ để học sáu môn vào cuối học kỳ đầu tiên và một bộ não đầy ắp thông tin bạn cần mẫn thu thập được trong suốt cả quá trình. Mẹo này quá hay, nhỉ?

Với tất cả các phương pháp ghi chú ở trên, điều quan trọng là bạn vẫn tiếp tục dùng màu sắc (như với Ghi Chú Cầu Vồng) và ký hiệu để diễn đạt ý chính. Cả hai sẽ giúp bạn tăng tốc độ ghi chép và khiến việc học sau này hiệu quả hơn.

Nền tảng của tất cả các phương pháp này nằm ở việc bạn phải thực sự ôn lại các ghi chú.

Với nhiều bạn trẻ, việc ghi chép thường không có tác dụng mấy bởi một khi đã về đến nhà, những gì họ viết hoặc không thể đọc nổi hoặc chưa hoàn thiện, hoặc cả hai. Nên họ không dùng đến chúng. Ngoài việc là bài luyện tập xúc giác thông qua việc viết ra các thông tin lúc ban đầu (ở đoạn này đúng là nó có chút công dụng), các ghi chép hoàn toàn chẳng giúp gì cho việc ôn tập.

Nếu bạn đã từng như vậy, mong rằng bạn sẽ không bao giờ lặp lại nó nữa. Bây giờ bạn đã biết cách tạo các ghi chú hữu dụng, hãy coi chúng như những công cụ đắc lực. Nếu bạn dự định dành phần lớn cuộc đời để ghi chép, bạn có thể sẽ muốn học tốc ký – môn sử dụng hàng loạt ký tự vòng và xoắn giống như các mật mã để đẩy nhanh tốc độ nắm bắt thông tin của bạn. Nếu không thì hãy thử áp dụng sáu phương pháp trên (và nói với bạn bè rằng bạn đang dùng một trong số chúng trên lớp.)

“Nếu Những Gì Thầy Ấy Nói Thật Sự Thú Vị, Tôi Đã Tỉnh Táo Hơn Rồi”

Thực ra, không phải mọi giảng viên đều thú vị. Nhưng cũng cần nói thêm rằng không phải lớp học chật ních sinh viên nào cũng là một tập hợp của những thính giả xuất sắc. Trong khi một số giáo viên cố gắng khuấy động những bài công kích của mình, chẳng có lý do gì để các sinh viên hy vọng rằng các tiết học sẽ mang tính giải trí như những trò chơi khăm hài hước trên các chương trình ti-vi đêm khuya.

Jay Leno có hẳn một đội ngũ những nhà hài kịch và viết kịch bản (chưa tính đến các cố vấn thời trang –vài giáo viên có thể sẽ thừa nhận đã từng nhờ đến sự giúp đỡ của các cố vấn này) giúp ông chuẩn bị suốt cả ngày cho những lời độc thoại 7 phút và 20 phút phỏng vấn. Trong khi đó, phần đông giáo viên trung học phải chuẩn bị năm giai đoạn 50 phút cho hai hoặc ba lớp khác nhau cỡ năm lần mỗi tuần, và đội của họ chỉ có một người (trừ khi nhân cách của họ bắt đầu bị chia nhỏ ra tại thời điểm đó vì quá căng thẳng). Sự thực thì công việc của họ là giáo dục chứ không phải pha trò cho chúng ta. Thử nghĩ xem bạn mất bao lâu để chuẩn bị cho bốn phút thuyết trình trong tiết học lịch sử – hàng giờ, nếu không phải là hàng tuần, đúng không nào? Điều này sẽ giúp bạn hình dung sẽ mất bao lâu để lên kế hoạch cho một tiết học 50 phút ở mức trung bình, chưa kể đến những tiết học thú vị hơn. Không để giáo viên thoát khỏi áp lực –việc học cần phải vui vẻ. Nhưng học sinh chúng ta cũng cần là những người học năng động.

Với tất cả những điều trên, hãy cùng quay lại vấn đề cơ bản đó là – vì bất cứ lý do gì – bài giảng thật nhạt nhẽo và nhàm chán, khi ngồi bên bàn học bạn hoàn toàn ngất lịm. Chỉ còn 30 phút học trên lớp và ngày mai có bài kiểm tra,… Bạn sẽ sống sót kiểu gì đây?

Nếu thử dọa dẫm bản thân để trở nên tập trung hơn thì sao nhỉ: Sẽ cực khó để bù đắp những gì bạn đã bỏ qua khi đang mải gật gà gật gù trong lớp và bạn có thể thi trượt. Lý do như vậy liệu có hiệu quả không? Không ư?

Còn sự xấu hổ với bạn bè trong lớp thì sao: khi bạn chảy nước miếng và ngáy o o trong lúc chợp mắt giữa tiết học, bạn không chỉ phá hủy bất cứ cơ hội nào để gây ấn tượng với giáo viên mà còn khiến lũ con gái cười lớn và anh bạn cầu thủ dãy bên kia chụp lại một tấm hình rồi gửi cho cả đội bóng, chúng sẽ chế giễu bạn hàng tuần liền. Không, cách này cũng không ổn lắm?

Các bạn nhỏ, đừng có thử cắt giảm giấc ngủ ở nhà. Hãy nhớ đến những con chuột thí nghiệm ôn tập bằng tiếng ngáy và để dành chứng mất ngủ cho lũ zombie.

TRÁNH XA CÀ PHÊ. Cà phê và tất cả những lon soda đó nữa. Điều này có vẻ không phải là những gì bạn mong đợi, nhưng trừ khi bạn đã tạo cho mình khả năng dung nạp caffeine bằng những ly espresso uống vội mỗi sáng trong một khoảng thời gian đủ lâu, sự tổng hòa của căng thẳng, thiếu ngủ, và lượng caffeine cao có thể dội ngược lại và khiến bạn bồn chồn, tăng động và mất tập trung. Thứ đó lẽ ra phải giúp bạn nhưng lại khiến tình hình càng thêm tồi tệ. Trà xanh hoặc trà đen với lượng caffeine vừa phải là lựa chọn an toàn hơn nếu bạn cần được tăng áp đôi chút.

NGẬM KẸO CỨNG. Loại có vị chua hoặc bạc hà có tác dụng lớn trong việc đánh thức vị giác và bộ não. Miễn là bạn không chép miệng, thổi bóng và không ném những hộp kẹo Nerds nhỏ xíu khắp lớp thì đa số giáo viên sẽ cho phép bạn ngậm kẹo. (nếu kẹo bị cấm trong lớp thì bí mật vĩ đại của việc phải che giấu hương vị ngọt ngào đang tan chảy trong miệng chắc chắn sẽ khiến bạn luôn cảnh giác). Nếu kẹo bị cấm tuyệt đối và giáo viên của bạn sẽ đốt ngay quyển sách này để làm rõ điều đó, hãy giải thích tình thế khó xử của bạn trước giờ lên lớp để xem liệu cô ấy có cho phép bạn nhai kẹo cao su ít đường hay không.

aa
NGÁP NHIỀU HẾT MỨC CÓ THỂ TRONG MỘT PHÚT. Sẵn sàng chưa, ngáp nào. Nếu không thể buộc mình ngáp, hãy nói to lên từ “ngáp” và tưởng tượng đứa ngồi cạnh đang ngáp. Ta thường liên hệ ngáp với buồn ngủ, những nhiều chuyên gia tin rằng ngáp thực sự là để đánh thức chúng ta. Bằng việc mở rộng họng và thanh quản để ngáp, ta đang cho phép một lượng lớn khí oxy tràn vào phổi, máu và não, và điều này sẽ giúp ta tỉnh táo hơn. Các nhà khoa học đã quan sát thấy các loài linh trưởng (khỉ đột và tinh tinh) ngáp trong những tình huống căng thẳng và nguy hiểm, nhiều khả năng đây là cách chúng xốc lại bản thân cho những gì sắp tới. Ngay cả loài chó cũng ngáp khi chúng (hoặc những người xung quanh chúng) bị căng thẳng. Hãy nghĩ về hành động này như là một nỗ lực của cơ thể để đánh thức bạn với một lượng lớn oxy tự nhiên và cái vươn vai thật rộng.

Miễn là giáo viên không gọi bạn trả lời câu hỏi, bạn nên vươn cả hai tay lên cao quá đầu khi ngáp để kéo căng cơ hoành thêm nữa cho càng nhiều khí oxy lọt vào trong. Cái ngáp của bạn nhiều khả năng sẽ lây truyền, và bạn sẽ khởi động một phong trào khắp cả lớp. Nhớ vỗ vai giáo viên của bạn sau giờ học và nói với ông ấy bạn đã phải buộc mình ngáp để tập trung tốt hơn khi lắng nghe thầy; nếu không làm vậy, ông ấy sẽ nghĩ bạn là một kẻ thô lỗ đấy.

ĐEO VÒNG CAO SU Ở CỔ TAY. Kéo nhẹ cái vòng rồi thả ra mỗi khi bạn thấy mình đang lịm dần. Nghe có vẻ tự làm khổ mình quá nhỉ, nhưng nó chẳng gây hại gì đâu (nếu bạn bắn nhẹ thôi) và nó sẽ đánh động vừa đủ để giúp bạn tỉnh táo. Nếu vẫn buồn ngủ, hãy chuyển sang chiến lược khác. Bạn không muốn làm mình bầm tím đâu, tỉnh dậy đi.

ĐAN MŨ PHÍA SAU LỚP. Không đùa đâu nhé, có tác dụng lắm đấy, nhất là khi bạn thuộc nhóm Vận Động. Khi hai tay đang bận rộn bạn nhiều khả năng sẽ tỉnh táo và vẫn có thể nghe được những gì giáo viên đang nói (giả định bạn đã học được cách vừa đan mũ vừa không bị phân tán bởi các mũi đan). Tuy nhiên, nếu chọn cách này bạn cần được sự đồng ý của giáo viên trước, nhớ giải thích rằng bạn vẫn tập trung và ghi chép nhưng cần phải giữ hai tay bận rộn bởi tối qua đã thức khuya học bài và giờ đang gặp rắc rối với việc giữ bản thân tỉnh táo. Đặt bút và vở ở trạng thái sẵn sàng và ưu tiên bài tập về nhà hơn là công việc thủ công để giáo viên biết bạn thực sự nghiêm túc. Hãy chuẩn bị cho việc bị thầy gọi vài lần lúc đầu để xác nhận (với thầy và với cả lớp) rằng bạn thực sự đang để tâm học hành. Nếu bạn chứng minh được mình vẫn đang làm đúng nhiệm vụ và không gây ảnh hưởng tới các bạn khác trong lớp, có lẽ giáo viên sẽ để bạn thỉnh thoảng đan lát trong lớp. Phương pháp này phát huy tác dụng với tôi. Ai muốn một cái mũ len nào?

LẤY CHÌ MÀU RA VÀ VẼ THÔI. Miễn là những bức phác thảo của bạn liên quan đến chủ đề đang học (và được đánh giá là phù hợp cho trẻ nhỏ), nó có thể là một cách chấp nhận được để bạn vừa học vừa tập trung hơn trong lớp. Nhớ ghi chép bên cạnh hình vẽ để có thứ để học ngoài phiên bản tự vẽ của Spaceman Spiff trong cuộc săn vàng năm 1949. Gọi minh họa trên giấu của bạn là “đồ thị” và có khi bạn lại được thêm một ngôi sao dính.

MÃ HÓA MÀU SẮC CHO CÁC GHI CHÉP. Nếu vẽ tranh minh họa không được cho phép, hãy dùng bút chì màu như với Ghi Chú Cầu Vồng mà chúng ta đã bàn đến trước đây. Màu sắc tươi sáng như cam hoặc đỏ có thể đánh thức các giác quan, và việc thay đổi màu sắc giữ bạn luôn bận rộn và nhiều khả năng là tỉnh táo hơn. Nếu ngủ gật trong lớp thường xuyên là vấn đề của bạn, có lẽ bạn nên mang thập niên 1980 trở lại và mua một loạt dụng cụ học tập sặc sỡ như đèn nê-ông để khiến đồng tử trong mắt luôn rạo rực. Ngoài ra, chủ động tương tác với các ghi chép bằng màu sắc sẽ khiến thời gian trôi nhanh hơn và giúp bạn tập trung hơn.

LÀM GÌ ĐÓ KHÁC ĐI. Nếu vấn đề của bạn liên quan nhiều hơn đến việc học thật rối rắm hơn là giờ giấc ngủ nghỉ thì đã đến lúc tham gia nhiều hơn vào các hoạt động trên lớp. Đi học với một danh sách các câu hỏi bạn muốn tìm ra lời đáp khi nghe giảng. Coi nó như một cuộc săn tìm kho báu.

Làm thế nào để nghĩ ra mấy câu hỏi đó? Hỏi hay đấy. Khi đọc trước bài từ tối hôm trước, ghi lại những gì bạn thấy khó hiểu, những cái tên bạn không rõ, những điều bạn thấy bất đồng và sau khi làm tất cả những điều trên, bạn sẽ hiểu hơn kiểu câu mình cần hỏi. Sau đó, ngả ra sau và lắng nghe những gì giáo viên giảng về các vấn đề này và đặt câu hỏi liên quan đến bài giảng. Nghĩ về điều này như là sự đánh đố giáo viên – bây giờ nó lại thành một phần thưởng khích lệ nhé! Theo dõi các câu hỏi của chính mình sẽ giúp bạn tập trung và tiếp thu nhanh hơn.

NẾU MỌI BIỆN PHÁP ĐỀU THẤT BẠI, ĐI NGỦ SỚM ĐI. Bạn có bài tập về nhà và các thời hạn nộp bài và một công việc và môn bóng vợt, nhưng hãy nhớ về những con chuột thí nghiệm chúng ta đã từng đề cập đến. Nếu chuột cần ngủ để não chúng nhớ đường tìm phô-mai, bạn chắc chắn cũng cần ngủ để nhớ hàm lượng giác. Tìm nhanh trên Google xem thiếu niên cần bao nhiêu thời gian để ngủ mỗi ngày – những trang web uy tín nhất đều đồng tình rằng người trẻ từ 12 đến 24 tuổi cần ít nhất 8 đến 9 tiếng mỗi đêm. Thử tính 9 tiếng trên gối hàng đêm cho một tuần xem nó có giúp bạn cải thiện sự tập trung không nhé. Nói chung, bạn càng tập trung thì càng sớm xong việc (vì thế, tốn ít thời gian để học hơn). Bạn có thể ngủ nhiều hơn số thời gian bạn có một chút lúc ban đầu nhưng cuối cùng thì mọi thứ sẽ cân bằng lại thôi.

Dù các bài giảng không hề có vẻ sảng khoái ngay từ khi nó mới bắt đầu (ngay cả từ “bài giảng” nghe cũng rất khô khan, lỗi thời và gây hôn mê, phải không nhỉ?), bản thân việc học có thể là một quá trình đầy hứng khởi. Trí tuệ khiến bạn mạnh mẽ hơn và làm người thông minh có thể là một cảm giác cực đỉnh.

“Tôi Vừa Đọc Xong Một Cuốn Tiểu Thuyết và

Chẳng Hiểu Nó Nói Về Cái Quái Gì?”

“Đồi gió hú” không dễ đọc và có lẽ không phải là cuốn bạn sẽ chọn để cuộn tròn nằm đọc trong một buổi chiều mưa. Giống như nhiều tác giả khác, Emily Bronte đòi hỏi sự toàn tâm chú ý từ phía độc giả, và thế là quá đủ để gây ra chứng nhức đầu cho bất cứ ai. Không sao cả nếu bạn cảm thấy khó hiểu đôi chút ở một đoạn văn ngắn, nhưng đọc cả chương (thậm chí cả quyển) mà chả hiểu gì thì hơi khó tha thứ đấy. Trước khi lên lịch để ăn năn sám hối suốt cả tuần, hãy cân nhắc các cách dưới đây để giúp bạn đọc hiểu tốt hơn.

KIỂM TRA MỨC ĐỘ TỈNH TÁO khá đơn giản: sau khi đọc xong một đoạn, ngừng lại và tự hỏi “mình vừa đọc cái gì ấy nhỉ?”. Nếu bạn không thể trả lời được câu hỏi này, đừng đọc tiếp nữa! Trên thực tế, ngay khi nhận ra mắt mình đang lướt trên trang sách mà không tiếp thu được một chút nào vào đầu, NGỪNG LẠI NGAY. Quay về chỗ cuối cùng mà bạn còn nhớ được những gì đã đọc và bắt đầu lại từ đó.

TÓM TẮT là cách rất tuyệt để tạo thói quen tự tóm tắt – ngay cả khi đó không phải bài tập được giao. Sau khi đã đọc hết một chương tiểu thuyết, viết một đoạn văn ngắn (thật ngắn-chỉ vài câu thôi nhé) tóm lược lại các ý chính bạn vừa đọc được. Nếu chương đó không liền mạch hoặc cực kỳ dài, bạn có thể tóm tắt ở vị trí cần thiết trong chương. Đọc tóm tắt là sự mở rộng tự nhiên của việc kiểm tra sự tỉnh táo. Bạn sẽ sớm nhận ra liệu mình có hiểu tại sao nhân vật Healthcliff và Hindley trong “Đồi gió hú” không hợp nhau. Thêm vào đó, bạn sẽ có phiên bản miễn phí các ghi chú về Cliff để học cho bài kiểm tra cuối kỳ ngay khi đọc xong cuốn sách.

VẼ SƠ ĐỒ DIỄN BIẾN CỐT TRUYỆN là họ hàng của việc đọc tóm tắt và là việc yêu thích của cá nhân tôi bởi chúng rất đơn giản và hữu dụng khi tôi cần ôn lại và lần theo dấu vết của mình khi bỗng cảm thấy bị lạc lối. Nếu bạn không đủ kiên nhẫn để viết tóm tắt ở cuối chương và thích các sườn bài cho từng chương hơn các chú giải cho từng đoạn, bạn sẽ thích phương pháp này. Khi bắt đầu đọc một chương truyện, viết số thứ tự chương hoặc tên của nó vào vở. Sau đó, mỗi khi các sự kiện chính xảy ra trong cốt truyện, ví dụ như một hành động đáng kể hoặc địa điểm mới xuất hiện, viết lại chúng. Chỉ từ 3 đến 5 chữ là đủ, đi kèm với các mũi tên để biểu thị trật tự thời gian. Nếu bạn ghét các đường kẻ, bạn có thể bắt đầu từ giữa trang giấy rồi di chuyển xung quanh trang theo diễn biến của cốt truyện. Việc đó không ảnh hưởng gì cả. Cái khó của phương pháp này là phải thật ngắn gọn và bạn sẽ sớm biết cách sử dụng nó.

Một khía cạnh tốt của phương pháp này là khi mọi người đang vắt óc để nhớ thứ đầu tiên Scout tìm được trên cây trong cuốn “Giết chết con chim nhại”, bạn có thể xem lại sơ đồ của mình và tự hào tuyên bố đó là hai cái kẹo cao su. Nhớ thêm vào ghi chú số thứ tự trang nữa nhé để bạn có thể giở ngay chúng ra khi cần.

MỞ RỘNG LỀ là việc chúng ta đã đề cập ở chương bốn nhưng nó đáng được nhắc lại cộng thêm vài chi tiết nữa. Nếu bạn không có những chiếc bút màu ở gần mình (thứ sẽ giúp bạn tham khảo các ghi chú dễ dàng hơn), dùng thứ gì đó để viết ra lề sách (nên là thứ khác ngoài bút chì nhé). Tại đây, dùng các biểu tượng hoặc màu sắc để đánh dấu từ khóa, ý chính, trích dẫn, hoặc các sự kiện quan trọng.

Một điểm cực kỳ cơ bản (nhanh, chép lại nào) là khi các tác giả viết những thứ kiểu như “Một là, blah blah blah, hai là, blah blah blah” hãy nhớ đánh dấu bên lề cạnh Một là và Hai là số Một và số Hai thật lớn. Nhiều khả năng, từ đây tác giả sẽ đưa ra kết luận đáng lưu ý (ông ấy sẽ không in đậm nó đâu). Hoặc ông ấy đã khẳng định quan điểm của mình trước đó và hai điểm trên là những luận cứ của ông. Trong cả hai trường hợp, khi bạn xem lại các lý lẽ của tác giả bạn sẽ có những chỉ dẫn tuyệt hảo để tìm được (và tương tác) với cách ông lập luận vấn đề. Việc này sẽ giúp tạo nguồn cung xuất sắc cho vô số trích dẫn để thêm vào bài luận sau này.

SỐNG CHUNG VỚI BÚT NHỚ DÒNG có thể biến cây bút này thành một công cụ kỳ diệu hoặc vũ khí gây hoang mang. Chiến thuật là nên dùng ít một thôi. Hơn 10% trang giấy bị tô sáng là quá nhiều. Nhiệm vụ của bút nhớ dòng là giúp bạn xem lại những gì quan trọng nhất trong văn bản bằng việc lôi kéo sự chú ý của mắt về phía chúng trên trang sách bạn cho rằng hàm chứa các nội dung trọng yếu. Cân nhắc tô sáng các nội dung sau:

Tên các nhân vật khi chúng lần đầu xuất hiện

Ngày tháng cần nhớ cũng như sự kiện xảy ra vào thời điểm đó

Từ khóa và từ mới

Trích dẫn cần nhớ

Luận điểm hoặc luận cứ tác giả đưa ra

Các chủ đề trong quá trình phát triển của nó, hoặc các trích dẫn bổ trợ cho chủ đề

Những vấn đề khó hiểu hoặc bất đồng để hỏi lại giáo viên hoặc đưa ra trong buổi học nhóm

Danh sách trên chỉ là điểm bắt đầu thôi. Tùy thuộc vào môn học hoặc cuốn sách, sẽ có rất nhiều những chi tiết hữu dụng khác cần được tô sáng.

Đọc là một hoạt động, nó đòi hỏi bạn phải NĂNG ĐỘNG. Do vậy, đừng nhìn chằm chằm vào trang sách; hãy viết lên nó. Khi bạn đầu tư công sức vào các Đầu Vào với một cuốn sách, nhiều khả năng bạn cũng sẽ làm tương tự với các Đầu Ra và tích lũy kiến thức để thể hiện trong bài luận điểm A của mình.

“Tôi quá căng thẳng nên không thể tập trung nổi”

Chưa từng có câu nào đúng hơn thế từng được nói ra. Có thể đúng có thể không nhưng bất cứ ai nói câu này đều đúng cả. Khi chúng ta bị căng thẳng, tim sẽ đập nhanh hơn và cơ thể chuyển từ chế độ thư giãn sang thứ gọi là chế độ “tham chiến hoặc thoái lui”, lúc này ta sẵn sàng so găng chiến đấu hoặc biến ngay khỏi nơi này.

Mức độ phản ứng của chúng ta thay đổi theo độ căng thẳng mà ta đang có, nhưng đến một mức nào đó những người kẻ xì-trét tiêu cực và tích cực sẽ xuất hiện. Khi cơ thể bạn chạm đến ngưỡng sống còn, nó sẽ tắt các hoạt động trí não để tập trung vào các giác quan (trong trường hợp bạn muốn chạy thoát). Bạn có thể tưởng tượng ra rất ít ích lợi đến từ việc ngồi bên bàn học, biết rõ mùi của căn phòng và màu của cây viết nhưng không có tí khái niệm nào về tầm ảnh hưởng của vua Sejong đến Hàn Quốc dưới triều đại Chosun. Tin tốt là có những cách bạn có thể làm trước để chế ngự các tuyến nội tiết giúp bộ não quản lý căng thẳng tốt hơn và tập trung vào việc học của bạn.

Tập thể dục thường xuyên (20-25 phút, 3 lần/tuần)

Hướng đến con số năm (là ăn ít nhất năm suất hoa quả tươi và rau xanh mỗi ngày, rất tiếc là bánh ngọt vị hoa quả không được tính nhé).

Giảm lượng caffeine (nó chỉ làm tăng thêm tình trạng căng thẳng thôi)

Nhắm mắt ngủ ít nhất tám tiếng (liên tục) mỗi đêm

Cầu nguyện hoặc thiền

Chơi với thú cưng (mượn tạm con chồn nhà hàng xóm nếu cần thiết). Các bệnh viện cho biết bệnh nhân của họ hồi phục mau hơn sau khi nựng các con vật.

Lên lịch thường xuyên cho những hoạt động đem lại cho bạn niềm vui (thậm chí cả khi đó là vẽ đồ gốm hoặc khắc sáo)

Dành thời gian bên bạn bè (nếu chưa có ai, hãy làm quen với vài người bạn)

Làm tình nguyện tại các bệnh viện, nhà thờ hay trường học (cuộc sống của bạn sẽ bớt phần lo lắng hơn khi bạn giúp người khác giải quyết các vấn đề của họ)

Hoãn việc hẹn hò lại một chút (nó quá là căng thẳng và rối rắm, bạn sẽ thấy dễ tập trung tại trường hơn nếu bớt suy nghĩ về người đặc biệt của mình). Có rất nhiều thời gian dành cho sự lãng mạn sau này. Lập Thời Gian Biểu

Lập nhóm cùng học (nhiều bộ não tốt hơn chỉ có một, nhưng nhớ đảm bảo bạn đi theo một kế hoạch học nhóm cân bằng sẽ được mô tả ở chương sau, nếu không nó sẽ làm tăng thêm chứ không hề giảm bớt sự căng thẳng của bạn)

Lập danh sách 20 điều khiến bạn cảm thấy biết ơn

Hít vào năm hơi cực kỳ cực kỳ sâu (nó sẽ giải phóng vào trong máu các hormone giúp bạn bình tĩnh).

Mua một cái kẹo mút và nghĩ về những điều tốt đẹp

Chọn một trong số những cách trên để áp dụng và dần hình thành những thói quen sẽ giúp bạn giảm bớt căng thẳng cũng như tạo ra môi trường học tập tốt hơn (chưa kể sẽ khiến đời bạn tươi đẹp hơn)

“Tôi không biết thời gian của mình biến đi đâu hết”

Thứ duy nhất mọi người trên thế giới đều mong mỏi, đó là có thêm thời gian. Các ứng dụng và công nghệ hiện đại giúp ta tiết kiệm một lượng lớn thời gian nhưng ai là người có thể tìm ra chúng? Cách tốt nhất để tiết kiệm thời gian là xem xét nơi bạn đã dùng chúng. Hãy đảm bảo việc cố định những thời giờ không cần bàn đến, như là thời gian bạn dành cho trường học (bạn có thể chia nhỏ ra thành các tiết học, nhưng không cần thiết), công việc, và các giờ học piano.

Quan trọng là bạn chủ động lựa chọn cách mình sử dụng thời gian và như vậy thay vì nhìn nó tan biến bạn sẽ quyết định địa điểm nó đi tới.

“Học thật là chán và cô đơn”

Vậy ư, hãy rủ thêm vài người nữa đến! Tốt hơn là nhắm vài người trong lớp mà ít ra có vẻ đang dốc lòng để đạt được các mục tiêu của họ ấy (sự thông minh không quá quan trọng đối với những người cần mẫn này nếu so với tác phong làm việc) và lập nhóm cùng học. Khoảng bốn đến năm người là vừa phải cho một nhóm; nó đủ lớn để chia sẻ công việc và cũng đủ nhỏ để ai cũng có cơ hội thực hành. Một nhóm được quản lý tốt sẽ khiến quá trình học tập trở nên thân thiện hơn và hy vọng là bớt căng thẳng hơn bởi bạn không phải làm mọi việc một mình. Dưới đây là vài điểm trọng yếu giúp bạn xây dựng một nhóm tuyệt vời cũng như vài đặc quyền để khiến bạn cảm thấy bị kích thích.

TÍNH TRÁCH NHIỆM. Nếu bạn biết có ai đó đang mong muốn được mình chia sẻ các ghi chép, bạn có lẽ sẽ tập trung hơn vào bài giảng trên lớp. Nếu bạn biết nhóm bạn sẽ đố mình những câu hỏi dựa trên đề cương ôn tập trước các bài kiểm tra, có lẽ bạn sẽ chăm học hơn. Việc có ai đó trông cậy vào bạn đảm bảo sẽ thúc đẩy bạn làm tốt hơn.

GIỜ CHƠI. Nhiều công cụ học tập đề cập đến trong chương 4 rất hợp với việc học nhóm. Các trò như Cờ Tỉ Phú, Đố Vui đều là lời đánh đố liên quan chiến lược kinh doanh và các sự kiện lịch sử.

Nếu bạn quyết định thử chơi mấy trò này trong buổi học nhóm tới thì hãy chia nhỏ và hoàn thành càng nhiều phần việc càng tốt trước buổi hôm đó để mỗi người trong nhóm có sẵn một danh sách hỏi-đáp để mang tới. Như vậy, khi ngồi lại với nhau, cả nhóm đã sẵn sàng chơi (và danh sách của mỗi người đều sẽ đầy bất ngờ). Chìa khóa cho việc học nhóm là bạn đã chuẩn bị trước để tập trung học với rất ít sự phân tán và hoàn thành công việc nhanh chóng hơn. Các nhóm gặp nhau để viết câu hỏi hoặc tạo các tài liệu học thường hoạt động kém hiệu quả hơn. Thời gian họ dành cho việc tạo tài liệu tốt hơn nên được dùng để kiểm tra lẫn nhau về các tài liệu đó.

GẶP GỠ ĐỂ TRAO ĐỔI. Học nhóm là thời điểm rất tuyệt để trao đổi công cụ học tập bởi bạn biết rõ những người trong nhóm và có thể tin tưởng tài liệu học của họ có chất lượng tốt. Điều này cũng đúng với chiều ngược lại.

DẠY LẠI KIẾN THỨC CHO NHAU. Các nhà khoa học đã tìm ra rằng một trong những cách tốt nhất để học thứ gì đó là dạy chúng cho người khác. Đó là lý do tại sao nhóm của bạn không cần những thành viên thông minh nhất, mà chỉ những người chăm chỉ nhất. Với những gì đồng đội không biết, bạn có thể giải thích… cả bạn và anh ấy sẽ cùng trở nên thông minh hơn. Bạn sẽ muốn biết chắc rằng mọi thành viên đều có trình độ tương tự nhau để không có ai là người luôn ì ạch phía sau trong nhóm. Sẽ có những thời điểm bạn thấy tất cả mọi người đều cảm thấy khó hiểu và ngược lại, chưa kể đến việc các nền tảng kiến thức của bạn thường giống nhau. Trên thực tế, bạn sẽ làm tốt hơn nếu đa dạng hóa các sở thích của mình. Học nhóm có những thế mạnh riêng, vậy nên hãy tận hưởng sự cho đi và nhận lại.

Điều gì góp phần xây dựng nhóm?

Học nhóm có thể rất tốt, cũng có thể cực kỳ rắc rối. Một nhóm có thể xích mích khi các thành viên đưa ra những kỳ vọng khác nhau về thời gian và cách thức làm việc, một tình huống đầy thử thách nếu cả nhóm là những người bạn tốt của nhau và không muốn những cáu giận của việc cùng học ảnh hưởng đến tình bạn của họ. Thử thách càng lớn hơn khi có một số thành viên trở nên lười biếng và muốn người khác làm hộ phần việc của họ. Chẳng dễ dàng gì khi phải thị uy với một người bạn và càng khó hơn khi phải mời người đó ra khỏi nhóm. May mắn thay, có vài biện pháp phòng chống bạn có thể dùng để đảm bảo nhóm của mình khỏe mạnh và thành công.

Nếu bạn là kiểu người làm-mọi-thứ-đến-độ-hoàn- hảo và mong đợi mọi người đều giống mình, hãy tìm những người như vậy để lập nhóm bất kể đó có phải là bạn thân nhất của bạn hay không. Nếu bạn thuộc kiểu tôi-muốn-học-nhưng-phải-vui-cơ, bạn có lẽ không nên học nhóm. Thật ra, nếu bạn tham gia vào một nhóm nào đó, bạn sẽ chẳng hoàn thành được mấy việc và thời gian chơi bời cũng sẽ kém vui hơn vì bạn luôn có một đống việc lơ lửng trên đầu. Thay vào đó, lên kế hoạch cho vài sự kiện xã hội với bạn bè và dùng chúng như sự khích lệ bản thân làm xong việc mau chóng hơn. Làm trước, chơi sau. Nếu bạn thực sự nghĩ học nhóm có thể giúp mình, hãy đăng ký làm thành viên một nhóm làm-mọi-thứ-đến-độ- hoàn-hảo hùng hậu với nhận thức rõ ràng rằng nếu họ không hài lòng với phần việc của bạn, họ có thể buộc bạn ra khỏi nhóm – không để bụng gì cả. Bạn thậm chí nên sẵn sàng tham gia thời gian thử thách để họ đánh giá chất lượng công việc của mình. Quan trọng là bạn là đứa muốn-học-nhưng-phải-vui-cơ duy nhất trong nhóm, như vậy bạn sẽ có ít khả năng làm chệch hướng sự tập trung của cả nhóm.

Chỉ có kẻ thua cuộc mới cần học gia sư

Thỉnh thoảng sự xa lạ của việc làm việc với những người bạn không quen biết khiến bạn đỡ ngại đặt các câu hỏi mà bạn đã lo rằng chúng thật ngớ ngẩn. Nếu bạn không muốn làm việc với người lạ, hãy tìm một bạn học người có vẻ nắm chắc kiến thức và nhờ cô ấy phụ đạo cho mình hoặc nhờ giáo viên giới thiệu cho vài người. Họ nhất định sẽ có những gợi ý phù hợp.

Bạn không cần lo lắng về tiền học vì việc này đem lại lợi ích cho cả đôi bên. Như tôi đã nói trước đây, khi kèm cặp bạn, người bạn kia sẽ củng cố kiến thức cô ấy đã biết và bị thách thức bởi những điều chưa biết, khiến cô ấy hiểu sâu hơn về môn học. Còn bạn thì sẽ thông minh hơn trong quá trình học. Và cô bạn ắt hẳn sẽ muốn ghi dòng chữ “gia sư” vào đơn ứng tuyển đại học. Ai cũng có lợi. Còn về ý kiến chỉ có kẻ thua cuộc mới cần học gia sư, tôi muốn hỏi bạn ai mới là kẻ thua cuộc thậm tệ hơn – người luôn bị điểm kém vì cậu ta không hiểu bài, không nhờ giúp đỡ và do đó không giành được học bổng, một điểm tổng tốt để vào Đại học và rồi bỏ lỡ cả một sự nghiệp rực rỡ trong tương lai… hay người đã tìm kiếm sự giúp đỡ, thi đỗ và có các sự lựa chọn? Khi lựa chọn điều quan trọng là hãy luôn nghĩ về các lợi ích sau cùng chứ không phải phản ứng của bạn học.

Mối quan hệ trong việc học phụ đạo có thể sẽ khá hơn với học nhóm khi bạn phải vật lộn với một môn học bởi thầy và trò gắn với kết nhau thông qua những kỳ vọng thực tế. Còn trong nhóm bạn được mong đợi sẽ làm phần việc của mình như những người khác. Thật không công bằng với các thành viên khác khi họ tham gia vào nhóm và biết rằng bạn sẽ luôn tụt lại phía sau. Như vậy sẽ rất khó xong việc và họ có thể giận dữ với bạn. Ngoài ra, bạn cần được giúp đỡ. Chẳng có gì phải phô trương trong mối quan hệ với người kèm cặp bạn. Cô ấy biết mục đích của mình – giúp bạn học tốt. Do vậy, nếu bạn đang chìm nghỉm với một môn học, hãy giữ những người bạn là những người bạn, gia sư mới là người phụ đạo cho bạn.

Nhóm của tôi có vẻ đang lạc lối

Việc nhóm của bạn bắt đầu từ hình thành những người bạn thân nhất không quan trọng. Nhưng việc nó kết thúc tốt đẹp thì có. Để đảm bảo có một nhóm mạnh và một cái kết vui vẻ, tất cả thành viên cần đồng ý với danh sách công việc cụ thể để giúp mọi việc hoàn thành hiệu quả và nhanh chóng ngay từ đầu. Xác định thời điểm bắt đầu, kết thúc và ý tưởng chung về nhịp độ hoạt động của nhóm mà bạn mong muốn. Ví dụ, nhóm sinh học nên gặp tại thư viện lúc 4 giờ chiều, thảo luận các vấn đề khó hiểu phổ biến từ các tiết học tuần trước, chia sẻ ý tưởng cho các dự án cá nhân về đề tài nguyên nhân sắp phải nộp, trao đổi thẻ học, kiểm tra lẫn nhau chuẩn bị cho bài kiểm tra tuần tới, và kết thúc lúc 5 rưỡi.

Lịch trình có thể thay đổi theo tuần, bạn nên tạo một kế hoạch chung để tiện theo dõi hàng tuần và giúp cả nhóm theo đúng lịch trình.

Khi đang ở giai đoạn sớm nhất của việc lên kế hoạch cho nhóm, hãy quyết định việc nên gặp nhau ở đâu, vào thời gian nào thì tiện cho cả nhóm và môn học cụ thể cần trao đổi là gì. Ước lượng xem bạn cần dành mấy tiếng học nhóm mỗi tuần. Sau cùng, thiết lập những chỉ dẫn định nghĩa về Thành Viên Lý Tưởng của nhóm để bạn có các tiêu chí mà hướng tới cũng như để những người khác biết trước điều gì sẽ xảy ra với những kẻ trở nên lười biếng. Tiến hành sự chuẩn bị trước này vào bữa trưa để mọi thành viên khi họp mặt lần đầu đều đã hiểu rõ mình mong đợi gì ở những người khác và ngược lại. Nếu được thiết kế tốt, một nhóm cùng học có thể giúp bạn tận dụng thời gian hiệu quả và thậm chí hình thành những tình bạn tuyệt vời trong tương lai.

Các ghi chú tổng hợp dành cho bạn

Chương này tính đến thời điểm hiện tại là chương dài nhất, ý tôi là bạn nên cực kỳ hạnh phúc vì lúc này tất cả các ghi chú liên quan đều đã được viết sẵn cho mình.

1. “Cái này đâu có được ghi trong vở của tôi” bởi tôi nghĩ mình không biết phải ghi nó ra như tế nào – nhưng giờ thì tôi biết rồi.

– Hãy sẵn sàng trước khi lớp học bắt đầu

– Ghi lại hết mọi thứ giáo viên viết cũng như những gì cô ấy nói khi đang giảng bài

– Nhanh tay lên bằng việc tạo ký hiệu cho các khái niệm để ghi chép nhanh hơn

– Tập trung luyện tập kỹ năng vừa viết vừa lắng nghe những gì giáo viên nói

2. “Tôi có đọc ghi chú bao giờ đâu, viết làm gì cho tốn giấy”. Tôi đã từng nghĩ vậy. Tôi không hiểu mình viết gì nên không dùng chúng, giờ tôi có sáu cách mới để ghi chép.

– Kiểu Roman là kiểu cơ bản I, II, A ,B… để ghi chú trong sách và cho bài giảng

– Kiểu Cornell dùng hai cột, ghi chép ở một cột và nhận xét ở cột bên cạnh, dành chỗ để tóm tắt ở cuối trang

– Kiểu Rối Mắt đặt tiêu đề lên đầu và ký hiệu dấu thăng về phía bên trái để cạnh các ý tôi nghe được

– Sơ đồ nhền nhện trông giống như cuộc sum họp của bầy nhện trên giấy và đưa ra bức tranh toàn cảnh về sự liên kết của các khái niệm.

– Kiểu tạo mẫu dùng ghi chép trên lớp của tôi để tạo các kết cấu sử dụng bọt biển, tăm như là minh họa cho các ý chính. Dành để tổng kết trước kỳ thi cuối kỳ.

Kiểu lợi ích sau cùng đòi hỏi sự cẩn thận. Tôi tổng hợp ghi chép trên lớp cho mỗi môn vào một tấm thẻ và đến cuối tuần tôi tập hợp chúng vào chung một tấm thẻ. Đến cuối học kỳ tôi lại nén tất cả vào một tấm thẻ, GIỮ GÌN TẤT CẢ CÁC TẤM THẺ.

3. “Nếu Những Gì Thầy Ấy Nói Thật Sự Thú Vị, Tôi Đã Tỉnh Táo Hơn Rồi”. Cứ như vậy hoặc tôi có thể tìm đến những cách khác để tập trung thay vì hy vọng lớp học sẽ trở nên thú vị hơn. Chiến thuật tỉnh táo:

– Tránh xa cà phê và tất cả các loại chứa caffeine

– Ngậm kẹo cứng hoặc kẹo bạc hà

– Ngáp nhiều hết mức có thể trong một phút để bơm oxy vào máu

– Đeo vòng cao su ở cổ tay và bắn ra bắn vào (nhẹ thôi!)

– Đan mũ phía sau lớp hoặc móc một cái vòng tay

(tất nhiên là với sự cho phép của giáo viên)

– Dùng chì màu vẽ hình minh họa cho chủ đề bài học

– Mã hóa màu sắc cho các ghi chép: nói thế là đủ rồi

– Làm gì đó khác đi bằng việc đem ghi chép đã chuẩn bị khi đọc trước bài tối qua đến lớp và đặt câu hỏi với giáo viên

– Nếu mọi biện pháp đều thất bại, ngủ sớm đi. Ừ được thôi.

4. “Tôi Vừa Đọc Xong Một Cuốn Tiểu Thuyết và Chẳng Hiểu Nó Nói Về Cái Quái Gì?”

– Kiểm tra mức độ tỉnh táo là khoảng ngừng giữa các đoạn văn, các trang và các chương, để xác nhận tôi hiểu những gì mình đọc đến đâu

– Đọc tóm tắt cốt truyện hoặc các khái niệm chung khi viết

– Vẽ sơ đồ diễn biến cốt truyện để tạo khung xương cho cả chương truyện, rất tiện để ghi lại thuật ngữ mới hoặc các diễn biến trong cốt truyện

– Mở rộng lề ghi chú luôn trên trang sách nếu nó là của tôi, dùng màu sắc và ký hiệu để thể hiện ý kiến của tôi

– Sống chung với bút nhớ dòng để đánh dấu các trích dẫn, ngày tháng, thuật ngữ hoặc những điểm gây bất đồng, nếu cuốn sách là của tôi

5. “Tôi quá căng thẳng nên không thể tập trung nổi” Bộ não đã sập nguồn khả năng học của tôi bởi nó nghĩ tôi cần rút lui hoặc bay đi. Tôi có thể giảm căng thẳng và giúp bộ não tập trung trở lại với thái cực quyền, một cái kẹo mút vị nho và dắt Sparkie đi dạo.

6. “Tôi không biết thời gian của mình biến đi đâu hết” Tôi làm Bản Đồ Thời Gian và cải tổ lại lịch trình của mình để có thời gian làm việc, học, ở bên gia đình và gặp gỡ bạn bè.

7. “Học thật là chán và cô đơn” nên tôi sẽ mời vài người cụ thể để lập nhóm. Chúng tôi sẽ cùng thảo luận và thống nhất về mục đích, hậu cần, công việc cần làm và kỳ vọng cho nhóm trước khi nó thành chính thức.

– Tính trách nhiệm thúc đẩy tôi cố gắng hết mình

– Giờ chơi tìm cách cùng học và cùng vui

– Gặp gỡ để trao đổi đạo cụ học tập

– Dạy lại kiến thức cho nhau giúp người khác học bài, giúp tôi thông minh hơn

– Điều gì góp phần xây dựng nhóm? Nhóm cần mục tiêu đúng đắn, kế hoạch vui chơi và sự pha trộn thành viên phù hợp

– Chỉ có kẻ thua cuộc mới cần học gia sư tốt hơn việc học nhóm khi mà tôi cực kỳ tụt hậu

– Nhóm của tôi có vẻ đang lạc lối nhưng nếu chúng tôi có kế hoạch rõ ràng, chúng tôi có thể sẽ thành công.

Học Siêu Tốc Nhờ Tư Duy Khác Biệt

Nguồn: Internet

BÌNH LUẬN

Please enter your comment!
Please enter your name here