Thông qua việc tìm hiểu cấu trúc của não bộ và phương thức hình thành trí nhớ của nó, cuốn sách cung cấp các kỹ năng cần thiết để rèn luyện trí nhớ, giúp nâng cao hiệu quả trong công việc và học tập.

Một số trích dẫn hay trong sách:

1. Lấy ví dụ, nếu bạn xem lại những bài thơ của Xuân Diệu hàng ngày trong vài tuần sau bài kiểm tra và sau đó khoảng một lần một tuần trong vài tháng, bạn đang trên đường trở thành thiên tài – hoặc ít ra là ghim chúng vào trong Trí Nhớ Dài Hạn. Đương nhiên là nếu bạn ngừng nghĩ về Xuân Diệu sau vài tháng xem đi xem lại thơ của ông, khả năng nhớ về những bài thơ đó sẽ dần bị hao mòn đi. Bạn càng dùng thông tin ít, bộ não càng đẩy chúng ra xa hơn về phía sau của bộ nhớ, và sẽ cần tới nhiều nỗ lực hơn để lôi nó ra sử dụng sau này.

2. Bằng cách không tự làm quá tải não bộ của mình, bạn đang giúp đỡ chính mình. Có thể bạn không nhận ra điều này, nhưng bạn có thể hấp thụ được một lượng nhỏ sự thật và ý tưởng ở một thời điểm. Và cách duy nhất bạn có thể hấp thụ thông tin liên quan một cách hiệu quả là phớt lờ những thông tin không liên quan.

3. Vậy bí quyết ở đây là gì? Nếu bạn tìm cách liên kết một sự kiện đơn lẻ hoặc một ý tưởng trừu tượng (những điều khó ghi nhớ) với những điều bạn đã biết hoặc với một bức tranh, một mô hình, một dạng vần điệu hoặc một câu chuyện (những điều dễ ghi nhớ), thì việc ghi nhớ sẽ trở nên rất dễ dàng.

Trích đoạn sách hay

CHUẨN BỊ THÔNG TIN CẦN GHI NHỚ

1. Chọn lọc thông tin

Quy tắc 80:20

Khoảng một thế kỷ trước, một nhà kinh tế học người Ý có tên Vilfredo Pareto nhận thấy rằng trong bất kỳ nhóm chủ thể nào, chỉ một phần nhỏ đóng góp hầu hết toàn bộ giá trị. Ví dụ, trong một công ty bán năm loại sản phẩm, thì một trong số đó có thể chiếm hầu hết số lượng bán ra; nếu công ty đó có 100 khách hàng, thì khoảng 20 khách hàng sẽ mang lại hầu hết các đơn hàng. Nếu bạn sắp xếp sản phẩm hoặc khách hàng hay bất cứ thứ gì theo thứ tự quan trọng, mỗi thành tố xếp thứ 2 và sau đó sẽ có giá trị ít dần đi. Sau một điểm nào đó, giá trị của một sản phẩm mới hoặc một khách hàng sẽ trở thành không quan trọng.

Khoảng một nửa thế kỷ sau đó, một nhà ngôn ngữ học người Mỹ có tên George Kingsley Zipf (khi còn nhỏ thường đeo kính dày cộp và bị bạn bè cùng lớp trêu chọc rất nhiều) đã nhận thấy điều tương tự trong ngôn ngữ. Nếu tất cả từ ngữ trong ngôn ngữ tiếng Anh được xếp thứ tự theo mức độ thường xuyên sử dụng, thì từ thường xuyên sử dụng nhất, từ the, xuất hiện nhiều gấp hai lần từ đứng thứ hai, từ of, và nhiều gấp ba lần từ đứng thứ ba, từ and, và nhiều gấp mười lần từ đứng thứ mười, từ I, vân vân.

Kể từ đó, những nhà nghiên cứu khác đã có những quan sát tương tự trong nhiều lĩnh vực khác nhau. Nguyên tắc cơ sở đã được đúc rút thành quy tắc 80-20. Quy tắc hữu hiệu từ kinh nghiệm này chỉ ra rằng 80% (4/5) trong tổng giá trị, tác động, hoặc tầm quan trọng trong bất kỳ nhóm đối tượng nào sẽ có được từ chỉ 20% (1/5) tổng số những đối tượng đó. Tất nhiên, ngược lại, 80% còn lại sẽ đóng góp chỉ 20% tổng giá trị.

a
Nếu bạn quan sát bất kỳ khía cạnh nào trong cuộc sống hàng ngày, bạn sẽ hiểu điều vừa rồi. Ví dụ:

• Nếu bạn có năm đôi giày, bạn sẽ thường đi một đôi trong số chúng 80% thời gian.

• Nếu bạn có 30 người bạn, bạn sẽ dành 80%

thời gian để giao tiếp với 6 người trong số đó.

• Nếu có 20 học sinh trong một lớp học, thì bốn trong số đó sẽ chiếm 80% tổng thời gian thảo luận.

Nguyên tắc này hoàn toàn có thể áp dụng vào việc học. Nếu trong tuần này bạn cần phải đọc 50 trang sách giáo khoa, quy tắc 80-20 nói rằng 80% những thông tin quan trọng sẽ nằm trong 20% – khoảng 10 trang trong số đó. 40 trang còn lại chứa những thông tin ít quan trọng hơn với bạn và thậm chí không liên quan tới mục đích của bạn.

Bằng cách không tự làm quá tải não bộ của mình, bạn đang giúp đỡ chính mình. Có thể bạn không nhận ra điều này, nhưng bạn có thể hấp thụ được một lượng nhỏ sự thật và ý tưởng ở một thời điểm. Và cách duy nhất bạn có thể hấp thụ thông tin liên quan một cách hiệu quả là phớt lờ những thông tin không liên quan.

Nhưng việc này hoàn toàn không dễ thực hiện. Xuất phát từ tâm lý lo sợ “học thiếu, đọc thiếu, sợ bỏ lỡ kiến thức”, khi học, chúng ta thường có thói quen ôm đồm tất cả các loại thông tin, cố gắng nhồi nhét vào đầu nhiều loại tài liệu càng tốt. Hoặc có lẽ bỏ qua một vài tài liệu khiến bạn cảm thấy có lỗi trong khi đọc toàn bộ khiến bạn trở nên chăm chỉ và chu đáo, ngay cả khi bạn không hiểu nhiều. Thái độ này có thể nhanh chóng khiến bộ não quá tải và dẫn đến sự thất bại trong ghi nhớ các kiến thức quan trọng. Lấy ví dụ, với một lượng ý tưởng nhất định trong một chương, chúng ta có thể sắp xếp theo mô hình dưới đây:

Ý tưởng quan trọng Nhất

Ý tưởng quan trọng thứ Nhì

Ý tưởng quan trọng thứ Ba

Ý tưởng quan trọng thứ Tư

Ý tưởng quan trọng thứ Năm

Ý tưởng quan trọng thứ Sáu

Theo thứ tự này, tầm quan trọng của mỗi ý tưởng giảm đi đáng kể. Hãy ghi nhớ một cách lần lượt, chắc chắn rằng bạn lĩnh hội một vài ý tưởng quan trọng trước khi cố gắng thu nạp những ý tưởng ít quan trọng hơn. Cố gắng tiêu hóa và hiểu toàn bộ thông tin trong một cuốn sách giáo khoa không chỉ phí thời gian vô ích mà còn là một cách “tuyệt vời” tự khiến bản thân nhanh chóng tuyệt vọng và trở nên không rõ ràng. Nếu bạn muốn hiểu điều gì đang diễn ra ở trường, điều đặc biệt quan trọng là bạn phải biết sự khác biệt giữa:

• Thông tin nào bạn cần tập trung;

• Thông tin nào bạn có thể lướt qua;

• Thông tin nào bạn nên bỏ qua hoàn toàn.

Bảng dưới đây sẽ cho bạn thấy một cách tổng quan về cách phân bổ thời gian học tập:

a
Ví dụ, nếu bạn có một giờ để đọc 15 trang, bạn nên dành xấp xỉ 80% tổng thời gian (48 phút) để nghĩ về 20% thông tin quan trọng nhất (3 trang).

Làm thế nào để chọn lọc được thông tin quan trọng?

Không phải lúc nào ranh giới giữa 20% thông tin quan trọng với 80% thông tin ít quan trọng còn lại cũng rõ ràng. Trong những buổi học đầu tiên, những trang sách giáo khoa đầu tiên, mọi thông tin dường như đều quan trọng nhưng càng dần về sau, khi đã quen với môn học và giáo viên, bạn có thể đánh giá thông tin nào là quan trọng và thông tin nào có thể bỏ qua. Vậy làm thế nào để có thể đánh giá mức độ quan trọng của thông tin một cách chính xác, nhanh chóng và hiệu quả nhất? Hãy thử áp dụng phương pháp gồm hai bước sau:

Bước 1: Nhận diện thông tin: Thông tin quan trọng thường có những dấu hiệu sau:

• Thường là những sự kiện, ý tưởng có tác dụng gợi nhắc câu trả lời cho các câu hỏi của môn học đó. Ví dụ, hãy thử đọc qua phần nội dung môn Lịch sử sau:

Năm 1464, Lê Thánh Tông đã chính thức minh oan cho Nguyễn Trãi. Ông ca ngợi Nguyễn Trãi là Ức Trai tâm thượng quang Khuê tảo, truy tặng tước Tán Trù Bá, ban cho con là Anh Vũ chức huyện quan. Năm 1467, Lê Thánh Tông ra lệnh sưu tầm di cảo thơ văn Nguyễn Trãi. Việc làm này có thể đã góp phần bảo tồn một phần quan trọng các di sản văn hóa mà Nguyễn Trãi đã để lại.

Đoạn sử trên cung cấp những thông tin cần thiết cho sự kiện Lê Thánh Tông minh oan cho Nguyễn Trãi sau thảm án Lệ Chi Viên. Những phần được in đậm là những thông tin mang tính sự kiện, mốc thời gian: số liệu “năm 1464” có thể trả lời cho câu hỏi: Lê Thánh Tông minh oan cho Nguyễn Trãi vào năm nào?, dữ kiện “sưu tầm di cảo thơ văn” có thể trả lời cho câu hỏi: Năm 1467, Lê Thánh Tông đã làm gì để bảo tồn di sản văn hóa của Nguyễn Trãi? Chúng ta không cần phải nhớ cả đoạn, hãy cố gắng nhớ lấy những sự kiện, mốc thời gian và ý tưởng chủ đạo.

• Hãy chú ý tới bất kỳ nội dung nào khiến bạn ngạc nhiên hoặc làm cho bạn trở nên nhầm lẫn. Những thông tin đó dẫn chiếu tới hoặc những lỗ hổng về kiến thức bạn cần lấp đầy, hoặc những ngoại lệ hay tương phản nhấn mạnh những nguyên tắc chung. Ví dụ, hãy thử đọc qua phần nội dung môn Tiếng Anh sau:

Nguyên tắc thêm “-ing” sau động từ:

1. Động từ tận cùng bằng “e” bỏ “e” thêm “ing”

love => loving

take => taking

2. Động từ tận cùng là “ee” giữ nguyên và thêm “ing”

agree => agreeing see => seeing

3. Khi động từ tận cùng là một nguyên âm + phụ âm (trừ r,h,w,x,y,) gấp đôi phụ âm và thêm “ing”

stop => stopping run => running play => playing allow => allowed

4. Động từ có 2 âm tiết và trọng âm nằm ở âm tiết thứ 2, gấp đôi phụ âm và thêm “ing”

begin => beginning prefer => preferring

5. Một số trường hợp phải học thuộc lòng lie => lying

die => dying

Hãy chú ý phần cuối “Một số trường hợp phải thuộc lòng”. Đây chính là ví dụ cho những phần thông tin ngoại lệ, tương phản với nguyên tắc chung mà chúng ta cần ghi nhớ.

• Các thuật ngữ, khái niệm. Mỗi môn học sẽ có những thuật ngữ quan trọng mà chúng ta nên biết tới. Sách giáo khoa thường chủ yếu buộc chúng ta lưu tâm nhiều hơn tới những nội dung được in nghiêng hoặc bôi đậm, hoặc thuật ngữ trong bảng chú giải. Do người học đã biết về nội dung tổng quát, mỗi chương của cuốn sách sẽ chỉ chứa đựng một số ý chính. Ví dụ, hãy nhìn vào phần nội dung môn Sinh học sau:

Cấu tạo tế bào thực vật cơ bản giống nhau, mỗi tế bào gồm 4 thành phần chính là:

1. Vách tế bào: làm cho tế bào có hình dạng nhất định.

2. Màng sinh chất: bao bọc ngoài chất tế bào.

3. Chất tế bào: là chất keo lỏng, trong chứa các bào quan như lục lạp (chứa chất diệp lục ở tế bào thịt lá)v.v… tại đây diễn ra các hoạt động

sống cơ bản của tế bào.

4. Nhân và không bào:

– Nhân: thường chỉ có một nhân, cấu tạo phức tạp, có chức năng điều khiển mọi hoạt động sống của tế bào.

– Không bào: chứa dịch tế bào.

Nhìn vào phần nội dung trên, các thuật ngữ dùng trong bộ môn Sinh học đều được in đậm như vách tế bào, màng sinh chất,… Hãy chắc chắn ghi nhớ được những thuật ngữ này trước khi học đến phần diễn giải phía sau.

Bước 2: Xác định vị trí thông tin

Thông thường trong bài học, sẽ có những vị trí nhất định mà người viết chọn để đặt thông tin quan trọng. Dưới đây là một số vị trí bạn nên lưu ý:

• Đoạn bắt đầu và kết thúc. Các tác giả thường mở đầu và kết thúc bằng những ý quan trọng nhất. Bạn sẽ tìm thấy chúng ở đầu và cuối cuốn sách, ở mỗi chương, mỗi mục và mỗi đoạn.

• Bất kỳ ý nào được minh họa bằng hình ảnh. Bất kỳ thông tin nào được in đậm hoặc in nghiêng đều được tác giả nhấn mạnh có lý do. Tuy nhiên, bạn không thể chỉ dựa vào tác giả, bởi lẽ những điều quan trọng với họ có thể không quan trọng đối với mục đích của bạn. Tuy vậy, bạn cũng không nên phớt lờ dụng ý nhấn mạnh của tác giả.

• Bản chất của bất kỳ đồ thị hay biểu đồ. Đồ thị và biểu đồ là một dạng nhấn mạnh bằng hình ảnh. Đồ thị hoặc biểu đồ bản thân chúng có thể không quan trọng nhưng ý nghĩa chúng truyền đạt hoàn toàn có thể.

• Phần tóm tắt chương. Toàn bộ mục đích của phần tóm tắt là nhằm thâu tóm những thông tin quan trọng nhất, nhưng hãy nhớ rằng nó chỉ thể hiện quan điểm của tác giả, không phải quan điểm của bạn. Đừng quá phụ thuộc vào phần này.

Bạn có thể chú ý rằng đây cũng là những vị trí bạn tìm kiếm để nắm được ý chính. Đó không chỉ là những vị trí bạn tìm ra thông tin bạn cần, chúng còn là những vị trí đầu tiên cần để mắt tới.

TÓM TẮT

Tập trung xác định thông tin quan trọng trong tài liệu cần đọc rồi đọc nhanh hoặc lờ đi phần còn lại. Hãy nhớ quy tắc 80-20: 80% thông tin quan trọng nằm trong 20% tài liệu cần đọc. Một khi bạn biết cách chắt lọc thông tin quan trọng, bạn có thể giảm đáng kể thời gian đọc tài liệu.

Vậy làm cách nào để biết thông tin nào quan trọng? Đầu khóa học, sẽ thật khó để trả lời câu hỏi này, nhưng bạn cũng có một vài chỉ dẫn. Ví dụ, thông tin nhằm giúp trả lời những câu hỏi chuyên môn và định hướng sẽ luôn quan trọng. Hơn thế, tác giả và giáo viên cũng đưa ra nhiều gợi ý về những thông tin họ cho rằng quan trọng. Nhờ thực hành bạn sẽ không gặp khó khăn để nhận biết thông tin bạn cần biết và những thông tin bạn nên bỏ qua.

Vì bạn đã biết thông tin nào cần ghi chú, phần tiếp theo sẽ chỉ cho bạn cách diễn đạt và tóm tắt lượng thông tin đó một cách hiệu quả nhất.

2. Ghi chú thông tin

Mục 1 đã cho chúng ta biết làm thế nào để chọn lọc được những thông tin quan trọng để ghi nhớ. Ở mục 2 này, chúng ta sẽ học cách làm thế nào để ghi chú ngắn gọn và súc tích những thông tin đó.

Mục đích của việc viết ghi chú ở giai đoạn này không chỉ là ghi lại những thông tin quan trọng bạn lựa chọn được mà còn nhằm giúp bạn chủ động tiếp cận và suy nghĩ về tài liệu. Ghi chú giúp bạn hiểu và nhớ thông tin bằng cách viết lại bằng tay những thông tin bạn vừa mới đọc được bằng mắt. Chuyển đổi nội dung vừa đọc được thành những dòng ghi chú với từ viết tắt và biểu tượng sẽ lôi cuốn thị giác của bạn hơn. Càng có nhiều giác quan tham gia trong quá trình đọc, sẽ càng giúp não bạn hoạt động nhiều và bạn càng hiểu và nhớ được lâu.

Khi tóm tắt thông tin bằng ghi chú, chúng ta nên làm theo những nguyên tắc sau:

Nguyên tắc 1: Khi viết ghi chú, hãy sử dụng từ ngữ của chính bạn

Hãy cố gắng diễn đạt lại ý của tác giả bằng từ ngữ của chính bạn. Nếu bạn không sử dụng từ ngữ của chính mình mà chỉ đơn giản lặp lại những điều người khác đã viết, bạn sẽ gặp khó khăn hơn trong việc hiểu thông tin đã đọc. Tuy vậy cũng nên lưu ý rằng, khi diễn đạt lại từ ngữ của tác giả, hãy chắc chắn rằng bạn không làm đổi nghĩa của chúng. Tương tự, nếu tác giả liên tục sử dụng một thuật ngữ hoặc cụm từ nào đó, bạn nên ghi lại chính xác những từ này.

Nguyên tắc 2: Sử dụng càng ít từ ngữ càng tốt

Chúng ta đang tạo ghi chú để tóm tắt nội dung, thế nên đừng viết dài dòng. Rút ngắn, làm cô đọng và súc tích thông tin bằng ít từ nhất có thể. Để làm điều này, buộc bạn phải diễn giải nội dung (Nguyên tắc số 1). Cô đọng nội dung cũng buộc bạn phải suy nghĩ; nhắc lại, bạn càng suy nghĩ nhiều, bạn càng hiểu và nhớ nhiều hơn. Cuối cùng, khi bạn chắt lọc thông tin thành cốt lõi, bạn sẽ không phải nhớ quá nhiều những chi tiết rườm rà. Nhưng nên nhớ, đừng viết ngắn đến mức khi đọc lại bạn không hiểu gì.

Ghi chú theo bài đọc và ghi chú theo bài giảng

Ghi chú theo bài đọc. Chúng ta tạm gọi loại ghi chú này là “ghi chú tĩnh”, là loại ghi chú bạn có thể chủ động được về tốc độ và thời gian làm ghi chú. Khi tạo ghi chú loại này, bạn cần lưu ý một số điều sau:

GHI CHÚ VỀ BÀI ĐỌC: NHỮNG ĐIỀU CƠ BẢN

– Ghi chú theo từng đoạn. Bài đọc chắc chắn sẽ có nhiều đoạn, nhiều phần. Hãy ghi chú thông tin chính của từng đoạn. Ghi chú xong đoạn này mới tiếp đến đoạn khác

– Không nhìn vào đoạn văn vừa đọc và hãy ghi chú theo trí nhớ. Khi làm ghi chú, bạn dễ có xu hướng “liếc” nhìn lại vào đoạn vừa đọc. Cố gắng tránh điều này, việc không nhìn lại đoạn vừa đọc buộc bạn phải hồi tưởng, suy nghĩ và sử dụng từ ngữ của riêng bạn. Đây cũng là một cách hay để luyện tập cho kỳ thi. Hãy cố gắng tái lập những biểu đồ quan trọng. Hãy coi bước này giống như một trò chơi.

– Tổ chức các ghi chú theo cấu trúc rõ ràng thay vì chỉ đơn giản viết ra một danh sách. Ngay từ đầu bạn nên có cấu trúc rõ ràng để tạo sự kết nối giữa các ý.

– Diễn giải bất kỳ biểu đồ, đồ thị, bảng biểu, hình minh họa bằng ngôn từ của riêng bạn. Một bức tranh có thể thay thế cả nghìn từ, hầu hết giáo viên mong đợi câu trả lời diễn xuôi cho câu hỏi của họ hơn là những bức vẽ mô tả.

– Phát triển hệ thống biểu tượng và từ viết tắt. Đây là cách tiết kiệm thời gian và bắt đầu tạo hình và chuyển đổi thông tin sang dạng cá nhân mà bạn có thể tự làm được. Trí óc của bạn được điều chỉnh cho quen với hình họa biểu tượng hơn từ ngữ; vì thế tạo biểu tượng từ văn xuôi sẽ giúp não bạn nhớ và hiểu.

– Sử dụng giấy không đóng quyển. Khi học bạn sẽ cần lật giở các phần ghi chú nhiều lần, bạn sẽ không thể làm được điều này nếu chúng nằm trong một cuốn sổ. Giấy có dòng kẻ là tốt nhất. Vì bạn sẽ sử dụng giấy không đóng quyển, nên hãy nhớ đánh số trang và ghi ngày, và nhớ ghi chú số trang trong sách mà đoạn ghi chú của bạn hướng đến.

– Chỉ viết trên một mặt giấy. Nhắc lại một lần nữa, bạn sẽ thường xuyên phải xem lại ghi chú để có cái nhìn tổng thể.

– Đừng sao chép chính ghi chú của bạn. Việc này phí thời gian vô ích. Dù gì bạn sẽ phải viết lại hoàn toàn, bạn sẽ nhanh nhận ra điều này.

– Không sử dụng máy tính để đánh ghi chú. Vì ngày nay máy xách tay không còn đắt đỏ, nên một số học sinh thường sử dụng chúng để ghi chú. Không nên làm như vậy. Bạn không thể có sự tương tác với bàn phím giống như khi viết bằng bút và giấy.

Ghi chú theo bài giảng. Tạm gọi là kiểu “ghi chú động”. Những quy tắc cơ bản của ghi chú theo bài đọc cũng áp dụng khi ghi chú theo bài giảng trên lớp trong buổi học. Ở loại ghi chú này, cần lưu ý rằng, bạn sẽ phải phụ thuộc vào tốc độ giảng của giáo viên.

Tuy nhiên không nên vì thế mà bạn trở thành người viết tốc ký trong lớp học, chép nguyên xi lời giáo viên giảng vào ghi chú sẽ khiến bạn không thể nghe kỹ được bài giảng, chưa nói đến học. Lắng nghe có nghĩa là nghe và hiểu. Thay vì nhanh chóng viết lại mọi từ giáo viên nói, hãy lắng nghe cẩn thận một vài câu trước khi viết lại những ý quan trọng nhất. Đừng lo lắng nếu

bị chậm lại; sẽ có những đoạn nghỉ tự nhiên trong khi giảng để bạn có thể bắt kịp. Nếu bạn bị chậm lại hoặc kém tập trung, hãy bỏ trống một đoạn giấy hoặc một vài từ để bạn có thể gợi lại sau. Bạn luôn có thể chép lại một vài đoạn không ghi chú kịp từ bạn học.

Sau đây là một vài lưu ý khi tạo ghi chú theo bài giảng:

GHI CHÚ TRÊN LỚP: NHỮNG ĐIỀU CƠ BẢN

Ngoài những điểm cần chú ý ghi chú về bài đọc, dưới đây là một số bí kíp ghi chú về bài giảng:

– Hãy chú ý những thuật ngữ, từ thông dụng, và cụm từ yêu thích mà giáo viên thường dùng. Chúng sẽ góp phần ghi thêm điểm cho bài viết và bài thi của bạn.

– Nếu ý tưởng hay câu hỏi nào đó xuất hiện và bạn muốn lưu ý thêm, hãy viết vào bên lề với một ký hiệu nào đó, ví dụ dấu “?” bên cạnh để hiểu đó là “câu hỏi cần nghĩ thêm.”

– Nếu bạn không nghe kịp một từ hoặc một câu nào đó trong bài giảng, nhanh chóng bỏ qua với một ký hiệu nào đó bên cạnh và kiểm tra lại sau.

– Nếu bạn bỏ lỡ toàn bộ bài giảng trên lớp (và bạn nên tránh điều này) hãy mượn ghi chú của một bạn học sớm nhất có thể. Hãy mượn từ một bạn ghi chú toàn bộ lời giáo viên giảng. Từ đó bạn có thể quyết định thông tin nào quan trọng, thông tin nào không.

Kết hợp hai loại ghi chú

Ghi chú trên lớp và khi đọc sẽ không giống nhau hoàn toàn. Sẽ có những thông tin tác giả viết và bạn nghĩ rằng quan trọng nhưng giáo viên không đề cập tới trên lớp, và có những thông tin trong sách không có nhưng giáo viên lại dành nhiều thời gian thảo luận. Trong bất kỳ trường hợp nào, bạn sẽ cần kết hợp hai phần ghi chú đó lại làm một, loại bỏ những thông tin trùng lặp và thêm vào những thông tin mới mà giáo viên đề cập tới. Đây là lý do tại sao một số học sinh thông minh mang những ghi chú khi đọc tới lớp và viết luôn những ghi chú trên lớp vào ngay phần phù hợp. Đây là kỹ thuật áp dụng hoàn hảo nếu giáo viên giảng bài theo đúng trình tự trình bày trong sách.

TÓM TẮT

Ghi chú là một bước quan trọng để hiểu nội dung của tài liệu. Chỉ sao chép đơn thuần không có tác dụng; bạn cần xử lý thông tin trong đầu và bằng từ ngữ của riêng bạn. Cấu trúc và tổ chức tài liệu; sử dụng phương pháp viết nhanh của riêng mình; ghi chú về ít nhất một đoạn văn ở một thời điểm; diễn giải lại bất kỳ khi nào có thể. Để làm được tất cả những việc này, bạn cần suy nghĩ sâu về những gì bạn đọc. Hãy nhớ rằng: Não bạn càng chủ động khi đọc thì bạn càng hiểu và ghi nhớ lâu hơn.

Bạn nên tiếp cận ghi chú trên lớp theo cách cơ bản tương tự – không viết lại mọi thông tin, thay vào đó hãy tìm những ý quan trọng nhất. Khi bạn bắt đầu điều chỉnh nội dung ghi chú (việc bạn sẽ làm rất nhiều), bạn nên kết hợp ghi chú trên lớp và ghi chú khi đọc. Câu hỏi 8 chỉ là điểm khởi đầu. Như bạn sẽ nhanh được biết, học tập không nên bao gồm việc đọc lại ghi chú, mà là sự liên tục điều chỉnh và viết lại chúng. Và bạn sẽ điều chỉnh chúng bằng cách hỏi đi hỏi lại những câu hỏi theo phương pháp học Cyber (đặc biệt các Câu hỏi 8 đến 12).

Đừng bị chậm lại với mong muốn sửa lại để có được ghi chú “hoàn hảo”. Việc đó không phải là sự lặp lại hoặc tẻ nhạt bởi bạn sẽ có thêm thông tin mới khi làm điều này. Tôi biết điều này có vẻ như bạn phải làm việc (và đúng thế), nhưng nó sẽ giúp bạn tiết kiệm lượng thời gian đáng kể về sau.

Khi bạn ghi chú về một phần hoặc chương, bạn không nên đọc lại chương đó. Bạn có thể cần xem lại để lấy thông số hoặc xem bảng biểu, nhưng bạn đã chắt lọc những thông tin quan trọng từ phần hoặc chương đó rồi. Từ thời điểm này bạn sẽ trao đổi với phần thông tin đó hoàn toàn bằng ngôn ngữ của riêng bạn và theo những quy định của chính bạn. Mỗi phần ghi chú mới sẽ giúp bạn hiểu thêm và dần làm chủ môn học.

3. Tổ chức thông tin

Sau khi đã hoàn thiện ghi chú cho toàn bộ bài đọc và bài giảng, bạn sẽ không cần sử dụng sách nữa mà chỉ sử dụng phần ghi chú. Bạn đã trở nên độc lập hơn bằng cách ít phụ thuộc hơn vào cuốn sách giáo khoa và dần tiến gần tới thứ ngôn ngữ mà bạn hiểu – ngôn ngữ của riêng bạn.

Tổ chức thông tin nghĩa là thu thập thông tin thành nhóm hoặc mục để bạn có thể thấy những mẫu, liên kết và mối quan hệ khác nhau. Cũng như việc mỗi môn học có những câu hỏi khác nhau, mỗi môn sẽ có cách tổ chức thông tin khác nhau. Ví dụ, sinh học và tâm lý học đều nghiên cứu về hành vi con người, nhưng mỗi môn học có cách định nghĩa và tổ chức cũng như phân loại hành vi con người khác nhau.

Hơn thế, mỗi bộ phận của thông tin có thể được tổ chức và tái tổ chức theo nhiều cách, tùy thuộc vào mục đích và câu hỏi bạn muốn trả lời. Mặc dù một số phương pháp tổ chức có ích hơn một số khác, không có phương pháp nào được coi là “tối ưu”.

Đoạn văn về đá chia đá thành ba loại: núi lửa, trầm tích và biến chất. Cách tổ chức này phân biệt các loại đá theo cách chúng hình thành. Chúng ta hãy thử phân biệt các loại đá theo cách khác, ví dụ theo 6 cách khác nhau sau đây:

a
Bạn có thể tiếp tục quá trình chia tách dữ liệu và tạo các mục cho đến khi bạn muốn. Công đoạn này có vẻ mất thời gian, nhưng việc tự phân tách, sau đó xem lại các mục khác nhau sẽ giúp bạn có cái nhìn mới sâu sắc hơn và hiểu hơn về tài liệu cần ghi nhớ.

4. Hữu hình hóa thông tin

Mục 2 của chương này đòi hỏi bạn biết cách ghi chú thông tin quan trọng mà bạn tinh lọc được từ bài đọc của mình. Mặt khác, nó cũng giúp bạn tiếp thu nội dung và chuyển nội dung đó thành nội dung dạng từ ngữ, bảng tóm tắt hay biểu đồ của riêng bạn. Mục 4 này sẽ giúp bạn có thể chuyển nhiều nhất có thể những thông tin đó sang dạng hình ảnh: bước “Hữu hình hóa thông tin”.

Bạn ko cần phải sáng tạo ở đây. Mô tả thông tin bằng hình ảnh là một bước then chốt trong quá trình lĩnh hội và ghi nhớ thông tin. Mỗi thông tin đều có hình thái và kết cấu riêng, để hiểu được nó, bạn cần “nhìn” thấy được hình thái của nó. Mô tả một cách sinh động bằng hình ảnh là cách tuyệt vời để “nhìn” thấy hình thái đó.

Loài người đã tiến hóa rất nhiều trong hàng triệu năm qua nhưng thực tế thì bộ não của chúng ta không thay đổi nhiều lắm. Bộ não nguyên thủy của con người luôn lưu trữ hình ảnh rất tốt, và cũng khá tốt trong việc lưu trữ từ ngữ bằng cách tạo ra hình ảnh tương ứng. Để não bộ có thể xử lý và hiểu được những thông tin trừu tượng, chúng ta có thể chuyển đổi những thông tin đó thành hình ảnh thị giác cụ thể. Hành động thiết kế hình ảnh hoặc sơ đồ để miêu tả thông tin thậm chí có thể giúp bạn hiểu rõ thông tin hơn và “gắn chặt” nó vào não.

Có nhiều hơn một cách để làm điều này

• Để sẵn ít giấy nháp: Trước khi đưa hình ảnh vào ghi chú, hãy thử nghiệm nhiều cách vẽ và biểu đồ khác nhau để xem cái nào là phù hợp nhất.

• Sử dụng các thủ thuật khác nhau để làm nổi bật mối quan hệ và các sự quan trọng mật thiết của các thông tin khác nhau mà bạn đang cố gắng hữu hình hóa: Thay đổi kích cỡ, hình dạng, thậm chí là màu sắc của sơ đồ.

• Thiết kế sơ đồ một cách sáng tạo nhưng đừng sáng tạo quá. Sơ đồ cần đủ đơn giản để có thể tái thiết lại từ bộ nhớ. Bảng, đồ thị và các khối hình học cơ bản là tốt nhất; sơ đồ quá phức tạp sẽ che lấp mất phần tổ chức sâu xa của thông tin. Nếu sơ đồ quá “nghệ thuật”, bạn sẽ rất khó nhớ và dùng trong bài kiểm tra.

• Đề cương cơ bản gồm số, chữ cái và các chữ số La Mã là quá nặng tính ngôn ngữ và tuyến tính, mà lại không đủ tính hữu hình.

• Đừng quá trông cậy vào hình ảnh hay sơ đồ của giáo viên hay từ sách giáo khoa. Não sẽ tiếp nhận và ghi nhớ hình ảnh bạn tự tạo hơn là của người khác tạo ra.

• Bạn sẽ không thể hữu hình hóa nhưng hãy cố gắng. Và bạn sẽ thấy ngạc nhiên với kết quả mà mình thu được nếu thực sự chú tâm vào bước hữu hình hóa này.

TÓM TẮT

Vẽ vời nghe có vẻ thú vị? Có thể là vậy. Nhưng tạo ra hình ảnh cũng là một trong những cách tốt nhất để ghi nhớ thông tin bởi não bộ tiếp nhận và hiểu hình ảnh tốt hơn là từ ngữ. Khi đọc ghi chú, hãy mô tả bằng hình ảnh bất cứ thông tin gì bạn có thể. Sử dụng hình khối, đường kẻ, chữ cái, thậm chí cả màu sắc.

Luyện Trí Nhớ Trong Học Tập

Nguồn: Internet

BÌNH LUẬN

Please enter your comment!
Please enter your name here