Một góc thế giới, bốn bề đại dương là cuốn cẩm nang cung cấp những thông tin bổ ích, cần thiết để bạn có sự chuẩn bị tốt nhất cho hành trình du học đến Australia. Vương Thục Nhi – tác giả cuốn sách hiện đã sống và học tập tại Australia hơn 7 năm.

Sách cung cấp thông tin chi tiết về nền giáo dục Australia bao gồm các bậc học, chương trình, cách tính điểm, các loại học bổng,… Ngoài ra, còn các thông tin về hình thức sinh hoạt, điều kiện chỗ ăn và phương tiện di chuyển, các hình thức làm việc và thủ tục để định cư tại Australia. Cuốn sách này có thể được xem như cuốn từ điển mini về du học Australia.

Ngoài ra, tác giả cũng chia sẻ ít nhiều về kinh nghiệm học tập cũng như cuộc sống tại Australia. Qua đó hy vọng bạn đọc sẽ có những hình dung tổng quát về con đường du học và những vấn đề có thể gặp phải tại Australia, từ đó có sự lựa chọn phù hợp cho tương lai.

Tiếng Anh có từ vựng tinh tế là serendity dùng để chỉ cơ duyên, những điều may mắn và tốt đẹp mà bạn tình cờ gặp, và việc bạn vô tình đặt tay lên cuốn sách này có lẽ cũng là một serendity.

Trích đoạn sách hay

LÀM VIỆC VÀ ĐỊNH CƯ TẠI AUSTRALIA

Ai cũng có giấc mơ, nhưng chúng không hề giống nhau. Những kẻ mơ với tâm trí mơ hồ sẽ tỉnh giấc ban ngày chỉ để nhận ra rằng mọi thứ vốn dĩ là hư vô. Nhưng những người mơ mộng ban ngày là kẻ đáng gờm, do họ mở to mắt hành động theo giấc mơ và biến chúng thành hiện thực.

– THOMAS EDWARD LAWRENCE –

Làm việc và định cư tại Australia có thể là chuyện xa vời với nhiều du học sinh, đặc biệt khi các bạn còn đang chú tâm vào việc tìm học bổng hoặc lựa chọn ngành nghề cho tương lai. Nhưng thời gian vốn trôi nhanh như cơn gió, chẳng mấy chốc các bạn sẽ ở ngưỡng cửa tốt nghiệp. Với hầu hết các sinh viên du học, tấm bằng đại học là công cụ tìm kiếm việc làm, và không ít du học sinh sau khi tốt nghiệp sẽ có mong muốn quay trở lại Việt Nam để xây dựng đất nước. Một số sẽ tiếp tục theo học cao học hoặc tìm kiếm việc làm tại nước sở tại. Vì thế, chương này tôi sẽ tập trung chủ yếu giới thiệu về các hình thức, điều kiện làm việc và những điều bạn cần biết khi làm hồ sơ xin việc. Và nếu bạn có ý định định cư tại Australia thì phần này cũng sẽ cung cấp những thông tin bạn cần biết để xin thẻ xanh (permanent residency).

CÁC HÌNH THỨC LÀM VIỆC TẠI AUSTRALIA

Làm việc bán thời gian

Các du học sinh thường làm các công việc bán thời gian nhằm trang trải chi phí cuộc sống, ngoài ra còn để có thêm kinh nghiệm làm việc liên quan đến ngành học. Những công việc cơ bản như phụ bếp, phục vụ ở quầy đồ ăn nhanh hoặc làm việc trong siêu thị là những công việc chủ yếu được các bạn sinh viên thử sức trong thời gian mới qua Australia. Những công việc khác như làm trong hiệu thuốc hoặc hỗ trợ tổ chức sự kiện cũng mang đến những kinh nghiệm quý báu, giúp bạn làm quen với môi trường làm việc chuyên nghiệp tại Australia. Nhiều sinh viên cũng tận dụng cơ hội này để tiếp xúc thêm với người bản xứ và nâng cao trình độ tiếng Anh của mình. Với các sinh viên mới qua Australia, ban đầu bạn có thể tìm việc tại các siêu thị Việt Nam hoặc nơi do người Việt quản lý để tránh sốc văn hóa, dễ dàng học hỏi trong quãng thời gian đầu, tuy vậy về lâu về dài tôi khuyến khích các bạn nên thử sức với những công việc yêu cầu bạn phải giao tiếp nhiều bằng tiếng Anh. Các bạn nên tận dụng tối đa khoảng thời gian vốn có trong tay để trau dồi vốn tiếng Anh của mình, đặc biệt là với các du học sinh có ý định ở lại Australia trong tương lai. Du học sinh cần lưu ý rằng mỗi tuần các bạn chỉ được làm tối đa 20 tiếng.

Thực tập

Việc đi thực tập gần như trở thành một trong những yêu cầu quan trọng giúp bạn “làm đẹp” hồ sơ xin việc sau khi tốt nghiệp đại học. Phần lớn các trường đại học sẽ yêu cầu sinh viên tự tìm chương trình thực tập. Tuy vậy, nhiều trường có website tuyển dụng và thường tổ chức những ngày hội nghề nghiệp giúp sinh viên có dịp giao lưu với các công ty lớn trong ngành. Ngoài ra, sinh viên năm hai hoặc năm ba cũng có lựa chọn thực tập dưới dạng môn học và sau khi hoàn thành khóa thực tập sẽ nhận được tín chỉ. Thông thường, sinh viên đăng ký theo học môn này không được trả lương, tuy vậy nhiều trường có khóa thực tập tại các nước liên kết như Mỹ, Anh và Singapore.

Website tuyển dụng của mỗi trường đại học đều thông báo các việc làm bán thời gian, toàn thời gian và thực tập, cũng như những hội nghị và ngày hội nghề nghiệp sắp tới. Nhiều trường cũng mở các workshop định hướng nghề nghiệp cho sinh viên trong ngành nhằm giúp các bạn có cơ hội giao lưu và học hỏi kinh nghiệm. Mỗi khóa thực tập có thể kéo dài từ 3-6 tháng tùy thuộc vào thời điểm bắt đầu. Đa số các khóa thực tập mùa hè kéo dài tối đa là ba tháng, công việc yêu cầu sinh viên có mặt tại công ty từ 3-5 ngày hoặc tối thiểu 24 tiếng/tuần. Khóa thực tập trong kỳ học thì có thời lượng dài hơn (tối thiểu 6 tháng), từ 8-16 tiếng/tuần. Với khóa thực tập sinh viên tự tìm kiếm, các bạn sẽ được trả lương theo quy định của Cục Lao động Australia và như thỏa thuận trên hợp đồng. Một số sinh viên có ý định theo học cao học sẽ đăng ký thực tập tại các phòng thí nghiệm tại trường, dù công việc này yêu cầu bạn phải quen biết với giáo sư và được họ mời hợp tác làm nghiên cứu.

Phần lớn các chương trình thực tập ở các công ty hoặc tổ chức lớn đều mang tính cạnh tranh cao và sinh viên được lựa chọn dựa vào điểm số trung bình. Do vậy, để dễ dàng xin được công việc thực tập liên quan tới ngành học, các sinh viên cần chú tâm đạt được điểm số xuất sắc trong hai năm học đầu. Ngoài ra, các bạn cũng nên đăng ký tham gia các hoạt động ngoại khóa tình nguyện tại trường để có thêm cơ hội tìm được công việc thực tập. Mục đích của việc thực tập là để tăng cường kinh nghiệm thực tiễn và tạo điều kiện để bạn áp dụng lý thuyết trên lớp vào môi trường làm việc chuyên nghiệp. Khi thực tập, các bạn sẽ được công ty đào tạo các kỹ năng xử lý tình huống, đôi khi chúng khác với những điều bạn được dạy trên lớp. Sinh viên nên tìm công việc thực tập trong khoảng thời gian theo học để tăng cường tối đa khả năng tìm được việc làm sau khi tốt nghiệp.

Làm toàn thời gian

Về cơ bản, du học sinh chỉ có thể làm việc toàn thời gian trong hai trường hợp: trong các kỳ nghỉ chính thức (nghỉ hè, đông, lễ Phục sinh và các lễ khác) và sau khi đã tốt nghiệp. Mục đích của việc hạn chế thời gian làm thêm của sinh viên trong visa 500 là để đảm bảo các bạn đặt việc học làm trọng tâm thay vì qua Australia làm việc kiếm sống. Do vậy, bạn chỉ có thể làm việc toàn thời gian sau khi chính thức tốt nghiệp và được cấp visa 485 – visa dành cho du học sinh sau khi tốt nghiệp có ý định làm việc tại Australia. Visa 485 yêu cầu bạn phải:

• Dưới 50 tuổi;

• Có visa du học sinh (visa 500) trước đó tối đa sáu tháng;

• Khóa học của bạn kéo dài tối thiểu hai năm (92 tuần)

• Nếu bạn trước đây từng bị từ chối bất kỳ visa nào thì bạn cũng không được nộp đơn đăng ký visa 485;

• Kỹ năng tiếng Anh: Tối thiểu IELTS 6.0 (với điều kiện không kỹ năng nào dưới 5.0) hoặc tương đương. Bằng IELTS này phải được cấp trong khoảng ba năm trở lại đây;

• Cung cấp chi tiết bảo hiểm ngay sau khi bảo hiểm sinh viên của bạn kết thúc.

Ngoài ra, với các sinh viên từng được cấp visa du học đầu tiên trước ngày 5 tháng 11 năm 2011, các bạn sẽ chỉ được phép xin visa 485 nếu ngành học của mình có trong danh sách các ngành cần thiết tại Australia. Danh sách này thay đổi thường xuyên theo nhu cầu cần thiết của Chính phủ Australia, do vậy các bạn cần lưu ý và đưa ra quyết định học tập cho phù hợp với điều kiện tại Australia.

Một dạng visa khác cho phép bạn làm việc tại Australia là Working Holiday Visa số 417. Loại visa này cho phép bạn làm việc ở nước sở tại tối đa một năm. Visa này nhằm mục đích tăng cường tình hữu nghị giữa Australia và một số nước trên thế giới. Việt Nam được chính thức liệt vào danh sách các nước được cấp Working Holiday Visa vào năm 2016. Thể theo điều luật của visa này, bạn được phép làm việc tại Australia tối đa là sáu tháng, cũng như theo học tối đa bốn tháng. Tuy vậy, Working Holiday Visa chỉ ưu tiên dành cho các bạn sinh viên hiện đang sinh sống tại Việt Nam, và phần lớn không được phép gia hạn sau khi visa kết thúc.

ĐIỀU KIỆN ĐỂ LÀM VIỆC TẠI AUSTRALIA

Tại nước ngoài, kiến thức trong sách vở không phải là tất cả, thay vào đó học sinh/sinh viên cần tự tìm kiếm các cơ hội làm thêm hoặc thực tập để dễ dàng tìm kiếm việc làm sau khi tốt nghiệp. Với các du học sinh bậc phổ thông, việc đi làm thêm tại các siêu thị hoặc cửa hàng ăn nhanh trong khu vực là bước đầu giúp các bạn va chạm với môi trường làm việc. Các sinh viên đại học có thể chọn làm thêm xuyên suốt thời gian đi học cũng như đăng ký thực tập trong các dịp nghỉ hè cuối năm. Nhưng dù đi làm khi còn học ở cấp bậc nào thì các bạn cũng cần biết cách phân bổ thời gian cho hợp lý và luôn đặt việc học tập lên hàng đầu.

Độ tuổi chính thức được bắt đầu làm việc

Tại Australia, độ tuổi được phép bắt đầu làm việc là 15. Các trường phổ thông tại Australia thường xuyên tổ chức hai tuần work experience và yêu cầu các học sinh lớp 10 tìm chỗ làm việc trong khoảng thời gian này. Phần lớn các học sinh sẽ tìm được việc làm trong các trung tâm thương mại hoặc siêu thị lớn và được trả lương theo ngày. Các bạn sẽ được huấn luyện làm các công việc khác nhau như làm thu ngân ở quầy tính tiền, làm việc ở kho hoặc làm trợ lý cho quản lý. Với các bạn đã có định hướng kỹ về tương lai, các bạn nên thử nộp đơn xin làm trong các công ty liên quan tới ngành nghề bạn quan tâm như văn phòng luật sư hoặc phòng khám trong khu vực.

Thuế và khai thuế

Phần lớn các công việc bạn làm sẽ được trả lương qua tài khoản ngân hàng và một khoản thuế sẽ trừ ra trước khi tiền lương được trả. Tỷ giá thuế được tính theo mức tiền bạn làm ra trong một năm. Với học sinh/sinh viên có thu nhập dưới 6.000 AUD/năm, các bạn sẽ được hoàn lại 100% số tiền thuế bạn đã đóng. Mùa khai thuế tại Australia rơi vào khoảng tháng 6-7 hằng năm. Các bạn có thể nộp đơn khai thuế qua mạng hoặc tới làm việc trực tiếp với kế toán trong khu vực. Để có mã số thuế, học sinh cần phải nộp đơn xin tax file number (TFN) ở trường mình đang theo học hoặc tìm đơn trên website chính của Cục thuế Australia. Số tiền được hoàn trả cũng sẽ được chuyển thẳng vào tài khoản ngân hàng của bạn từ 2-4 tuần sau đó.

Tiền lương làm thêm tại Australia thường được tính theo giờ và trả hằng tuần hoặc 2 lần/tháng. Trước khi mùa khai thuế chính thức bắt đầu, các tổ chức sẽ gửi cho nhân viên giấy thông báo Pay as you go (PAYG) ghi rõ tổng thời gian và số tiền bạn nhận được trong năm vừa qua. Mã số trên lá thư này sẽ được sử dụng để khai thuế hằng năm. Nếu chưa rõ về các thủ tục khai và hoàn thuế, các bạn nên hỏi sếp hoặc quản lý của mình vì họ là người biết rõ nhất cách thức làm việc trong tổ chức bạn đang theo làm.

Khi bị đối xử không công bằng

Nếu cảm thấy mình bị đối xử không công bằng (ngược đãi trong môi trường làm việc, bị bóc lột sức lao động…), các bạn có thể đề đơn trình báo với Fair Work Commission (FWC) của Chính phủ Australia để nhận được trợ giúp. Website chính của hiệp hội bao gồm nhiều mẫu đơn khác nhau cho nhiều trường hợp từ ngược đãi đến bóc lột. Nhiều du học sinh thường cảm thấy mình luôn ở thế bất lợi khi làm thêm tại nước ngoài, một phần vì rào cản ngôn ngữ, một phần cũng do các bạn chưa biết rõ về hệ thống làm việc tại Australia. Tại đây, việc làm thêm cho học sinh dưới 18 tuổi thường có mức lương tối thiểu từ 10-12 AUD/giờ, và khoảng 15 AUD/giờ cho người trên 18 tuổi. Mức lương này cũng được tăng dần sau mỗi năm bạn theo làm tại tổ chức. Nếu bạn làm trong hai ngày cuối tuần là thứ Bảy và Chủ nhật cũng như các ngày nghỉ lễ, mức này sẽ được nhân cao hơn ngày thường39.

Làm việc với trẻ dưới 18 tuổi

Nếu bạn có dự tính làm việc với trẻ dưới 18 tuổi (trong trường học, bệnh viện, hay trong các lễ hội gia đình), bạn đều được yêu cầu kê khai đơn kiểm tra tiền án với cảnh sát bang. Thủ tục này được gọi là Working with Children Check (WCC). Khoảng năm tuần sau khi nộp đơn và được kiểm tra, bạn sẽ nhận được thẻ chứng nhận. Đây là một thủ tục vô cùng đơn giản, các nhà tuyển dụng sẽ ghi rõ những giấy tờ bạn cần chuẩn bị trước khi chính thức tuyển bạn vào làm.

HỒ SƠ XIN VIỆC

Thông tin cần biết

Tại các nước phương Tây, một hồ sơ xin việc bao gồm một Cover letter và Resume/CV. Cover letter thường có độ dài khoảng một trang giấy, nội dung cần nêu lên sự phù hợp của các kỹ năng bạn có với vị trí làm việc. Lá thư này tương đương với lá thư giới thiệu bản thân, qua đó sẽ thể hiện lòng yêu nghề và hứng thú làm việc trong công ty của bạn. Rất nhiều người ghi các kỹ năng mềm như giao tiếp, lãnh đạo và biết lắng nghe trong cover letter thay vì những kỹ năng chuyên ngành, do những kỹ năng chuyên ngành sẽ được ghi trong hồ sơ xin việc đầy đủ của bạn.

Resume là hồ sơ chi tiết về thành tích, quá trình học tập cùng các công việc trước đó của bạn. Tương đương với sơ yếu lý lịch tại Việt Nam, một bản resume tối thiểu cần có ba mục chính: thông tin cá nhân, thành tích và bằng cấp học tập, kinh nghiệm thực tập và làm việc. Phần lớn các nhà tuyển dụng quan tâm hơn tới kinh nghiệm thực tập và làm việc của bạn trong môi trường chuyên nghiệp, tuy vậy nếu bạn có thành tích học tập xuất sắc, bạn cũng nên ghi vào lý lịch để đánh bóng thông tin bản thân. Trong mục kinh nghiệm làm việc, bạn cũng cần ghi chi tiết liên lạc của người phụ trách/quản lý cũ của bạn (referees) để nhà tuyển dụng có thể xác nhận thông tin về bạn là thật. Bạn nên thông báo cho người phụ trách/quản lý này trước đó để họ có sự chuẩn bị trước khi nhận được cuộc gọi từ nhà tuyển dụng.

Bí quyết viết hồ sơ

Các nhà tuyển dụng thường nhận được hàng trăm hồ sơ ứng tuyển cho một vị trí và do vậy, bạn cần chuẩn bị hồ sơ của mình thật chu đáo cũng như thường xuyên trao đổi với nhà tuyển dụng trước và sau khi nhận được kết quả để tăng tối đa khả năng được nhận vào làm việc.

Dành thời gian viết hồ sơ cho từng vị trí làm việc

Mỗi vị trí làm việc đều có nhiều khác biệt, do vậy yêu cầu về những kỹ năng cũng khác nhau. Việc viết cover letter cho mỗi vị trí làm việc là hoàn toàn cần thiết, dường như đó đã trở thành luật bất thành văn khi nộp đơn xin việc. Tuy vậy, một số bạn có xu hướng không chú ý đến việc sửa đổi sơ yếu lý lịch cho phù hợp với từng vị trí ứng tuyển. Điều này hoàn toàn không nên: Không chỉ các ngành khác nhau yêu cầu những kỹ năng khác nhau, những vị trí làm việc trong cùng một ngành cũng yêu cầu kỹ năng khác biệt. Kỹ năng giao tiếp có thể không được đề cao trong môi trường làm việc trong phòng thí nghiệm nhưng lại là yếu tố không thể thiếu khi bạn là Dược sĩ ở quầy thuốc. Do vậy, chỉ một số thay đổi đơn giản về thứ tự những kỹ năng và kinh nghiệm thực tập cũng là yếu tố quan trọng giúp bạn thành công khi nộp hồ sơ.

Có thư giới thiệu từ giáo viên/người phụ trách

Trong trường hợp bạn làm việc hoặc học tập dưới sự hướng dẫn của một người trong ngành, bạn có thể xin giấy giới thiệu việc làm từ họ. Tương tự như ở Việt Nam, việc có “tay trong” giới thiệu (networking) có thể trở thành yếu tố quyết định bạn có được nhận vào vị trí mình xin hay không. Thông thường những người làm việc cùng ngành sẽ quen biết nhau (điều này đặc biệt đúng trong bối cảnh hiện nay, khi mà các đội ngũ chuyên môn cần liên tục hợp tác làm việc với nhau), do vậy mà thư giới thiệu từ một trong số họ sẽ giúp bạn trở thành một người xin việc đáng tin cậy hơn. Dù vậy, bạn cần lưu ý rằng nội dung của thư giới thiệu là do người viết hoàn toàn quyết định, mà điều này phụ thuộc vào thái độ học tập hoặc làm việc của bạn trong thời gian đó.

Thiết kế

Đặc biệt với các bạn theo học ngành thiết kế hội họa, hồ sơ xin việc tương đương với một bài thiết kế hoặc trình bày luận án – khả năng làm việc của bạn sẽ được đánh giá phần nào thông qua bản sơ yếu lý lịch của mình. Do vậy, hãy dành nhiều thời gian vào việc thiết kế cấu trúc, màu sắc, phông và cỡ chữ cho phù hợp với ngành làm việc mà mình theo đuổi. Tránh sử dụng Word Document để viết Sơ yếu lý lịch – thay vào đó bạn có thể sử dụng Adobe Photoshop, Adobe InDesign, hoặc thậm chí là sơ yếu lý lịch chuyển giao từ LinkedIn. Với các bạn đã quá quen sử dụng Word Document để viết văn bản và không quen với các lựa chọn trên, bạn nên sửa cách trình bày để tạo nên sự khác biệt so với các hồ sơ khác.

Một số tips dành cho các bạn sử dụng Word bao gồm:

• Sử dụng Justify Text thay vì Aligned Left: Cách này giúp văn bản của bạn được thẳng hàng ở cả hai bên lề trang giấy, biến hồ sơ bạn trở nên ngăn nắp, gọn ghẽ hơn

• Sử dụng Line spacing 1.50 hoặc 2.00: Văn bản bạn nhìn sẽ thông thoáng hơn rất nhiều so với khoảng cách dòng 1.00

• Tuyệt đối không được sử dụng các phông chữ cơ bản như Arial, Times New Roman và Comic Sans: Nhà tuyển dụng sẽ cho rằng các bạn không giỏi kỹ năng máy tính, hoặc đơn giản là không chăm chút thời gian vào việc viết hồ sơ. Thay vào đó bạn có thể sử dụng các phông chữ như Garamond, Georgia, Verdana hoặc Helvatica.

• Tránh sử dụng quá nhiều màu sắc trong hồ sơ của mình: Trừ khi bạn là sinh viên hội họa đang nộp hồ sơ xin vào công ty thiết kế, phần lớn các ngành khác chỉ yêu cầu một hồ sơ đơn giản, dễ đọc và theo dõi. Việc dùng nhiều màu sắc có thể gây rối cho người tuyển dụng, dẫn đến nhiều bất lợi ngoài mong muốn.

• Ghi chú rõ ràng các mục: Việc có tiêu đề cho mỗi mục trong văn bản sẽ giúp Sơ yếu lý lịch của bạn trở nên rõ ràng hơn. Bố cục mạch lạc trong văn bản cũng giúp bạn sửa chữa, thêm hoặc bớt các chi tiết nhanh chóng và thuận tiện hơn.

Không chỉ vậy, các bạn nên thường xuyên liên lạc với nhà tuyển dụng sau khi nộp hồ sơ. Một e-mail ghi vài lời đơn giản như “Cảm ơn công ty đã xét đơn xin việc của tôi, tôi hy vọng sẽ có cơ hội làm việc với bên bạn trong tương lai” sau khi bị khước từ cũng sẽ góp phần mở đường cho một mối quan hệ chuyên nghiệp mới. Không những vậy, nhà tuyển dụng cũng sẽ dễ dàng ghi nhớ chi tiết về bạn hơn cũng như đánh giá bạn là một người cởi mở, quan tâm tới công ty và công việc bạn đã hoặc đang ứng tuyển. Nhiều công ty lớn lưu giữ hồ sơ những người từng xin vào làm việc với họ để đề phòng trường hợp có một vị trí khác phù hợp hơn phát sinh trong tương lai. Do vậy, nếu bạn có lời cảm ơn sau khi nhận được kết quả xin việc, khả năng bạn được nhận vào làm việc trong tương lai gần cũng tăng đáng kể.

Mốc thời gian phù hợp để xin việc

Ngoài mùa tuyển dụng lớn bắt đầu vào khoảng tháng Mười, thời điểm phần lớn các sinh viên bắt đầu nộp đơn xin việc làm trước khi ra trường, thì các công ty vẫn liên tục tuyển dụng những vị trí cần thiết quanh năm. Tuy vậy, sinh viên cần phải chuẩn bị từ nhiều tháng trước khi tốt nghiệp, do một số công ty có thể mất nhiều tuần để phản hồi cho bạn. Không những vậy, phần lớn sinh viên được yêu cầu trải qua vòng phỏng vấn thứ hai, thường vòng này bắt đầu tối thiểu hai tuần sau khi bạn nhận được hồi âm và để nhà tuyển dụng xác nhận có thể mất tới một tháng. Dù mốc thời gian này không áp dụng cho toàn bộ các công ty tại Australia, nhưng vì áp lực thời gian mà visa sinh viên cấp, du học sinh cần chuẩn bị kỹ lưỡng tối thiểu 5-6 tháng trước khi tốt nghiệp (đồng nghĩa với khoảng đầu học kỳ cuối cùng) để tăng cường khoảng thời gian mình có khi xin việc.

Tùy vào vị trí và ngành nghề mà bạn có thể được phỏng vấn qua Skype. Tuy vậy, phần lớn bạn sẽ được yêu cầu có mặt trực tiếp trong buổi phỏng vấn. Vòng phỏng vấn ở Australia cũng tương tự như tại Việt Nam: Bạn có vài phút để tự giới thiệu bản thân, sau đó nhà tuyển dụng sẽ đặt ra một số câu hỏi liên quan tới vị trí làm việc bạn đang theo đuổi. Buổi phỏng vấn thông thường kéo dài không quá 30 phút và bạn sẽ được yêu cầu ăn mặc chỉnh tề khi tới dự phỏng vấn40.

Phần lớn các công ty tư nhân tại Australia đều sẽ tuyển dụng du học sinh, nhưng các công ty hoặc tổ chức trực thuộc nhà nước chỉ thuê sinh viên bản địa. Những tổ chức này bao gồm: Quân đội, Viện Nghiên cứu Khoa học và Công nghiệp Australia (Commonwealth Scientific and Industrial Research and Organisation – CSIRO), và các Cục hoặc Bộ trong bộ máy nhà nước. Để được phép làm việc cho các tổ chức này, bạn cần phải có tối thiểu thẻ xanh (permanent residency) hoặc thậm chí là chứng nhận công dân (citizenship).

ĐỂ ĐỊNH CƯ TẠI AUSTRALIA

Phần này dành cho những bạn có mong muốn định cư tại Australia sau khi tốt nghiệp, bao gồm một số thông tin về quy định xin thẻ xanh (permanent residency) và chứng nhận công dân (citizenship). Để trở thành công dân Australia là việc không hề đơn giản. Nếu bạn có ý định xin thẻ xanh sau khi tốt nghiệp thì những định hướng ngành học và nghề nghiệp tương lai sẽ là yếu tố quan trọng giúp bạn tìm được con đường ở lại nước sở tại.

Sự khác biệt giữa thẻ xanh và chứng nhận công dân

Thẻ xanh (permanent residency) là chứng nhận cho phép bạn được sinh sống và làm việc tại Australia vô thời hạn. Các sinh viên có thẻ xanh được nhận đầy đủ phúc lợi xã hội và học tập như người bản xứ: bảo hiểm nhà nước, tiền học và các chu cấp miễn phí khác. Thông thường, bạn sẽ mất khoảng 2-3 năm để nhận được thẻ xanh và trong khoảng thời gian xét đơn, bạn không được phép rời khỏi Australia. Rất nhiều công ty sẽ yêu cầu bạn có thẻ xanh mới ký hợp đồng nhân viên chính thức. Do đó, việc này là một thách thức lớn đối với những du học sinh có mong muốn tìm việc làm toàn thời gian tại Australia. Tuy vậy cũng có không ít công ty sẵn sàng đứng ra bảo lãnh bạn với tư cách là nhân viên để được thẻ xanh. Trường hợp này chỉ xảy ra khi công ty không tìm được ứng viên nào khác có chuyên môn phù hợp với công việc, hoặc bạn là sinh viên có bằng cấp cao trong lĩnh vực nghiên cứu.

Chứng nhận công dân (citizenship) là chứng chỉ công nhận bạn chính thức là công dân Australia. Để có được chứng nhận công dân, bạn phải sở hữu thẻ xanh tối thiểu bốn năm, đi làm đóng thuế và dành phần lớn thời gian sinh sống tại nước sở tại. Công dân Australia sẽ được nhận tất cả các phúc lợi như người có thẻ xanh và họ có ba đặc điểm ưu thế hơn: được phép làm việc trong các văn phòng nhà nước, tham dự bầu cử và sở hữu hộ chiếu Australia.

Tuy được gọi là thẻ xanh tại Việt Nam, thực chất thẻ xanh chính là visa do Cục Xuất nhập cảnh Australia cấp, trong đó bao gồm điều kiện làm việc, sinh sống và phúc lợi xã hội.

Mục tiếp theo tôi sẽ giới thiệu cho các bạn những dạng visa cơ bản được các bạn du học sinh tại Australia nộp nhiều nhất.

Skilled Independent Visa (số 189) và Skilled Nominated Visa (số 190)

Về cơ bản, hiện tại Chính phủ Australia có hai dạng visa khác nhau dành cho các du học sinh và người nước ngoài có mong muốn định cư tại đây. Cả hai dạng visa số 189 và 190 đều dành cho những trường hợp mới tốt nghiệp có tay nghề nằm trong danh sách ngành nghề thiết yếu của Australia.

Visa số 189 dành cho các sinh viên có mong muốn nộp đơn xin thẻ xanh mà không nhận được bảo lãnh từ bất kỳ cơ quan nhà nước hoặc các công ty tư nhân, người thân trong gia đình. Visa số 190 dành cho các bạn sinh viên đã theo học và làm việc trong một số ngành nghề cần thiết của bang mình đang sinh sống, cũng như nhận được đầy đủ điều kiện làm việc tối thiểu theo yêu cầu của bang.

Cả hai loại visa này đều cho phép bạn sinh sống và làm việc tại Australia vô thời hạn. Điểm số tối thiểu để được cấp visa là 60 điểm, và tùy vào điểm số cũng như tính cạnh tranh của ngành bạn trong danh sách các ngành ưu tiên tại Australia mà bạn sẽ nhận được sự chấp thuận từ Cục Xuất nhập cảnh. Bạn phải nộp đơn trực tiếp tới Cục Xuất nhập cảnh (Expression of Interest) để các cơ quan có thẩm quyền xem xét. Cục Xuất nhập cảnh hằng năm đều tuyên bố danh sách các ngành nghề cần thiết mang tên Danh sách tay nghề trung và dài hạn (Medium and Long-term Strategic Skills List – MLTSSL) cho visa số 189 và Danh sách tay nghề ngắn hạn (Short-term Skilled Occupation List – STSOL) cho visa số 190. Điểm khác biệt duy nhất giữa visa số 189 và 190 là visa số 190 sẽ do bang hoặc các cơ quan có thẩm quyền trong bang đề cử. Danh sách STSOL bao gồm nhiều ngành nghề hơn. Để nhận được đề cử của bang, bạn cần phải sinh sống tại bang đó trong một khoảng thời gian nhất định (tối thiểu hai năm) và một số bang yêu cầu bạn phải học/làm ngành nghề trong danh sách riêng của bang. Sinh viên phải đạt được tối thiểu 60 điểm để được xét đơn.

Employer Nomination Scheme (số 186)

Đây là visa dành cho các nhân viên được các công ty tuyển chọn thông qua dịch vụ SkillSelect của nhà nước Australia. Visa này được cấp trong khoảng 5-10 tháng kể từ ngày nộp đơn và cho phép người sở hữu nó làm việc vô thời hạn tại Australia. Hiện tại, visa này được chia thành ba dạng khác nhau:

• Temporary Residence Transition dành cho các thành viên tạm trú tại Australia đã làm việc được hai năm dưới visa 457. Vào tháng Tư năm 2017, Thủ tướng Australia Malcolm Turnbull quyết định bãi bỏ visa 457, thay vào đó áp dụng loại visa này nhằm giảm thiểu số công ty lạm dụng visa 457 và trả lương thấp hơn cho các du học sinh hoặc người ngoại quốc. Việc bãi bỏ cũng nhằm mục đích tạo điều kiện cho các du học sinh mới ra trường được ưu tiên tuyển dụng.

• Direct Entry dành cho những người được công ty đề cử và chưa từng làm việc (hoặc làm việc ngắn hạn) tại Australia.

• Agreement dành cho những nhân viên được đề cử thông qua hợp đồng chính thức giữa hai bên.

Để hiểu rõ hơn về thủ tục xin visa, bạn nên liên hệ trực tiếp luật sư. Thông tin về luật sư di trú uy tín bạn có thể tìm kiếm trên các website như Migration Institute of Australia (MIA) hoặc Migration Agents Registration Authority (MARA) trực thuộc nhà nước Australia. Ngoài ra, các bạn cũng có thể tìm đến luật sư di trú trong khu vực để đại diện pháp lý cho mình hoặc để được tư vấn về những thông tin mới nhất liên quan đến những điều luật đã được sửa đổi.

Trường hợp đặc biệt

Chính phủ Australia có chính sách cấp visa cho hai trường hợp đặc biệt sau đây nhằm khuyến khích người nước ngoài có chuyên môn cao trong các ngành nghiên cứu khoa học tự nhiên theo làm việc tại Australia, cũng như khuyến khích các du học sinh có trình độ học vấn cao và thành tích xuất sắc trong học tập đóng góp vào sự phát triển của một số bang như Nam Úc. Chương trình này được đưa áp dụng vào năm 2016. Tuy danh sách tay nghề ưu tiên thường xuyên được sửa đổi vào khoảng tháng Bảy hằng năm tại Australia, hiện tại Cục xuất nhập cảnh Australia vẫn chưa đưa ra thông báo bãi bỏ hay có ý định bãi bỏ điều mục này trong khoảng vài năm tới đây.

Nghiên cứu sinh theo học Thạc sĩ nghiên cứu (Masters of Philosophy) hoặc Tiến sĩ nghiên cứu (Doctor of Philosophy)

Chính phủ Australia đã quyết định tạo điều kiện cho các nghiên cứu sinh các ngành khoa học, kỹ thuật, kỹ sư và toán học (Science, Technology, Engineering, Mathematics, gọi tắt là STEM), do đó các nghiên cứu sinh sẽ được cộng thêm 5 điểm khi nộp đơn xin thẻ xanh. Chính sách này được đề ra nhằm tại điều kiện và chiêu mộ các nhân tài nghiên cứu tới Australia. Ngoài yêu cầu về ngành nghề, điều kiện này còn quy định trình độ tiếng Anh IELTS phải tối thiểu 7.0 cũng như ưu tiên về độ tuổi lao động (như bảng điểm số đề cập bên dưới).

Theo học tại Nam Úc

Hiện tại, để tạo điều kiện cho các du học sinh xuất sắc theo học tại Nam Úc, chính quyền bang quyết định nới lỏng các yêu cầu ngôn ngữ cho sinh viên đạt được điểm tốt nghiệp trung bình trên 6.0 cho hệ cử nhân và Thạc sĩ khóa học, cho tất cả các sinh viên tốt nghiệp Thạc sĩ nghiên cứu hoặc Tiến sĩ. Theo đó, sinh viên sẽ được xét tuyển dựa trên danh sách ngành nghề đa dạng hơn theo nhu cầu của bang. Chính sách chỉ áp dụng cho các sinh viên theo học tại ba trường đại học chính là Đại học Flinders, Đại học South Australia và Đại học Adelaide. Tuy vậy, chính quyền bang Nam Úc có quyền sửa đổi luật không báo trước dựa theo nhu cầu và số lượng sinh viên nộp đơn.

Cách tính điểm

Để được xét đơn xin visa, người nộp phải được tối thiểu 60 điểm. Tuy vậy, việc đạt được điểm số này không đồng nghĩa với việc người nộp đơn sẽ có được thẻ xanh, vì điều này còn tùy thuộc vào số lượng đơn nộp. Một số ngành nghề có tính cạnh tranh cao như IT và kế toán (do có nhiều người nộp) thường đẩy mức điểm sàn từ 60 lên 65, thậm chí là 70 điểm.

Dưới đây là bảng tóm tắt những yêu cầu điểm số cho mỗi mục:

41

42

39. Vào cuối tháng Hai năm 2017, FWC đã quyết định cắt giảm tiền lương của người làm việc vào hai ngày cuối tuần. Những người làm trong các ngành nghề buôn bán và phục vụ sẽ nhận được tiền lương cao hơn 1,5 lần so với ngày thường vào hai ngày cuối tuần (trước đó là 1,75 lần vào ngày thứ Bảy và gấp đôi vào ngày Chủ nhật). Luật này chính thức được đưa vào hoạt động vào tháng Bảy năm 2017.

40. Điều thú vị là quần áo “chỉnh tề” này hoàn toàn tùy thuộc vào ngành bạn lựa chọn. Với các công ty tài chính lớn thì quần áo bạn lựa chọn khi tới dự buổi phỏng vấn là áo sơ mi, áo vest với váy hoặc quần tây phù hợp. Với các nhà khoa học, tin học hoặc kỹ sư, quần áo chỉnh tề có thể đơn giản bao gồm quần bò và áo thun được là phẳng phiu. Sinh viên thiết kế sẽ thường có lối ăn mặc phá cách để khẳng định sự sáng tạo và bắt kịp xu hướng thời trang.

41. Các cơ quan thẩm quyền này thay đổi tùy thuộc vào ngành nghề bạn theo học và làm việc. Danh sách các cơ quan có thẩm quyền được đề cập trên website của Cục Xuất nhập cảnh.

42. Visa số 489 cho phép người làm sinh sống và làm việc tại Australia trong các khu vực thiểu số tối đa bốn năm. Theo đó, những người nộp đơn trước đó nắm visa 489 sẽ được cộng thêm 10 điểm khi nộp đơn xin thẻ xanh tại Australia.

Một Góc Thế Giới, Bốn Bề Đại Dương

Nguồn: Internet

BÌNH LUẬN

Please enter your comment!
Please enter your name here